การตัดสินใจลาออกจากงานในวัย 55 ปี ถือเป็นจุดเริ่มต้นของวัยเกษียณอย่างเป็นทางการ เรื่องสำคัญที่ต้องรู้คือสิทธิประกันสังคมที่เคยส่งมาจะยังคงคุ้มครองต่อให้อีก 6 เดือน ทั้งกรณีเจ็บป่วย ประสบอุบัติเหตุ ทุพพลภาพ หรือเสียชีวิต
ส่วนเงินสะสมชราภาพที่หลายคนกังวล สามารถยื่นขอรับคืนได้ทันทีเนื่องจากเข้าเงื่อนไขอายุครบ 55 ปีและสิ้นสภาพการเป็นลูกจ้างแล้ว โดยผู้ที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 15 ปีจะได้คืนเป็นเงินก้อน (เงินบำเหน็จ) แต่หากส่งสมทบมาเกิน 15 ปีขึ้นไป จะเปลี่ยนเป็นเงินบำนาญโอนเข้าบัญชีทุกเดือนตลอดชีวิต
1. คุ้มครองเจ็บป่วย-อุบัติเหตุ ต่อเนื่องฟรี 6 เดือน
การลาออกจากงานประจำไม่ได้ทำให้สิทธิประกันสังคมมาตรา 33 สิ้นสุดลงในทันที กฎหมายยังคงให้ความคุ้มครองต่อเนื่องอีก 6 เดือน หรือ 180 วัน โดยผู้ประกันตนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
ตลอดระยะเวลา 6 เดือนหลังลาออก ยังใช้สิทธิคุ้มครองได้ครบทั้ง 4 ด้าน
- เจ็บป่วยหรือประสบอันตราย: ใช้บริการโรงพยาบาลตามสิทธิเดิมได้ตามปกติ
- ทุพพลภาพ: ได้รับเงินทดแทนพร้อมสิทธิการรักษา
- คลอดบุตร: เบิกค่าคลอดบุตรแบบเหมาจ่ายได้
- เสียชีวิต: ทายาทได้รับเงินค่าทำศพและเงินสงเคราะห์ตามสิทธิ
2. ลาออกจากงานตอนอายุ 55 ยังมีสิทธิ์ยื่นขอเงินชดเชยว่างงานได้
หากตัดสินใจลาออกจากงานในวัย 55 ปี แล้วต้องการเงินชดเชยมาช่วยพยุงค่าใช้จ่ายระหว่างหางานใหม่หรือเตรียมตัวเกษียณ สามารถยื่นขึ้นทะเบียนว่างงานกับกรมการจัดหางานได้ โดยต้องทำเรื่องภายใน 30 วันนับจากวันที่ลาออก
การขอรับสิทธิ์นี้มีเงื่อนไขว่าต้องจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 เดือน ภายในช่วง 15 เดือนก่อนว่างงาน โดยจะได้รับเงินทดแทนอัตราร้อยละ 30 ของฐานค่าจ้าง (คิดจากเพดานสูงสุดไม่เกิน 15,000 บาท) เป็นเวลาไม่เกิน 90 วัน
3. เกษียณวัย 55 ปี สิทธิรับเงินสะสมชราภาพ ประกันสังคมจ่ายอย่างไร
เงินสะสมชราภาพเป็นสิทธิประโยชน์สำคัญของผู้ประกันตนวัยเกษียณ เมื่อยื่นใบลาออกจากงานและมีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ ถือว่าเข้าเงื่อนไขการขอรับเงินคืนจากระบบประกันสังคมทันที
เงินชราภาพที่จะได้รับคืนจะแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบตามระยะเวลาการส่งเงินสมทบสะสม คือ เงินบำเหน็จชราภาพ และเงินบำนาญชราภาพ
รูปแบบเงินชราภาพ | เงื่อนไขระยะเวลาส่งเงินสมทบ | สิ่งที่จะได้รับ |
