จากคำสาปสู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เรื่องราวพระนางจามเทวีที่ซ่อนในตำนาน พระธาตุหริภุญชัย จ.ลำพูน

จังหวัดลำพูน หรือในอดีตคือ "นครหริภุญชัย" เป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 1,300 ปี โดดเด่นด้วยเรื่องราวของ พระนางจามเทวี ปฐมกษัตริย์สตรีผู้ปรีชาสามารถ ผู้ทรงวางรากฐานพุทธศาสนาและศิลปวัฒนธรรมให้รุ่งเรืองสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน ติดตามเรื่องราวทั้งหมดผ่านรายการ “โลกวิWalk” ทุกวันอังคาร เว้น อังคาร เวลา 19.00 น. ทาง YT : Thairath Studio

ย้อนตำนานพระธาตุหริภุญชัย จังหวัดลำพูน

พระธาตุหริภุญชัย เป็นพระธาตุประจำปีเกิดของปีระกา ชาวล้านนาจะมีความเชื่อว่า ดวงจิตของมนุษย์ก่อนเกิดเป็นคน จะถูกนำไปสถิตกับพระธาตุ เพื่อรอการเกิด และเมื่อถึงเวลาเกิดดวงจิตจะย้ายไปสถิตอยู่ที่กระหม่อมของผู้เป็นพ่อ 7 วัน จากนั้นจะเคลื่อนเข้าสู่ครรภ์ของแม่ และเมื่อเสียชีวิตลง ดวงจิตหรือวิญญาณก็จะกลับไปสถิตอยู่ที่พระธาตุเจดีย์องค์เดิม ที่เคยจากมา

ความเชื่อเหล่านี้เลยทำให้คนล้านนามีความผูกพันกับพระธาตุประจำปีนักษัตรของตน ที่เชื่อมโยงเข้ากับการเกิดและดับของชีวิตและไม่เพียงแต่พระธาตุหริภุญชัยจะเกี่ยวโยงความศรัทธาของคนลำพูนเอาไว้ยังมีตำนานของสตรีผู้เป็นปฐมกษัตริย์องค์แรก

ดินแดนหริภุญชัย เป็นชื่อเดิมของจังหวัดลำพูน เดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรหริภุญชัย ตามตำนานเล่าว่า มีฤาษีวาสุเทพเป็นผู้สร้างอาณาจักรและได้เชิญราชธิดาแห่งอาณาจักรละโว้คือ พระนางจามเทวี มาปกครองเป็นปฐมกษัตริย์พระองค์แรก 

พระนางจามเทวี ปฐมกษัตริย์พระองค์แรก

ประวัติของพระนางจามเทวี มีกล่าวถึงในพงศาวดาร ศิลาจารึกต่างๆ ถือเป็นตำนานมูลศาสนาที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาในประเทศไทยตอนเหนือด้วย เรื่องเล่าของพระนางจามเทวีเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การก่อตั้งเมืองหริภุญไชยเกิดจากความทรงจำของชาวท้องถิ่นที่เล่าต่อกันมา ตำนานของพระนางจามเทวีถูกเล่าแตกต่างออกไป 

• พระนางจามเทวี เป็นลูกชาวบ้านที่ไปศึกษาเมืองละโว้

ตำนานประวัติพระนางจามเทวีบางแห่งเล่าว่า พระนางจามเทวีเป็นลูกสาวชาวบ้านที่เกิดในจังหวัดลำพูน และไปศึกษาที่เมืองละโว้ จนได้กลับไปครองเมืองหริภุญไชย การเล่านี้เป็นภาพจิตรกรรมฝาผนังพบในวัดต่างๆ ของจังหวัดลำพูน

• พระนางจามเทวีเป็นพระธิดาเมืองละโว้

อีกตำนานพระนางจามเทวีฉบับพระปริยัติธรรมธาดา เล่าเรื่องพระพุทธเจ้าทรงพยากรณ์สถานที่ประดิษฐานพระเสรีธาตุ เล่าว่า ฤาษีวาสุเทพ กับฤาษีสุกกทันต์ สร้างเมืองหริภุญไชยนคร ฤาษีสุกกทันต์ขอพระนางจามเทวีธิดาของเมืองละโว้ไปปกครองเมืองหริภุญไชย ต่อมามีพระยามิลักขุหวังจะยึดนครหริภุญไชย สองกุมารของพระนางจามเทวีจึงต่อสู้ขยายอาณาจักร และได้สร้างเมืองเขลางค์นคร หรือเมืองลำปาง ในปัจจุบันนี้

