ซัมซุงแนะวิธีใช้โซเชียล เน็ตเวิร์กอย่างมีประสิทธิภาพต่ออาชีพเหยี่ยวข่าวผู้คล่องแคล่วว่องไว เพื่อให้รู้จักใช้เครื่องมือที่กำลังฮอตฮิตนี้บอกเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคมรับรู้แบบทันท่วงที
ปรากฏการณ์โซเชียล เน็ตเวิร์ก (Social Network) หรือ ชุมชนในเครือข่ายบริการสังคม กำลังกลายเป็นกระแสร้อนแรงในโลกของการสื่อสาร เพราะเป็นครั้งแรกที่ระบบคอมพิวเตอร์ผนวกเรื่องการสื่อสารเข้าไว้ด้วยกัน กับผู้คนทั่วทุกมุมโลก เครือข่ายโซเชียล เน็ตเวิร์กได้ขยายวงกว้างออกไปเรื่อยๆ จากกิจกรรมเล่นๆ ในแวดวงเพื่อนฝูงที่สามารถติดต่อสื่อสารในวงกว้าง ปัจจุบันได้ขยายตัวออกไปสู่แวดวงการสื่อสาร และกลายเป็นเครื่องมือใหม่ที่กำลังมาแรง สังเกตได้จากจำนวนของผู้ใช้งานเว็บไซต์สังคมออนไลน์เฟซบุ๊ก (Facebook) ที่มีผู้ใช้งานเกินกว่า 800 ล้านคนทั่วโลก ทวิตเตอร์ (Twitter) มีผู้ใช้งานมากกว่า 250 ล้านคนทั่วโลกในปี 2554 และเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาก้าวหน้าส่งผลให้เกิดเครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัยมากขึ้น เช่น สมาร์ทโฟน (Smartphone) แท็บเล็ต (Tablet) เป็นต้น ซึ่งเครื่องมือสื่อสารยิ่งทันสมัยยิ่งทำให้การสื่อสารบนโลกออนไลน์สะดวกรวดเร็วมากขึ้น เครื่องมือสื่อสารที่พัฒนาดังกล่าวข้างต้นได้กลายมาเป็น โซเชียลมีเดีย (Social Media) เพราะสร้างให้เกิดโซเชียลเน็ตเวิร์กที่มนุษย์ติดต่อสื่อสารกันด้วยเทคโนโลยีอันทันสมัยต่างๆ เกิดเป็นการสื่อสาร 2 ทางที่ฉับไว เกิดการแบ่งปันข้อมูลทุกประเภทอย่างรวดเร็ว
...
โซเชียลมีเดียที่มีคุณสมบัติด้านความสะดวกและรวดเร็วในการติดต่อสื่อสาร จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญและกลายเป็นทางเลือกใหม่ของนักข่าวในการนำเสนอข้อมูลแก่ประชาชน ก่อให้เกิดบทบาทของ “นักข่าวพลเมือง (Citizen Journalist)” ที่กลายเป็นกระบอกเสียงที่สำคัญของสังคมที่ประชาชนหลายกลุ่มรับฟัง เพราะนอกจากจะรวดเร็วแล้ว ยังทำให้การรายงานข่าวมีมุมมองที่หลากหลายมากขึ้น ขณะเดียวกันโซเชียลมีเดียที่มีความโดดเด่นในเรื่องความรวดเร็วของการนำเสนอเหตุการณ์เพื่อตอบสนองความต้องการข้อมูลข่าวสารของผู้คนได้อย่างทันท่วงที
ล่าสุด บริษัท ซัมซุง อิเลคโทรนิคส์ จำกัด ผู้สนับสนุนระดับโลกในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก จัดโครงการ ซัมซุง โกลบอล บล็อกเกอร์ (Samsung Global Blogger) เพื่อคัดสรรตัวแทนคนรุ่นใหม่จากทั่วโลกร่วมรายงานสดจากมหกรรมกีฬาโอลิมปิก ลอนดอน 2012 ซึ่งได้รับความสนใจจากคนรุ่นใหม่จำนวนมากที่สมัครเข้ารับการคัดเลือกและได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการระดับโลกจนเหลือผู้เข้ารอบสุดท้าย 20 คน ที่จะผ่านการคัดสรรบ่มเพาะจนได้ผู้ชนะตัวแทนประเทศไทยเพียง 4 คน เท่านั้น
