ภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ หนึ่งภาวะเสื่อมสภาพที่ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป มีผลต่อการตัดสินใจ และกระทบต่อกิจวัตรประจำวัน พร้อมวิธีลดชะลอ และป้องกันความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น

ภาวะสมองเสื่อม (Dementia Syndrome) หนึ่งในภาวะสำคัญที่ควรพึงระวัง และดูแลอย่างใกล้ชิด ภาวะสมองเสื่อมนี้มักจะส่งผลกระทบต่อผู้สูงอายุในวัย 60 ขึ้นไป อาจทำให้พฤติกรรมเปลี่ยนไป การตัดสินใจช้าลง จำเรื่องในอดีตได้ดีกว่าในปัจจุบัน และส่งผลรุนแรงถึงขั้นมีบุคลิกภาพทางกายที่เปลี่ยนไปเป็นคนละคน รวมถึงสุขภาพจิตด้วยเช่นกัน สามารถใช้ชีวิตได้ยากยิ่งขึ้น

อาการสมองเสื่อม 3 ระยะ

ระยะที่ 1 :  ลืมความจำเล็กๆ น้อยๆ และจำในช่วงสั้นๆ ไม่ได้ ลืมสิ่งของบ่อย เป็นระยะที่ผู้ดูแลควรเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ระยะที่ 2 :  ไม่สามารถจำชื่อบุคคล สถานที่ และอะไรที่แปลกใหม่ได้ ลืมประวัติต่างๆ ที่สำคัญในอดีตของตัวเอง สับสนในเรื่องของวัน เวลา 

ระยะที่ 3 : ลืมทุกสิ่งรอบตัว ไม่สามารถจำอะไรได้เลย และไม่มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่ระบบประสาทสั่งการควบคุมการเคลื่อนไหว

สาเหตุของภาวะสมองเสื่อม

  • อาการเสื่อมสภาพของสมองตามอายุไข
  • โรคประจำตัว เช่น หลอดเลือดสมอง, อัลไซเมอร์, พาร์กินสัน, ขาดฮอร์โมนไทรอยด์, ขาดวิตามิน และเนื้องอกในสมอง 
  • อุบัติเหตุที่ส่งผลกระทบต่อสมอง
  • พฤติกรรมที่บั่นทอดสุขภาพ เช่น ดื่มเหล้า, สูบบุหรี่, ไม่ออกกำลังกาย, ทานอาหารที่มีสารอาหารไม่ครบถ้วน และความเครียด

วิธีการป้องกันสมองเสื่อม

...

  • หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่บั่นทอนสุขภาพ
  • ฝึกใช้สมอง ความคิด และการพูดคุยให้เกิดการโต้ตอบ
  • ระมัดระวังอุบัติเหตุที่กระทบต่อสมอง
  • ออกกำลังกาย
  • ทบทวบ และย้ำสิ่งต่างๆ ให้เกิดการจดจำ

วิธีการรักษา และชะลอภาวะสมองเสื่อม

การบำบัด : ช่วยให้ผู้ป่วยได้ใช้ความคิด และทบทวนความจำเพื่อฝึกสมองในทุกๆ วัน โดยใช้กิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การเล่นเกมทดสอบความจำ อ่านหนังสือ และกระตุ้นผู้ป่วยให้เกิดการประมวลความคิดทางสมองด้วยความทรงจำในอดีต หรือ ลดความเครียดด้วยการฟังเพลง และสิ่งบันเทิงต่างๆ รวมทั้งการจดบันทึกไดอารี่ ก็เป็นสิ่งหนึ่งที่สามารถช่วยบำบัดได้ดี

การพบแพทย์ : ปรึกษาแพทย์เป็นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถช่วยชะลอ และลดความเสี่ยงของภาวะสมองเสื่อมได้ ไม่ว่าจะเป็นการบำบัดอย่างที่กล่าวไปข้างต้น การใช้ยาและวิตามินเพื่อบำรุงสมอง โดยต้องปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

สร้างสุขภาพจิต และสภาพแวดล้อมที่ดี : การสร้างสุขภาพจิตที่ดีของผู้สูงอายุสามารถชะลอ และลดปัญหาภาวะสมองเสื่อมได้ เช่น การทำกิจกรรมภายในบ้าน เดินทางท่องเที่ยว การพูดคุยบอกเล่าเรื่องราวให้ผู้สูงอายุได้ฟังเพื่อแชร์ประสบการณ์ รวมทั้งการไม่ละเลย รับฟังปัญหา และแก้ปัญหาจากผู้สูงอายุ เพื่อไม่ให้เกิดความเครียด

ภาวะสมองเสื่อมเป็นอีกหนึ่งโรคที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ในผู้สูงอายุตามอายุไข และการเสื่อมสภาพของอวัยวะในร่างกาย ซึ่งผู้สูงอายุเป็นวัยที่เปราะบาง ควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด โดยผู้ดูแลสามารถช่วยชะลอเพื่อไม่ให้เกิดอาการที่รุนแรงขึ้น และทำให้สุขภาพกายและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุดีขึ้น และยังสามารถดำรงชีวิตในแต่ละวันได้อย่างมีความสุข