ไขปริศนา "พญาบึ้ง" คือตัวอะไร? สัตว์ขวัญใจสายเสี่ยงโชค ทำไมถึงเชื่อว่าให้เลขเด็ด

เมื่อถึงช่วงใกล้การออกรางวัลสลากกินแบ่งรัฐบาล ชื่อของ “พญาบึ้ง” มักปรากฏในหน้าข่าวสารและสื่อโซเชียลอยู่เสมอ แต่แท้จริงแล้วสัตว์ชนิดนี้คืออะไรและเหตุใดจึงกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวังของนักเสี่ยงโชค

รู้จัก “พญาบึ้ง” จากแมงมุมดิน สู่สัตว์ขวัญใจสายเสี่ยงโชค

"บึ้ง" คือแมงมุมที่มีขนาดใหญ่ โดยตัวเต็มวัยมีความยาวลำตัวประมาณ 2.5–10 เซนติเมตร มีลักษณะลำตัวสีดำและมีขนหนาแน่นปกคลุมทั่วตัว เคลื่อนที่ช้า โดยเพศเมียอาจมีขนสีน้ำตาลดำบริเวณท้องและมีอายุยืนยาวได้ถึง 10 ปี ขณะที่เพศผู้จะมีอายุเฉลี่ยราว 5 ปี

บึ้งมีการเจริญเติบโตแบบไม่เปลี่ยนรูปร่าง กล่าวคือตัวอ่อนที่ฟักออกจากไข่จะมีรูปร่างพื้นฐานคล้ายกับตัวเต็มวัย และค่อยๆ เติบโตขึ้นตามช่วงอายุ แม่บึ้งจะวางไข่ในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน โดยใช้เส้นใยห่อหุ้มไข่และเก็บไว้ภายในรู 

เมื่อฟักออกมา ตัวอ่อนจะมีลักษณะคล้ายก้อนวุ้นสีขาวและอาศัยอยู่ในรังกับแม่ประมาณ 1 เดือน ก่อนแยกย้ายออกไปหากินตามลำพัง เมื่ออายุประมาณ 1 ปี ลำตัวจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล และเมื่ออายุครบ 3 ปี จะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ ลำตัวเปลี่ยนเป็นสีดำสนิทและสามารถสร้างรังของตัวเองได้

พฤติกรรม “บึ้ง” ไม่สร้างใยแมงมุม แต่ขุดรูใต้ดินซุ่มล่าเหยื่อ

บึ้งเป็นแมงมุมที่ไม่สร้างใยกลางอากาศ แต่ขุดรูใต้ดินลึกราว 45 เซนติเมตรตามลานหญ้าหรือริมป่า พร้อมสร้างเส้นใยสีขาวบริเวณปากรู เมื่อมีแมลง จิ้งหรีด ตะขาบ หรือจิ้งเหลนผ่านเข้ามา บึ้งจะรับรู้การเคลื่อนไหวและพุ่งออกมาจู่โจม โดยใช้เขี้ยวกัดและปล่อยพิษเพื่อจัดการเหยื่อก่อนกินเป็นอาหาร 

ทั้งนี้ พิษของบึ้งมีฤทธิ์ต่อสัตว์ขนาดเล็ก ส่วนมนุษย์หากถูกกัดอาจเกิดอาการปวด บวม และแดงบริเวณแผล ผู้ที่มีอาการแพ้รุนแรงอาจเกิดอาการผิดปกติที่รุนแรงขึ้น จึงไม่ควรรบกวนหรือจับบึ้งด้วยมือเปล่า

จากพฤติกรรมธรรมชาติ สู่ความเชื่อว่า “พญาบึ้ง” ให้เลขเด็ด

พฤติกรรมการอาศัยอยู่ในรูของบึ้งถูกนำมาเชื่อมโยงกับความเชื่อเรื่องการเสี่ยงโชค โดยชาวบ้านบางพื้นที่เรียกบึ้งที่ใช้ประกอบพิธีว่า “พญาบึ้ง” และมีความเชื่อเกี่ยวกับการเลือกรูที่หันปากไปทางทิศตะวันออก ซึ่งถือเป็นทิศมงคล

ความเชื่อนี้อาศัยพฤติกรรมของบึ้งที่นำสิ่งแปลกปลอมออกจากรู เมื่อมีการหย่อนม้วนกระดาษที่เขียนตัวเลขลงไป บึ้งอาจนำกระดาษบางม้วนกลับขึ้นมาบริเวณปากรู ชาวบ้านจึงนำตัวเลขบนกระดาษเหล่านั้นมาตีเป็นเลขเสี่ยงโชค จนกลายเป็นพิธีที่เรียกกันว่า “ขอเลขพญาบึ้ง” เมื่อมีชาวบ้านบางคนถูกรางวัล จึงเชื่อกันว่า “พญาบึ้ง” ให้โชคลาภนั่นเอง

วิธีขอเลขเด็ดจาก “พญาบึ้ง” ทำอย่างไร

การขอเลขจากพญาบึ้งจะทำในช่วงเย็นหรือกลางคืน ซึ่งเป็นช่วงที่บึ้งออกหากิน โดยมีขั้นตอนที่นิยมทำกันดังนี้

1. จุดธูปบอกกล่าวสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้เปิดโชคเปิดลาภ แล้วยกขันธ์ 5 บอกกล่าวพญาบึ้ง

2. นำกระดาษเขียนตัวเลข 0 ถึง 9 แยกกัน แล้วม้วนให้เรียบร้อย 

3. หย่อนกระดาษ 0 ถึง 9 ลงไปในรูของบึ้งในช่วงเวลาเย็นหรือกลางคืน ซึ่งเป็นเวลาออกหากินของพญาบึ้ง

4. เมื่อสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในรู มันจะคาบม้วนกระดาษออกมากระจายไว้ปากรู

5. นักเสี่ยงโชคจะนำมาตีเป็นตัวเลขเพื่อนำไปเสี่ยงโชคในงวดนั้นๆ

การขอเลขจากพญาบึ้งเป็นความเชื่อส่วนบุคคล แต่การเข้าใกล้รูบึ้งจำเป็นต้องระมัดระวังอย่างมาก ควรคำนึงถึงความปลอดภัย เนื่องจากบึ้งมีเขี้ยวและพิษ หากถูกกัดอาจทำให้เกิดอาการปวด บวม หรือแพ้ได้ จึงไม่ควรจับหรือเข้าใกล้โดยไม่จำเป็น

ขณะเดียวกัน การทำพิธีต้องไม่รบกวนถิ่นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ การส่องไฟนานๆ หรือใช้วัตถุแปลกปลอมแหย่เข้าไปในรู ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตและทำให้บึ้งเกิดความเครียดได้ การเสี่ยงโชคอย่างมีสติจึงควรรักษาความปลอดภัยทั้งของตนเองและไม่ทำลายธรรมชาติ

ข้อมูลอ้างอิง : ชมรมศิลปวัฒนธรรมอีสาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย