มุ่งมั่นที่จะยกย่องความสำเร็จในปัจจุบัน ซึ่งเปี่ยมด้วยศักยภาพในการสร้างแรงกระเพื่อมที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงระดับโลกอย่างแท้จริง “Rolex” สานต่อโครงการ “Rolex Awards for Enterprise” มาอย่างต่อเนื่อง ล่าสุด ในวาระฉลองครบรอบ 50 ปีของโครงการสุดสร้างสรรค์ ได้มีการปรับโฉมโครงการรางวัลใหม่ โดยมุ่งเน้นที่ผลลัพธ์และความสำเร็จมากยิ่งขึ้น พร้อมกับเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “Rolex Awards” อันเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ “Perpetual Planet Initiative” ที่ตั้งใจมอบรางวัลให้แก่บุคคลและโครงการที่สร้างคุณูปการสำคัญในสาขาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการอนุรักษ์มหาสมุทรและภูมิทัศน์ทางธรรมชาติ รวมถึงด้านวิทยาศาสตร์, สุขภาพ และเทคโนโลยี
โครงการ “Rolex Awards for Enterprise” ก่อตั้งขึ้นในปี 1976 เพื่อเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 50 ปี ของ “Oyster” นาฬิกาข้อมือกันน้ำเรือนแรกของ “Rolex” โดยรางวัลนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของ “Rolex” ในการมีส่วนร่วมสร้างคุณประโยชน์ให้แก่สังคมในวงกว้าง อันเป็นปรัชญาที่ต่อยอดสู่โครงการริเริ่ม “Perpetual Planet Initiative” ในปัจจุบัน
“อ็องเดร เจ. ไฮนิเกอร์” (André J. Heiniger) อดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ “Rolex” ผู้ริเริ่มโครงการรางวัลดังกล่าว แสดงวิสัยทัศน์ไว้ว่า เราริเริ่มโครงการ “Rolex Awards for Enterprise” ด้วยความเชื่อมั่นว่า ในฐานะองค์กรเรามีความรับผิดชอบในการมีบทบาทเชิงรุกที่จะยกระดับคุณภาพชีวิตบนโลกใบนี้ พร้อมทั้งมุ่งส่งเสริมคุณค่าที่ยึดมั่น ได้แก่ คุณภาพ, ความคิดสร้างสรรค์, ความมุ่งมั่น และเหนือสิ่งอื่นใดคือจิตวิญญาณแห่งการริเริ่ม
การเปิดตัวนาฬิกาข้อมือ “Oyster” เมื่อหนึ่งศตวรรษก่อน ถือเป็นสัญญาณของการสำรวจยุคใหม่ โดยนาฬิกา “Oyster” ช่วยให้นักผจญภัยสามารถผลักดันขีดจำกัดของการสำรวจได้มากยิ่งขึ้น ตลอดระยะเวลา 100 ปีที่ผ่านมา “Rolex” ได้พัฒนาบทบาทจากการสนับสนุนการสำรวจเพื่อการค้นพบ สู่การมีส่วนร่วมในการพิทักษ์โลก พร้อมตอกย้ำความมุ่งมั่นผ่านการเปิดตัว “Perpetual Planet Initiative” ในปี 2019 ปัจจุบัน โครงการนี้มีเครือข่ายความร่วมมือที่เติบโตไปทั่วโลก ซึ่งรวมถึงผู้ได้รับรางวัล “Rolex Awards” และองค์กรพันธมิตรมากมายจากทุกมุมโลก ที่ต่างทำงานอย่างไม่หยุดยั้งเพื่ออนาคตที่ดียิ่งขึ้น นับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งโครงการดังกล่าว ปัจจุบันมีผู้ได้รับรางวัลแล้ว 165 คน จาก 52 สัญชาติ ซึ่งได้ดำเนินโครงการในกว่า 67 ประเทศทั่วโลก
...