เงินบำเหน็จ (เงินก้อน) | จ่ายเงินสมทบ น้อยกว่า 180 เดือน (ไม่ถึง 15 ปี) | • ส่งน้อยกว่า 12 เดือน ได้รับเงินสะสมเฉพาะส่วนของผู้ประกันตนคืน • ส่ง 12–179 เดือน ได้รับเงินสะสมส่วนตนเอง + นายจ้างสมทบ + ผลประโยชน์ตอบแทนจากประกันสังคม |
เงินบำนาญ (เงินรายเดือนตลอดชีวิต) | จ่ายเงินสมทบ ครบ 180 เดือนขึ้นไป (15 ปีขึ้นไป) | • ได้รับเงินจ่ายอุดหนุนเป็นรายเดือนทุกๆ เดือนไปตลอดชีวิต • คิดจากอัตราเริ่มต้น 20% ของฐานค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย (เพดาน 15,000 บาท) • หากส่งเกิน 180 เดือน จะได้เพิ่มอีกปีละ 1.5% |
ส่งประกันสังคม 25 ปี เกษียณแล้วได้เงินบำนาญเดือนละเท่าไร
การส่งเงินสมทบประกันสังคมสะสม 25 ปี จะช่วยเพิ่มอัตราเงินบำนาญหลังเกษียณได้มากถึง 35% ของฐานเงินเดือนเฉลี่ย
- หากมีฐานค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย 15,000 บาท การคำนวณคิดจากสิทธิพื้นฐาน 20% บวกกับส่วนเพิ่มอีก 10 ปี (ปีละ 1.5% รวมเป็น 15%) รวมเป็น 35%
- สูตรคำนวณคือ 15,000 x 35% เท่ากับว่าจะได้รับเงินบำนาญชราภาพโอนเข้าบัญชี 5,250 บาทต่อเดือน เป็นประจำทุกเดือนตลอดชีวิต
ทางเลือกสิทธิ์รักษาพยาบาล หลังพ้นระยะคุ้มครอง 6 เดือน
เมื่อพ้นระยะคุ้มครองฟรี 6 เดือนไปแล้ว ผู้ที่ลาออกจากงานตอนอายุ 55 มี 2 ทางเลือกหลักในการดูแลสุขภาพ
1. สมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 (ม.39)
- ต้องยื่นสมัครภายใน 6 เดือนหลังลาออก จ่ายเงินสมทบ 432 บาท/เดือน
- ได้รับสิทธิ์รักษาโรงพยาบาลเดิม คุ้มครองเจ็บป่วย ทุพพลภาพ คลอดบุตร และเสียชีวิต
- ข้อควรระวัง: ฐานค่าจ้างคำนวณอยู่ที่ 4,800 บาท อาจทำให้ฐานเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายลดลง ส่งผลต่อยอดเงินบำนาญชราภาพ (เว้นแต่ใช้สูตรคำนวณใหม่ CARE)
2. เปลี่ยนไปใช้สิทธิ์บัตรทอง
เหมาะสำหรับผู้ที่รับเงินบำนาญชราภาพแล้ว และไม่อยากจ่ายเงินสมทบรายเดือนต่อ
- ลงทะเบียนย้ายสิทธิ์ ณ สถานพยาบาลใกล้บ้านได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายรายเดือน
- ลาออกจากงานในวัย 55 ปี อย่าละเลยสิทธิประโยชน์ประกันสังคมที่สะสมมาตลอดชีวิตการทำงาน
สิ่งแรกที่ต้องทำคือตรวจสอบยอดเงินสะสมชราภาพของตนเองได้ง่ายๆ ผ่านแอปพลิเคชัน SSO Plus (SSO+) หรือเว็บไซต์ www.sso.go.th เพื่อนำตัวเลขจริงมาใช้วางแผนอนาคต
จุดที่ต้องพิจารณาอย่างถี่ถ้วนคือการเลือกทางเดินหลังเกษียณ ว่าต้องการรับเงินบำนาญชราภาพเพื่อเป็นรายได้เข้าบัญชีทุกเดือน หรือเลือกสมัครต่อมาตรา 39 เพื่อรักษาสิทธิพยาบาลเดิมไว้ การตัดสินใจที่เหมาะกับตนเองจะช่วยให้ใช้ชีวิตหลังเกษียณได้อย่างอุ่นใจที่สุด