เพื่อเป็นการติดอาวุธทางความรู้ บ่มเพาะผู้เข้ารอบทั้ง 20 คนให้เป็น “นักข่าวพลเมือง” ที่มีคุณภาพ ก่อนเดินทางไปสัมผัสประสบการณ์ครั้งหนึ่งในชีวิตกับโอลิมปิก 2012 ณ กรุงลอนดอน ซัมซุงจึงได้จัดเวิร์กช็อปสุดพิเศษให้แก่ผู้เข้ารอบทั้ง 20 พร้อมมอบความรู้และแบ่งปันประสบการณ์จากผู้ทรงคุณวุฒิในวิชาชีพสื่อสารมวลชน
ที่มาของนักข่าวพลเมือง กับท่าทีที่เปลี่ยนไปของสังคม
แม้ว่าคนส่วนใหญ่อาจเพิ่งคุ้นหูกับคำว่านักข่าวพลเมืองเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ แต่เมื่อพิจารณาในช่วงเวลาไม่ถึง 10 ปีมานี้ พบว่า “นักข่าวพลเมือง” กำลังเข้ามามีบทบาทและอิทธิพลสูงมากขึ้นเรื่อยๆ ภายใต้เงื่อนไขที่สำคัญ 3 ประการ ประกอบด้วย การพลวัตของสังคม หรือ Globalization ที่มีส่วนทำให้โลกย่อเล็กลง ผู้คนสามารถติดต่อผ่านเครื่องมือสื่อสารไร้สายอย่างไร้ข้อจำกัด ขณะที่กำแพงที่กั้นขวางระหว่างพรมแดนของการสื่อสารก็พังทลายลงไปด้วย ประการต่อมา Liberalization สิทธิและเสรีภาพที่ขยายวงกว้างรุกคืบไปเกือบทั่วโลก ทำให้ผู้คนที่อยู่ตามทุกมุมโลกต่างมีความชอบธรรมที่จะแสดงออกทางอุดมคติ หรือความคิดของตนให้สาธารณชนได้รับรู้ได้อย่างเต็มที่ โดยปราศจากการปิดกั้นของหน่วยงานหรือผู้มีอำนาจอีกต่อไป ประการสุดท้ายที่ถือว่าสำคัญที่สุด คงหนีไม่พ้น เรื่องของ IT Revolution ที่มีผลมาจากความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีด้านการสื่อสารที่มีราคาถูกลง อาทิ กล้องวิดีโอ คอมพิวเตอร์ หรือแม้กระทั่งโทรศัพท์มือถือ รวมทั้งแอพพลิเคชั่นในการผลิตสื่อที่สะดวกมากขึ้นสำหรับผู้ใช้ ทำให้ประชาชนทั่วไปสามารถเป็นผู้ผลิตสื่อ และสามารถเป็นนักข่าวพลเมืองได้ง่ายๆ ไม่ใช่เรื่องไกลเกินเอื้อม หรือเป็นเรื่องเฉพาะของ “มืออาชีพ”
หัวใจในการรายงานข่าวที่น่าสนใจ กับ “ทฤษฎีมินิสเกิร์ท”
นอกจากปัจจัยข้างต้นที่ส่งผลให้แนวโน้มหรือเทรนด์ของ “นักข่าวพลเมือง” นั้นมีบทบาทในสังคมปัจจุบันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ยังมีข้อคิดดีๆ ที่เก็บตกมาจากการเวิร์กช็อปมากมายหลายประการ หนึ่งในนั้นเป็นเรื่องของวิธีการได้มาของข่าวที่อัดแน่นด้วยคุณภาพ ตรงกับ” ทฤษฎีมินิสเกิร์ท” ของผู้พิพากษาอดุลย์ จันทร-ศักดิ์ โดยระบุว่าเนื้อข่าวที่ดีนั้นต้อง ยาวปกคลุมใจความ แต่ก็สั้นพอที่จะทำให้เร้าใจ ซึ่งวิธีการให้ได้มาของข่าวที่ดีนั้นควรคำนึงถึงปัจจัยดังนี้ ประการแรก การเข้าถึงข้อมูล นักข่าวพลเมืองหรือบล็อกเกอร์ที่ดีควรมีทักษะที่สามารถย่อยข่าวหรือจับใจความ เพื่อบอกเล่าเรื่องได้ว่าเกิดอะไรขึ้น เกิดขึ้นได้อย่างไร ขยายความเรื่องนั้นทำไม
...
