คำถามที่ว่ายุคหลังสมาร์ทโฟน เทคโนโลยีใดจะก้าวขึ้นมาเป็นประเด็นหลักในโลกไฮเทค คำตอบก็คือ AI และจะกลายเป็นศึกที่บริษัทบิ๊กเทคต้องฟาดฟันรอบใหม่
บทวิเคราะห์ของอมิต โจชิ ที่ลงในนิตยสาร Fast Company ระบุว่า แม้เทคโนโลยีสมาร์ทโฟนจะยังไม่ถึงจุดจบ แต่การแข่งขันเพื่อชิงตำแหน่งผู้นำในวงการเทคโนโลยีที่ขับเคลื่อน AI ได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว โดยมีผู้เล่นหลัก ได้แก่ แอปเปิล, เมตา, กูเกิล, โอเพนเอไอ และอเมซอน
ในมุมมองของ อมิต โจชิ ประเมินว่า ประเด็นสำคัญไม่ใช่ยอดขายของอุปกรณ์ แต่เป็นการได้คุมช่องทางที่อยู่ระหว่างธุรกิจกับลูกค้า และได้ส่วนแบ่งจากเงินที่ผู้บริโภคใช้จ่ายผ่านช่องทางนั้น
สัญญาณที่ชัดที่สุดว่าการแข่งขันได้เริ่มแล้ว นั่นคือในกรณีที่อเมซอนบล็อกไม่ให้ Muse ซึ่งเป็น AI agent ส่วนตัวของเมตา ซื้อสินค้าบน Amazon.com ตั้งแต่วันที่ 20 กันยายน 2026 หรือเพียง 12 วันหลังเปิดตัว โดยอเมซอนให้เหตุผลว่าเมตาไม่ได้แจ้งล่วงหน้า และ Muse ไม่ได้ระบุตัวว่าเป็น AI ขณะเข้าเว็บไซต์ ส่วนเมตายืนยันว่า Muse มองไม่เห็นรหัสผ่านหรือข้อมูลการชำระเงินของผู้ใช้
แซม อัลต์แมน ซีอีโอและผู้ร่วมก่อตั้งโอเพนเอไอ เคยตั้งคำถามถึงอนาคตของสมาร์ทโฟน และมองว่าอุปกรณ์รูปแบบปัจจุบันไม่เหมาะกับยุค AI แต่โจชิเห็นว่าสมาร์ทโฟนจะไม่ล่มสลายในเร็ววันนี้ โดยเฉพาะยอดขายของ iPhone เพิ่มขึ้น 22 เปอร์เซ็นต์ในไตรมาสล่าสุดซึ่งสิ้นสุดมิถุนายน 2026 แน่นอนว่าหากสมาร์ทโฟนจะเสียตำแหน่งผลิตภัณฑ์หลักของโลกเทคโนโลยี อมิต โจชิ มองว่า น่าจะเป็นไปอย่างช้าๆ ต่างจากตอนที่สมาร์ทโฟนแซงยอดจัดส่งพีซีได้ภายในสามปีครึ่งหลัง iPhone รุ่นแรกเปิดตัว
ผู้เขียนมองว่า ในส่วนแว่นตาอัจฉริยะตลาดยังเล็กมาก เพราะยังมีปัญหาเรื่องของน้ำหนัก และแบตเตอรี่ใช้งานได้จำกัด แล้วในส่วนยอดจัดส่งในปี 2026 ก็น่าจะมีแค่ราว 15 ล้านชิ้น ซึ่งเทียบไม่ได้กับสมาร์ทโฟน ซึ่งมียอดขายแต่ละปีไม่ต่ำกว่า 1 พันล้านเครื่อง โจชิ จึงเสนอว่า สิ่งที่จะมาท้าชิงสมาร์ทโฟนได้น่าจะเป็นเทคโนโลยีหลายอย่างที่มีผู้ช่วย AI เป็นแกนกลาง
ผู้เขียนแบ่งการแข่งขันออกเป็นสามด้าน คือฮาร์ดแวร์ ช่องทางเข้าถึงผู้ใช้ และความสามารถของ AI ด้านฮาร์ดแวร์ ซึ่งจุดนี้แอปเปิลได้เปรียบเพราะมีเงินสดและหลักทรัพย์ลงทุนกว่า 130,000 ล้านดอลลาร์ และมีอุปกรณ์ที่ใช้งานอยู่ทั่วโลกกว่า 2,500 ล้านเครื่อง ด้านช่องทาง อเมซอนอัปเกรด Alexa ด้วย AI จนทำงานแทนผู้ใช้ได้ เช่น จองร้านอาหาร และ Alexa เชื่อมต่ออยู่กับอุปกรณ์กว่า 600 ล้านเครื่อง ส่วนกูเกิลซึ่งมีผู้ใช้ AI Overviews กว่า 2,500 ล้านคนต่อเดือน และระบบปฏิบัติการ Android ที่ทำงานอยู่บนอุปกรณ์กว่า 3,000 ล้านเครื่อง ผู้เขียนมองว่าเมตาเองก็อาจกลายเป็นตัวกลางที่ได้ส่วนแบ่งจากทุกธุรกรรมที่ทำผ่าน AI ของตัวเอง
ด้านความสามารถของ AI ผู้เขียนมองว่าโอเพนเอไอและแอนโทรปิก (Anthropic) เป็นตัวเต็ง และโอเพนเอไอยังขยายเข้าสู่ฮาร์ดแวร์ด้วยการซื้อไอโอ (io) สตาร์ทอัพของจอนี ไอฟ์ อดีตหัวหน้าฝ่ายออกแบบของแอปเปิล ด้วยมูลค่า 6,500 ล้านดอลลาร์ เพื่อพัฒนาอุปกรณ์ที่จะพา ChatGPT ไปถึงผู้บริโภคโดยตรง
ผู้เขียนประเมินว่า ฮาร์ดแวร์และช่องทางเข้าถึงผู้ใช้อาจมีมูลค่าสูงที่สุด เพราะโมเดล AI มีแนวโน้มจะกลายเป็นสินค้าที่ใช้แทนกันได้ และประวัติศาสตร์ชี้ว่าผู้ชนะในการสร้างอินเทอร์เฟซยุคใหม่มักทำกำไรมหาศาล เช่น ไมโครซอฟท์ที่ครองตลาดระบบปฏิบัติการพีซีราว 90 เปอร์เซ็นต์ตลอดทศวรรษ 1990 และแอปเปิลที่ทำรายได้จาก iPhone เกือบ 210,000 ล้านดอลลาร์ในปีงบประมาณ 2025
สำหรับภาคธุรกิจ โจชิเตือนว่าธุรกิจประกันภัย โทรคมนาคม และธนาคารเสี่ยงที่สุด ถ้า AI agent เปรียบเทียบข้อเสนอและย้ายผู้ให้บริการแทนลูกค้าได้ง่ายขึ้น องค์กรที่ไม่ได้ทำธุรกิจเทคโนโลยีไม่ควรลงไปแข่งสร้างอินเทอร์เฟซเอง แต่ควรทดสอบตั้งแต่ตอนนี้ว่า AI agent ค้นเจอ เปรียบเทียบ และสั่งซื้อสินค้าของตัวเองแทนลูกค้าได้หรือไม่ โดยที่ลูกค้าไม่ต้องเข้าเว็บไซต์ของบริษัท มิฉะนั้นอาจเสียความสัมพันธ์กับลูกค้าให้บริษัทที่คุมอินเทอร์เฟซยุคถัดไป
ที่มา: FastCompany