จากรายงานเบื้องต้นดูเหมือนว่าปัญหาบริการของไมโครซอฟท์ล่มจนส่งผลกระทบไปทั่วโลกมาจากบั๊กเมื่อหลายเดือนก่อน โดยที่มีการทดสอบบนเครื่องที่มีสเปกต่ำ กระทั่งเกิดปัญหาในที่สุด
ไมโครซอฟท์เปิดเผยรายงานเบื้องต้นหลังเกิดเหตุ ระบุว่าบริการ Microsoft 365 ที่ล่มทั่วโลกเมื่อวันที่ 12-13 พฤศจิกายน 2026 มีต้นเหตุจากบั๊กในอัปเดตสำหรับเซิร์ฟเวอร์เกตเวย์เครือข่ายที่ปล่อยออกมาตั้งแต่เดือนกรกฎาคม โดยบั๊กดังกล่าวซ่อนตัวอยู่นานกว่าสามเดือนโดยไม่แสดงอาการ ก่อนถูกกระตุ้นเมื่อปริมาณการใช้งานพุ่งสูงขึ้นในจังหวะเดียวกับที่ความจุของเซิร์ฟเวอร์ลดลง
รายงานฉบับนี้ถูกเปิดเผยบนศูนย์ผู้ดูแลระบบ Microsoft 365 เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายนที่ผ่านมา กระทั่งชาร์ลส ลามันนา รองประธานบริหารฝ่าย Copilot จะเปิดเผยเพิ่มเติมบนเอ็กซ์ว่า ข้อบกพร่องแฝงทำให้เซิร์ฟเวอร์ทำงานเกินกำลังและหยุดตอบสนองภายใต้สภาวะโหลดบางรูปแบบ
การอัปเดตเดือนกรกฎาคมถูกพัฒนาขึ้นสำหรับเซิร์ฟเวอร์เกตเวย์เครือข่ายของ Microsoft 365 โดยเฉพาะ ผ่านการทดสอบโหลด (load testing) และใช้งานทั่วโลกมาโดยไม่มีปัญหา แต่ข้อบกพร่องนี้ทำให้เกิดภาวะแย่งล็อก (lock contention) ภายในโปรเซสหนึ่งของ Windows จนทรัพยากร CPU และหน่วยความจำของเซิร์ฟเวอร์ถูกใช้จนหมด
ไมโครซอฟท์ระบุว่าการทดสอบตรวจไม่พบปัญหา เพราะเน้นทดสอบบนฮาร์ดแวร์สเปกต่ำกว่าที่มีจำนวนคอร์น้อยกว่า ขณะที่ภาวะดังกล่าวจะรุนแรงขึ้นบนเครื่องรุ่นใหม่ที่มีคอร์มากกว่า นอกจากบั๊กแล้ว ยังมีอีกสองปัจจัยเกิดขึ้นพร้อมกัน ปัจจัยแรกคือ Teams สลับการทำงาน (failover) ไปใช้เกตเวย์ชุดเดียวกับที่รองรับ Exchange Online ทำให้โหลดเพิ่มสูงขึ้น ปัจจัยที่สองคือปัญหาอีกเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องกันเมื่อวันก่อนหน้า ทำให้ความจุเซิร์ฟเวอร์ของเกตเวย์หายไปเกือบ 14 เปอร์เซ็นต์
เมื่อเซิร์ฟเวอร์เครื่องหนึ่งหยุดตอบสนอง ทราฟฟิกจะถูกส่งต่อไปยังเครื่องถัดไปที่ยังทำงานปกติ ซึ่งก็เจอบั๊กเดียวกันและล้มตามไปเป็นทอดๆ
ในส่วนการกู้คืนก็ใช้เวลานาน เพราะทราฟฟิกที่ค้างรออยู่ถาโถมเข้าใส่เซิร์ฟเวอร์ทันทีที่กลับมาออนไลน์จนล้มซ้ำๆ ซึ่งไมโครซอฟท์ยอมรับว่าระบบกู้คืนอัตโนมัติไม่ได้ถูกออกแบบมาให้รับมือกับระบบที่ล่มในวงกว้างขนาดนี้
ลามันนาระบุว่า เนื่องจากต้นเหตุหลักเป็นบั๊กแฝงที่มีมาตั้งแต่หลายเดือนก่อน กลไกการย้อนกลับ (rollback) การทยอยปล่อยฟีเจอร์ และฟีเจอร์แฟล็ก (feature flags) ตามปกติของเราจึงไม่สามารถย้อนการเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว
วิศวกรของไมโครซอฟท์ จึงเขียนอัปเดตใหม่เพื่อพยายามกลับสู่สถานะเดิม แล้วทยอยติดตั้งกับเซิร์ฟเวอร์ทีละกลุ่ม บริการอย่าง Teams, OneDrive, SharePoint และแอป Office ย้ายออกจากเกตเวย์ที่มีปัญหาได้ จึงกลับมาใช้งานได้เร็วกว่า แต่ Exchange Online ทำเช่นนั้นไม่ได้ด้วยข้อจำกัดด้านขนาดของระบบ ส่งผลให้ Outlook เป็นบริการที่ล่มนานที่สุด
สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานว่ามีวิศวกรและพนักงานมากกว่า 1,000 คนเข้าร่วมการประชุมแก้ไขเหตุขัดข้อง ซึ่งนำโดยลามันนาและสกอตต์ กัทธรี ผู้บริหารฝ่ายคลาวด์ของไมโครซอฟท์ แล้วก็พร้อมยืนยันเพิ่มเติมว่าเหตุครั้งนี้เป็นปัญหาทางเทคนิค ไม่เกี่ยวข้องกับการโจมตีทางไซเบอร์หรือเอเจนต์ AI
เหตุขัดข้องครั้งนี้ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อหน่วยงานในวงกว้างทั้งหน่วยงานของรัฐบาล ศาล โรงพยาบาล และภาคธุรกิจ กว่า 74 ประเทศทั่วโลก
ที่มา: TNW