สรุปตอนท้ายอย่างไร และประการต่อมา การนำเสนอข้อมูล นอกจากจะต้องมีความฉับไวในการรายงานแล้ว สำนวนภาษาที่ร้อยเรียงเนื้อหาข่าวควรมีอัตลักษณ์เฉพาะเป็นของตัวเอง ตลอดจนสามารถใช้ภาพประกอบข่าวต่างๆ เพื่อร้อยเรื่องให้เกิดอารมณ์ และจินตนาการร่วมกันระหว่างผู้อ่านและตัวละคร ที่สำคัญการนำเสนอข้อมูลที่ดีนั้นต้องมาจากสัญชาตญาณของนักข่าวที่ดี และต้องไม่จำกัดเนื้อหาการนำเสนอให้อยู่เพียงในสนามหรือเหตุการณ์หนึ่งๆ เท่านั้น ควรมีหูตาที่รอบรู้และมีความอยากรู้อยากเห็นกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว ไม่ควรรีรอให้ข่าวมาหาเรา แต่ควรวิ่งเข้าหาข่าว เพื่อให้ได้มาของข่าวที่โดดเด่น ไม่เหมือนใคร นอกจากนั้น บุคลิกหรือภาษากาย (Body Language) ในการนำเสนอข่าวที่เป็นธรรมชาติ ลดความเป็นทางการนั้น (Deformalization) ทำให้เกิดเสน่ห์ชวนให้น่าติดตามก็อาจส่งผลต่อผู้ติดตามข่าวได้ด้วยเช่นกัน
ภาพหนึ่งภาพ แทนคำพูดนับพันที่ร้อยเรียง
คงไม่ใช่คำพูดเกินจริงนัก หากกล่าวว่า ภาพหนึ่งภาพ แทนคำพูดนับพันที่ร้อยเรียง ดังนั้นการเรียนรู้เกี่ยวกับการถ่ายภาพและการนำเสนอภาพนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง ทั้งนี้ภาพในการนำเสนอข่าวส่วนใหญ่ในบล็อกจะมีข้อได้เปรียบกว่าสื่ออื่นๆ ตรงที่สามารถใช้ภาพประกอบได้หลากหลายและจำนวนมากกว่าทั่วไป เพราะเนื้อที่บนเว็บไซต์นั้นไม่มีจำกัดเหมือนกับหน้ากระดาษของสื่อสิ่งพิมพ์ รวมทั้งไม่ต้องพึ่งฟิล์มให้สิ้นเปลืองทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย ที่สำคัญสามารถทำ Water Print หรือลายน้ำป้องกันเรื่องลิขสิทธิ์ ภาพหนึ่งภาพควรจะบอกเรื่องราวได้ครบถ้วนเกี่ยวกับ 5 W (Who What When Where Why) ตลอดจนควรระลึกอยู่ตลอดเวลาว่า การถ่ายภาพที่ดีนั้นเท้าของช่างถ่ายรูปไม่ควรหยุดอยู่ที่ ควรเคลื่อนไหวไปมาตามมุมของภาพ เพื่อนำเสนอภาพที่หลากหลาย
...
อยากเป็นบล็อกเกอร์ที่คนกด Like ต้องใส่ใจความเป็นที่สุด
ทุกวันนี้นักข่าวพลเมืองและบล็อกเกอร์เกิดขึ้นมากมาย ทำอย่างไรจึงจะสร้างตัวเองให้เป็นบล็อกเกอร์ที่มีคนสนใจเข้ามาอ่านติดตามข่าว เป็นแฟนประจำได้ สิ่งสำคัญต้องสร้างความเป็นที่สุดให้กับข่าวของตัวเอง มิฉะนั้นก็ไม่ต่างอะไรกับการนำเรื่องเก่ามาเล่าใหม่ หรือฉายหนังซ้ำในเรื่องที่ใครๆ ก็เขียนถึง ข่าวที่นำเสนอจึงต้องเร็วที่สุด ข้อมูลลึกที่สุด ภาพเจาะลึกที่สุด สถิติตัวเลขดีที่สุด สำนวนดีที่สุด และสุดท้ายก็จะกลายเป็น บล็อกเกอร์หรือนักข่าวพลเมืองที่มีผู้ติดตามและถูกใจคนอ่านมากที่สุด
ทั้งหมดนี้ คือ บทบาทและหน้าที่ที่นักข่าวพลเมืองในปัจจุบันต้องเตรียมรับมือเพื่อให้เกิดความเป็นนักข่าวมืออาชีพ หากแต่อีกสิ่งหนึ่งสำคัญที่นักข่าวทุกคนพึงมี และไม่อาจละเลยได้ คือ จรรยาบรรณ ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของทุกวิชาชีพ ท้ายสุดซัมซุงหวังว่าการจัดเวิร์กช็อปนี้จะเป็นการเริ่มต้นที่ดีในการจุดประกายแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์ให้กับสังคมไทยต่อไปในอนาคต ติดตามความเคลื่อนไหวของบล็อกเกอร์ชาวไทยและโครงการ ซัมซุง โกลบอล บล็อกเกอร์ ได้ที่ http://www.samsungglobalblogger.com"
...