วิธีทำ “พินัยกรรมขอตายดี” ออนไลน์ เลือกวาระสุดท้ายของชีวิตด้วยตัวเอง

เหตุการณ์สูญเสียที่เกิดขึ้นโดยไม่ทันตั้งตัว ทำให้หลายคนเริ่มให้ความสำคัญกับการวางแผนช่วงสุดท้ายของชีวิต หนึ่งในทางเลือกคือการทำ “พินัยกรรมขอตายดี” เพื่อบอกความต้องการด้านการรักษาไว้ล่วงหน้า หากวันหนึ่งไม่สามารถสื่อสารหรือตัดสินใจด้วยตัวเองได้

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) ระบุว่า มีประชาชนแสดงเจตนาในการทำพินัยกรรมขอตายดี (Living Will) ผ่านระบบออนไลน์เพิ่มจากประมาณ 8,000 คน เป็นเกือบ 100,000 คน สะท้อนว่าคนไทยเปิดรับเรื่องการเตรียมตัวเพื่อจากไปอย่างสงบมากขึ้น

รู้จัก “พินัยกรรมขอตายดี” คืออะไร

พินัยกรรมขอตายดี คือ หนังสือบันทึกความต้องการเกี่ยวกับการรักษาในวาระสุดท้าย สามารถระบุว่าไม่ต้องการรับบริการทางการแพทย์ที่มีผลเพียงยืดกระบวนการเสียชีวิตออกไป โดยไม่ได้ช่วยให้อาการดีขึ้นหรือกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

การแสดงเจตนาดังกล่าวเป็นสิทธิตามพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 หมวดที่ 1 สิทธิและหน้าที่ด้านสุขภาพ มาตรา 12 กำหนดว่า “บุคคลมีสิทธิทำหนังสือแสดงเจตนาไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียง เพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิตตน หรือเพื่อยุติการทรมานจากการเจ็บป่วยได้” และการจัดทำแบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Living Will) สามารถทำได้ตาม พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.2562"

การทำพินัยกรรมขอตายดี (Living Will) เท่ากับ “ไม่รับการรักษา” ใช่หรือไม่

การขอตายดี (Living Will) ไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธการรักษาทุกชนิด และไม่ใช่การเร่งให้เสียชีวิต หากประสบอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยหนัก แต่แพทย์เห็นว่ายังมีโอกาสรักษาให้หายหรือกลับมาใช้ชีวิตได้ ผู้ป่วยยังได้รับการช่วยเหลือตามความเหมาะสม

หนังสือพินัยกรรมขอตายดีจะใช้ประกอบการรักษาเมื่อผู้ป่วยเข้าสู่วาระสุดท้าย และการรักษาบางอย่างทำได้เพียงยืดการเสียชีวิต ผู้ป่วยยังสามารถรับการดูแลแบบประคับประคอง เพื่อลดความเจ็บปวด ความไม่สบาย และช่วยให้จากไปตามธรรมชาติอย่างสงบ

ทำไมควรเขียนเจตนาไว้ล่วงหน้าผ่าน “พินัยกรรมขอตายดี”

เมื่อผู้ป่วยไม่สามารถสื่อสารได้ ครอบครัวมักต้องตัดสินใจว่าจะให้แพทย์รักษาต่อในรูปแบบใด การทำพินัยกรรมขอตายดี (Living Will) จะช่วยให้ญาติและทีมแพทย์ทราบความต้องการของผู้ป่วยอย่างชัดเจน ลดภาระทางใจ ความขัดแย้งในครอบครัว และการรักษาที่อาจไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ในระยะสุดท้าย แม้คนอายุน้อยหรือผู้ที่ยังแข็งแรงก็สามารถเตรียมหนังสือนี้ไว้ได้ เพราะการเจ็บป่วยรุนแรงหรืออุบัติเหตุอาจเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด

ขั้นตอนการทำพินัยกรรมขอตายดี แสดงเจตนาไม่ยื้อชีวิตในวาระสุดท้าย

ประชาชนสามารถจัดทำหนังสือแสดงเจตนาทำพินัยกรรมขอตายดีผ่านออนไลน์ได้ง่ายๆ ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบ e-Living Will ได้ตามขั้นตอนต่อไปนี้

1. เข้าเว็บไซต์ e-livingwill ของสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ

2. สมัครสร้างบัญชีผู้ใช้งาน โดยยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชัน ThaiD หรือใช้เลขประจำตัวประชาชน 13 หลักตามขั้นตอนของระบบ

3. กรอกรายละเอียดเพื่อลงทะเบียน เมื่อสร้างบัญชีผู้ใช้งานสำเร็จ ระบบจะส่งอีเมลยืนยัน

4. กลับเข้าสู่หน้าหลัก เพื่อทำการล็อกอินเข้าระบบอีกครั้ง

5. กรอกข้อมูลและกำหนดความต้องการเกี่ยวกับการดูแลในวาระสุดท้ายให้ครบถ้วน ก่อนตรวจสอบและยืนยันหนังสือแสดงเจตนา

6. เมื่อจัดทำเสร็จ หนังสือจะถูกเก็บไว้ในระบบ สามารถเรียกดู พิมพ์ ส่งต่อให้ผู้ตัดสินใจแทน แก้ไขข้อมูล หรือยกเลิกหนังสือได้ด้วยตนเอง

หมายเหตุ : สถานพยาบาลและหน่วยงานในเครือข่ายที่ลงทะเบียนใช้ระบบสามารถค้นหาหนังสือดังกล่าว เพื่อนำเจตนาของผู้ป่วยไปประกอบการวางแผนรักษาได้

เมื่อทำ “พินัยกรรมขอตายดี” เสร็จแล้ว ควรบอกใครบ้าง

หลังจัดทำพินัยกรรมขอตายดี (Living Will) ควรแจ้งคนในครอบครัว ผู้ดูแล หรือบุคคลที่มอบหมายให้ตัดสินใจแทน เพื่อให้เข้าใจความต้องการตรงกัน และควรกลับมาตรวจสอบข้อมูลเป็นระยะ หากเปลี่ยนใจหรือสุขภาพเปลี่ยนแปลงก็สามารถแก้ไขหรือยกเลิกหนังสือได้

ทั้งนี้ พินัยกรรมขอตายดีใช้บันทึกความต้องการด้านการรักษาเท่านั้น ไม่ใช่พินัยกรรมแบ่งทรัพย์สินหรือมรดก ซึ่งเป็นเอกสารอีกประเภทหนึ่งและอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์ทางกฎหมายที่แตกต่างกัน ศึกษารายละเอียดและตัวอย่างหนังสือเพิ่มเติมได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