เว็บไซต์นครลำปาง กล่าวถึงตำนานพระนางจามเทวีว่า ราวปี พ.ศ.1200 ที่ฤาษีวาสุเทพ และฤาษีสุกกทันต์ สร้างเมืองนครหริภุญไชย เจ้าเมืองละโว้ได้พระราชทานพระธิดามาปกครองเมือง ขณะนั้นพระนางตั้งพระครรภ์แฝด และได้นำแพทย์ บัณฑิต ช่างฝีมือ เศรษฐี คหบดี อย่างละ 500 คน ติดตามมาด้วย จึงเป็นเมืองที่มีความเจริญก้าวหน้าด้านต่างๆ และเจริญด้านพระพุทธศาสนา พระนางประสูติกาลพระโอรสแฝด คนพี่คือ “เจ้ามหันตยศกุมาร” ได้ครองเมืองหริภุญไชย ผู้น้องคือ “พระอันตยศกุมาร” เป็นพระอุปราช ต่อมาพระอันตยศกุมารได้ปราบดาภิเษกเป็นเจ้าเมืองเขลางค์นคร

อาณาเขตของอาณาจักรหริภุญไชยส่วนใหญ่คือพื้นที่จังหวัดลำพูน มีอายุกว่า 1,300 ปี ข้อมูลจากเว็บไซต์จังหวัดลำพูนอ้างอิงตำนานจามเทวีฉบับที่พระนางจามเทวีเป็นธิดาเมืองละโว้ ถูกฤาษีวาสุเทพเชิญมาปกครองเมืองหริภุญไชยที่สร้างขึ้นระหว่างแม่น้ำกวง และแม่น้ำปิง พระนางจามเทวีเป็นปฐมกษัตริย์ และภายหลังได้ตกเป็นเมืองภายใต้ปกครองของอาณาจักรล้านนาโดยเจ้าขุนเม็งรายมหาราช ภายหลังรวมเป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทยในยุคพระเจ้าตากสินมหาราช

ภายหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 เจ้าครองนครองค์สุดท้ายคือ พลตรีเจ้าจักรคำ ขจรศักดิ์ เป็นเจ้านายที่มีความทันสมัย และโก้กว่าใคร ๆ ในยุคนั้น และได้ถึงแก่อสัญกรรม ก็ไม่มีการตั้งใครเป็นเจ้าผู้ครองนครลำพูนอีก หลังจากนั้นจึงเปลี่ยนสถานะเมืองลำพูนเป็นจังหวัด มีผู้ว่าราชการจังหวัดสืบต่อมาถึงปัจจุบัน

พระนางจามเทวี ขอพรเรื่องอะไร

อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี ตั้งอยู่ในจังหวัดลำพูน ห่างจากศาลาว่าการ 1 กิโลเมตร พระนางจามเทวีถือว่าเป็นสตรีที่มีรูปโฉมงดงาม และมีความเฉลียวฉลาด เป็นนักปราชญ์ปกครองเมือง และสืบสานพระพุทธศาสนาในดินแดนแถบเหนือของประเทศไทยมาจนถึงปัจจุบัน ผู้คนมักมาขอพรเรื่องโชคลาภ หน้าที่การงาน และขอพรเรื่องความรัก

นอกจากการขอพรเรื่องความรักที่อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี และอนุสรณ์สถานต่างๆ ยังมี “กู่ช้าง” ที่เชื่อว่าเป็นที่ฝังร่างช้างทรงคู่บารมีพระนางจามเทวี กู่ช้างนี้ตั้งอยู่ที่ตำบลกู่ช้าง อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน มีรูปปั้น ปู้ก่ำงาเขียว เชื่อว่าใครได้ลอดท้องช้างจะเป็นสิริมงคลต่อชีวิต

และทั้งหมดนี้ก็เป็นเรื่องราวของของ “ดินแดนหริภุญชัย” ผ่านเรื่องเล่าและผู้คนที่ได้เจอจากการเดินทาง ทั้งประวัติศาสตร์ นับตั้งแต่การสร้าง “อาณาจักรหริภุญชัย” ตำนานรัก “พระนางจามเทวี” เมืองเล็ก ๆ ที่สงบและน่าอยู่นี่อาจจะทำให้คำตอบ ติดตามรายการ “โลกวิWalk” ได้ ทุกวันอังคาร เว้น อังคาร เวลา 19.00 น. ทาง YT : Thairath Studio