การปรับโฉมใหม่ของโครงการในครั้งนี้ “Rolex” มีเป้าหมายที่จะขยายผลลัพธ์เชิงบวกจากการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องในด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม, วิทยาศาสตร์, สุขภาพ และเทคโนโลยี โดยจะจัดเป็นประจำทุกปี แทนที่จะเป็นปีเว้นปีดังที่ผ่านมา และเพื่อให้สามารถคัดเลือกบุคคลและโครงการที่สร้างคุณประโยชน์ได้อย่างมีนัยสำคัญในสาขาหลัก ผู้สมัครจะได้รับการเสนอชื่อโดย “Rolex” ผ่านเครือข่ายพันธมิตร, ที่ปรึกษา และองค์กรในระดับนานาชาติ ก่อนเชิญให้ยื่นใบสมัครอย่างเป็นทางการ คุณสมบัติสำคัญที่ “Rolex” เฟ้นหาก็คือ จะต้องสามารถสร้างประโยชน์ให้แก่มนุษยชาติและโลก พร้อมทั้งมีทักษะและความมุ่งมั่นในการผลักดันให้เกิดขึ้นจริง โดยการพิจารณาจะอิงจากความเป็นต้นฉบับ, ผลกระทบในวงกว้างต่อโลก ตลอดจนศักยภาพด้านความเป็นผู้นำของผู้สมัคร ผู้ที่ได้รับรางวัลแต่ละท่านจะได้รับเงินทุนสนับสนุนเพื่อนำไปดำเนินโครงการ พร้อมสนับสนุนการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อต่างๆไปทั่วโลก
สำหรับผู้คว้ารางวัล “Rolex Awards” ประจำปี 2026 ได้แก่ “หลี่ ปินปิน” (Binbin Li) ผู้พิทักษ์แพนด้ายักษ์จากประเทศจีน ปัจจุบันมี “แพนด้ายักษ์” อาศัยอยู่ในธรรมชาติน้อยกว่า 2,000 ตัว โดยพวกมันอาศัยอยู่ในป่าไผ่บนพื้นที่ภูเขาทางตอนกลางของประเทศจีน ซึ่งเป็นพื้นที่เดียวกับที่ปศุสัตว์เลี้ยงแบบปล่อยอิสระใช้เป็นแหล่งหากิน นักวิทยาศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อมอย่าง “หลี่ ปินปิน” กำลังทำงานร่วมกับ ชุมชนท้องถิ่นเพื่อพัฒนาแนวทางการเลี้ยงปศุสัตว์อย่าง ยั่งยืน ซึ่งไม่เพียงช่วยส่งเสริมเศรษฐกิจของชุมชน แต่ยังช่วยปกป้องแพนด้าและถิ่นอาศัยของพวกมันไปพร้อมกัน รางวัล “Rolex Awards” มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุน ให้เธอสามารถนำแนวทางเหล่านี้ไปปรับใช้ และขยายผลในพื้นที่เทือกเขาหลายแห่งทั่วประเทศจีน
“ฟาร์วีซา ฟาร์ฮาน” (Farwiza Farhan) ผู้ต่อต้านการทำลายระบบนิเวศของผืนป่าจากอินโดนีเซีย “ระบบนิเวศลูเซอร์” (Leuser Ecosystem) บนเกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย ถือเป็นสถานที่แห่งสุดท้ายบนโลก ที่ช้าง, เสือ, อุรังอุตัง และแรด ยังคงอาศัยอยู่ร่วมกันในธรรมชาติ ทว่าพื้นที่แห่งนี้กำลังเผชิญแรงกดดันอย่างต่อเนื่องจากการพัฒนาและการตัดไม้ทำลายป่า ในฐานะนักอนุรักษ์ผืนป่า “ฟาร์วีซา ฟาร์ฮาน” ได้ระดมพลังชุมชนท้องถิ่นและขับเคลื่อนแคมเปญมากมาย เพื่อต่อต้านการทำลายระบบนิเวศแห่งนี้อย่างมีประสิทธิภาพ การคว้ารางวัล “Rolex Awards” จะช่วยสนับสนุนให้เธอสานต่อการทำงานในการส่งเสริมบทบาทของผู้หญิงและชุมชนระดับรากหญ้าในการเฝ้าระวัง และปกป้องระบบนิเวศอันเป็นเอกลักษณ์นี้ พร้อมทั้งแสดงให้เห็นว่าเสียงของชุมชนท้องถิ่นควรมีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจด้านสิ่งแวดล้อม
...
