พราหมณ์เริ่มทำพิธีสืบชะตา-ยอคุณลำน้ำวัง.
ในอดีตกาล ยามลำน้ำเหือดแห้ง น้ำแล้ง หรือสัตว์น้ำลดลง ชุมชนที่พึ่งพาสายน้ำในการดำรงชีพก็จะจัดให้มี พิธีสืบชะตาลำน้ำ ตั้งเครื่องเซ่นไหว้ บวงสรวงเทพยดา เป็นดั่งการขมาต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ช่วยปกปัก รักษาแม่น้ำ ด้วยความเชื่อบางประการ แต่เมื่อยุคที่ถนนมาบดบังความ สำคัญของสายน้ำ พิธีกรรมหลายอย่างก็เลือนหาย ก่อนจะมาได้รับความสนใจและฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ และกลายเป็นกลวิธีอันแยบยลให้ผู้ อาศัยสายน้ำดำรงชีวิต เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลปกปักรักษาแม่น้ำลำคลองให้ใสสะอาด มีน้ำไว้กินไว้ใช้ได้ตลอด
...
เช่นเดียวกับที่ เทศบาลตำบลเกาะคา เทศบาลตำบลศาลา และ เทศบาลตำบลท่าผา ได้รับความร่วมมือจาก กรมเจ้าท่า กรมพัฒนาที่ดิน กรมประมง ศูนย์ศึกษาและพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และภาคเอกชน บริษัทไทยน้ำทิพย์ จำกัด มาร่วมทำงานแบบบูรณาการจัด พิธีสืบชะตายอคุณแม่น้ำวัง อันเป็นหนึ่งกิจกรรมภายใต้ โครงการอนุรักษ์แม่น้ำวัง ลำน้ำหลักของ จ.ลำปาง ไปเมื่อต้นเดือน ก.ค.นี้เอง
ทั้งนี้ เพ็ญภัค รัตนคำฟู นายกเทศมนตรีตำบลเกาะคา เล่าถึงความเป็นมาของพิธีสืบชะตาแม่น้ำวังในส่วนของเกาะคาว่า เดิมคนเก่าคนแก่ ที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำวังก็เคยจัดพิธีสืบชะตาแม่น้ำมาก่อน แต่ต่อมาก็ขาดตอนไป กระทั่งเมื่อ 6 ปีก่อน เมื่อมารับตำแหน่งนายกฯ จึงได้ปรึกษากับคนเก่าคนแก่ในพื้นที่เกาะคา เพื่อฟื้นฟูพิธีสืบชะตาลำน้ำขึ้นมาใหม่ ซึ่งมีทั้งพิธีพราหมณ์และพิธีสงฆ์ โดยก่อนทำพิธี ชาวบ้านจะมาช่วยกันทำความสะอาดแม่น้ำ เก็บกวาดผักตบ ขุดลอกแม่น้ำ จนสะอาดแล้วทำพิธีสืบชะตา ขอขมาแม่คงคา และขอบคุณแม่น้ำก่อนแล้วจึงมาทำพิธียอคุณ ซึ่งจะจัดในช่วงหน้าฝนของทุกปี แต่ปีนี้ทำพิธีล่า จึงรวมมาอยู่ในคราวเดียว และเพิ่งมาร่วมกับเอกชนเมื่อ 4 ปีก่อน โดยเพิ่มกิจกรรมการปล่อยปลาและปลูกหญ้าแฝกเข้ามา
นั่นคือในพิธีสืบชะตา-ยอคุณแม่น้ำวังที่เกาะคา นอกจากได้เห็นความพร้อมเพรียงพร้อมใจของชาวชุมชนจาก 3 เทศบาลตำบลแล้ว ยังเป็นการมีส่วนร่วมของพนักงานบริษัทไทยน้ำทิพย์ ที่มีโรงงานอยู่ใน อ.เมือง จ.ลำปาง ในอันที่จะร่วมรักษาทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และที่สำคัญยังเป็นการน้อมนำแนวพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระเจ้า อยู่หัว เกี่ยวกับทฤษฎีการใช้หญ้าแฝก ในการอนุรักษ์ดินและน้ำ ส่งเสริมให้มีการปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาหน้าดิน และป้องกันการพังทลายของดินริมแม่น้ำ
โดยพิธีสืบชะตาฯ เริ่มต้นที่การประกอบพิธีพราหมณ์ของ นายวีระพันธ์ นันเพ็ญ นักวิชาการวัฒนธรรม 7 ว สำนักวัฒนธรรมจังหวัดลำปาง กล่าวบวงสรวงเทพยดา ต่อด้วยการกล่าวยอคุณลำน้ำวัง แล้วตามด้วยพิธีสงฆ์ ที่มี พระสมุห์เจษฎา โอภาโส รองเจ้าอาวาสวัดบ้านผึ้งชาวไร่อ้อย เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ร่วมด้วย พระสะอาด กันตะสีโล พระวัดบ้านผึ้งชาวไร่อ้อย
...
กิจกรรมต่างๆผ่านพ้นไปท่ามกลางความชุ่มฉ่ำของสายฝนที่โปรยปรายลงมาขณะที่พิธีพราหมณ์ใกล้เสร็จสิ้น ถือเป็นสัญลักษณ์ที่ผู้ร่วมงานบอกตรงกันว่าเป็นนิมิตหมายที่ดี เหมือนเทพยดารับรู้ถึงพิธีกรรมในครั้งนี้
หลังเสร็จพิธีสงฆ์ ชาวบ้านก็ร่วมกันปล่อยพันธุ์ปลาและกุ้งกว่า 3 แสนตัว กลับคืนสู่แม่น้ำวัง ช่วยกันเก็บกวาดทำความสะอาดแม่น้ำ แล้วไปกันต่อที่ แม่น้ำจาง แม่น้ำสาขาของลำน้ำวัง บริเวณบ้านวังพร้าว ที่เริ่มมีการขุดลอก ฟื้นฟูลำน้ำเพื่อรองรับฤดูน้ำหลากที่จะมาถึง และร่วมปลูกหญ้าแฝกกว่า 2.5 แสนต้น ตามแนวตลิ่งกว่า 3 กม. ป้องกันดินถล่ม
และเมื่อเสร็จภารกิจปลูกหญ้าแฝกและร่วมกันเก็บกวาดลอกลำน้ำวัง ต่างคนก็ต่างแยกย้ายกันกลับบ้าน โดยไม่ลืมว่า งานสืบชะตาแม่น้ำวังปีหน้าทุกคนก็จะกลับมาใหม่ พร้อม ดูความคืบหน้าของลำน้ำจาง...ที่เพิ่งไปช่วยกันลงแรงปลูกหญ้าแฝกตลอดแนวตลิ่งนั่นแหละ.