ทะเลสาบไบคาลไม่ใช่แค่สถานที่ท่องเที่ยวธรรมดา แต่เป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ยิ่งใหญ่ที่สุดบนโลกใบนี้ เพราะมันไม่ได้เป็นเพียง “ทะเลสาบลึกและใหญ่” เท่านั้น แต่ยังมีความเก่าแก่หลายล้านปี กลายเป็นสถานที่มหัศจรรย์ทางธรรมชาติ และเป็นแหล่งศึกษาทางวิทยาศาสตร์และระบบนิเวศที่มีคุณค่าต่อนักวิจัยจากทั่วโลก 

รู้จัก “ทะเลสาบไบคาล” อยู่ที่ไหน ทำไมขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ 

ทะเลสาบไบคาล (Lake Baikal) ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของไซบีเรีย ประเทศรัสเซีย มีพื้นที่ประมาณ 3.15 ล้านเฮกตาร์ และเป็นทะเลสาบที่เก่าแก่ที่สุดในโลก มีอายุประมาณ 25 ล้านปี และยังเป็นทะเลสาบที่ลึกที่สุดในโลกอีกด้วย โดยมีความลึกประมาณ 1,642 เมตร

ลักษณะเด่นของไบคาลคือ กักเก็บน้ำจืดไว้มากถึง 20% ของน้ำจืดที่ไม่เป็นน้ำแข็งทั้งหมดบนโลก ซึ่งถือเป็นปริมาณที่มหาศาลเมื่อเทียบกับระบบน้ำจืดทั่วโลก เนื่องจากมีการแยกตัวจากระบบนิเวศอื่นๆ ทำให้ทะเลสาบไบคาลเป็นหนึ่งในระบบนิเวศน้ำจืดที่มีความหลากหลายมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก และเป็นข้อมูลสำคัญที่มีคุณค่าสำหรับการศึกษาทางวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

องค์การ UNESCO ได้ประกาศขึ้นทะเบียนให้ทะเลสาบไบคาลเป็น “มรดกโลกทางธรรมชาติ” ซึ่งเป็นตัวอย่างสถานที่ทางธรรมชาติที่มีความโดดเด่น ทั้งในเชิงระบบนิเวศ, ความงดงามตามธรรมชาติ, กระบวนการทางธรณีวิทยา และความหลากหลายทางชีวภาพ 

...

ประวัติความเป็นมาของ “ทะเลสาบไบคาล”

ทะเลสาบไบคาลถือเป็นทะเลสาบที่เก่าแก่ที่สุดบนโลก โดยเชื่อว่ามีอายุประมาณ 25 ล้านปี สันนิษฐานว่าเกิดขึ้นตั้งแต่ยุคที่สิ่งมีชีวิตบนโลกเริ่มต้นวิวัฒนาการ

ส่วนสาเหตุที่ทะเลสาบแห่งนี้มีความลึกและเก่าแก่เป็นผลมาจากเหตุการณ์ “รอยแยกเปลือกโลก” (Rift Valley) ที่เกิดขึ้นเมื่อหลายล้านปีก่อน ขณะที่แผ่นเปลือกโลกเคลื่อนไหวแยกออกจากกัน ทำให้เกิดแอ่งลึกที่น้ำไหลเข้ามาเติมเต็ม ทำให้บริเวณนี้กลายเป็นทะเลสาบที่มีความลึกมาจนถึงปัจจุบัน

ทั้งนี้ การแยกตัวทางภูมิศาสตร์เมื่อหลายล้านปีก่อน ทำให้ทะเลสาบไบคาลมีระบบนิเวศที่กลายเป็นแหล่งรวมตัวของสัตว์น้ำสายพันธุ์หายาก และพืชหลายชนิดที่พบได้เฉพาะที่นี่เท่านั้น จึงส่งผลให้ทะเลสาบแห่งนี้ได้รับฉายาว่า “กาลาปากอสแห่งรัสเซีย” (Galapagos of Russia)

นักท่องเที่ยวนิยมไปเที่ยว “ทะเลสาบไบคาล” ช่วงเดือนไหน

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เลือกลง “อีร์คุตสค์” (Irkutsk) หรือสนามบิน Irkutsk International Airport เพราะเดินทางต่อสะดวกและมีตัวเลือกทัวร์มากกว่า ส่วนฤดูกาลที่ได้รับความนิยมก็คือ “ฤดูหนาว” เนื่องจากมีทิวทัศน์ที่งดงามแปลกตา น้ำในทะเลสาบกลายเป็นน้ำแข็ง สามารถนั่งรถสำรวจเส้นทางต่างๆ ได้ สำหรับฤดูหนาวที่ทะเลสาบไบคาล เริ่มตั้งแต่ปลายเดือนธันวาคม – มีนาคมของทุกปี อุณหภูมิโดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ -15°C ถึง -25°C และในบางช่วงอาจลดต่ำกว่า -30°C 

ปัจจุบันนี้ ทะเลสาบไบคาลยังคงสภาพสมบูรณ์และงดงามที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ด้วยความลึกและมีอายุเก่าแก่ที่สุด ทำให้ระบบนิเวศยังคงสมบูรณ์ เป็นแหล่งศึกษาของนักวิจัยทางวิทยาศาสตร์ อีกทั้งเป็นจุดหมายสำหรับนักเดินทางที่อยากสัมผัสธรรมชาติสุดเย็นยะเยือก แต่หากใครวางแผนจะมาเที่ยว ต้องศึกษาข้อมูลให้พร้อม และต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบความปลอดภัยที่กำหนดไว้

...

ที่มาของข้อมูล : UNESCO World Heritage Centre