“พาร์ดิส ซาเบติ” (Pardis Sabeti) ผู้คิดค้นเครื่องตรวจจับการระบาดของไวรัสจากเซียร์ราลีโอน ในฐานะนักพันธุศาสตร์การแพทย์ เธอยืนอยู่แนวหน้าในการต่อสู้กับการระบาดของไวรัสและความเสี่ยงของโรคระบาดใหญ่ในแอฟริกาตะวันตกมาเป็นเวลาหลายทศวรรษ โดยนำเทคโนโลยีและอัลกอริทึมล้ำสมัยมาประยุกต์ใช้ในการตรวจจับและควบคุมโรคติดเชื้อ พร้อมทั้งถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับพันธมิตรในประเทศที่มีความเสี่ยงสูง รางวัล “Rolex Awards” จะช่วยให้เธอสามารถพัฒนาและทดสอบเครื่องมือวินิจฉัยโรคแบบพกพารูปแบบใหม่ เพื่อใช้งานในชุมชนห่างไกลของประเทศเซียร์ราลีโอน ซึ่งมีศักยภาพในการตรวจจับการระบาดของไวรัสตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่โรคจะแพร่กระจายสู่ประชากรจำนวนมาก และอาจช่วยชีวิตผู้คนได้หลายล้านคน
“เรเชล อิเคเมห์” (Rachel Ikemeh) ผู้พิทักษ์ผืนป่าและสัตว์ใกล้สูญพันธุ์จากไนจีเรีย เธอคือผู้ปกป้องลิงโคลอบัสแดงแห่งสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนเจอร์ (Niger Delta) ให้รอดพ้นจากภาวะใกล้สูญพันธุ์ และเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการอนุรักษ์ที่ขับเคลื่อนโดยชุมชน ผ่านการเสริมศักยภาพให้กับชุมชนในพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนเจอร์ ซึ่งเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายทางชีวภาพที่ยังไม่ค่อยมีการศึกษามากนัก และยังเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมน้ำมันของไนจีเรีย ความพยายามของเธอประสบความสำเร็จในการปกป้องผืนป่ามากกว่า 5,839 เฮกตาร์ และคุ้มครองสัตว์อย่างน้อย 13 สายพันธุ์ที่ถูกคุกคาม พร้อมทั้งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนกว่า 2,500 คน รางวัล “Rolex Awards” จะช่วยสนับสนุนการจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรมแห่งใหม่ของเธอ รวมถึงโครงการการศึกษาเคลื่อนที่ในพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำ เพื่อขยายผลความสำเร็จสู่ชุมชนใกล้เคียง
...
“โรซา บาสเกซ เอสปิโนซา” (Rosa Vásquez Espinoza) ผู้พิทักษ์ผึ้งไร้เหล็กในและผืนป่าแอมะซอนของเปรู ในฐานะนักชีววิทยา เคมี “โรซา บาสเกซ เอสปิโนซา” เป็นผู้ค้นพบความเชื่อมโยงในเชิงวิทยาศาสตร์ระหว่างการตัดไม้ทำลายป่าในแอมะซอน กับการลดลงของ “ผึ้งไร้เหล็กใน” ซึ่งเป็นแมลงผสมเกสรที่มีความสำคัญต่อพืชเฉพาะถิ่น และมีบทบาทสำคัญต่อการดำรงชีพของผู้คน ผ่านการช่วยค้ำจุนการผลิตอาหาร งานวิจัยของเธอมีส่วนสำคัญต่อกรณีตัวอย่างในประเทศเปรู ซึ่งไม่เพียงนำไปสู่การคุ้มครอง “ผึ้งไร้เหล็กใน” ตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังทำให้เกิดการยอมรับสิทธิทางกฎหมายของผึ้งชนิดนี้ การคว้ารางวัล “Rolex Awards” จะช่วยให้เธอสามารถขยายพื้นที่อนุรักษ์ถิ่นอาศัยของ “ผึ้งไร้เหล็กใน” ในผืนป่าแอมะซอนของเปรู โดยมีชุมชนพื้นเมืองเป็นผู้ขับเคลื่อนหลัก
นี่คือโฉมหน้าของผู้บุกเบิกและผู้พิทักษ์โลก ที่มีศักยภาพในการนิยามอนาคตขึ้นใหม่ เพื่อปกป้องโลกสำหรับคนรุ่นต่อไป.
ทีมข่าวหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ
...
อ่าน "คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ" ทั้งหมดที่นี่