รู้จัก “เมฆสีรุ้ง” เกิดจากอะไร ไขความลับบนท้องฟ้า พร้อมความเชื่อที่หลายคนอาจไม่รู้

หากวันไหนเงยหน้ามองท้องฟ้าแล้วพบก้อนเมฆที่แต่งแต้มด้วยสีสันคล้ายสายรุ้ง อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นภาพลวงตา เพราะนี่คือปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นได้จริง เรียกว่า “เมฆสีรุ้ง” หนึ่งในปรากฏการณ์ทางแสงในบรรยากาศที่สวยงามและพบเห็นได้ไม่บ่อยนัก

แม้จะดูคล้ายรุ้งกินน้ำ แต่แท้จริงแล้วเมฆสีรุ้งมีกลไกการเกิดที่แตกต่างออกไป และเป็นอีกหนึ่งความมหัศจรรย์ของธรรมชาติที่นักอุตุนิยมวิทยาให้ความสนใจอย่างมาก

ทำความรู้จัก “เมฆสีรุ้ง” คืออะไร เกิดจากอะไร

เมฆสีรุ้ง หรือ เมฆหมวกสีรุ้ง (ภาษาอังกฤษ : Iridescent Pileus Cloud) คือ ปรากฏการณ์ที่ทำให้ก้อนเมฆปรากฏเป็นสีรุ้งหลากหลายเฉดสี เช่น ชมพู เขียว ฟ้า เหลือง หรือม่วง กระจายอยู่บนผิวของเมฆ โดยมักเกิดขึ้นบริเวณใกล้ดวงอาทิตย์

สาเหตุสำคัญเกิดจาก “การเลี้ยวเบนของแสง” เมื่อแสงอาทิตย์ส่องผ่านละอองน้ำขนาดเล็กมาก หรือผลึกน้ำแข็งขนาดใกล้เคียงกันภายในก้อนเมฆ แสงสีต่างๆ จะถูกกระจายออกจากกันจนเกิดเป็นสีสันคล้ายรุ้งบนก้อนเมฆที่เรามองเห็นจากพื้นโลก

ไขข้อสงสัย ปรากฏการณ์ “เมฆสีรุ้ง” จะเกิดขึ้นตอนไหน

เมฆสีรุ้งมักเกิดขึ้นในช่วงที่มีเมฆบาง โปร่งแสง และอยู่ใกล้ตำแหน่งของดวงอาทิตย์ ซึ่งอาจพบได้ทั้งช่วงเช้าและช่วงบ่ายและเย็น

นักอุตุนิยมวิทยาพบว่าปรากฏการณ์นี้มักเกิดกับเมฆบางประเภท เช่น เมฆซีร์รัส (Cirrus) เมฆอัลโตคิวมูลัส (Altocumulus) หรือเมฆที่กำลังก่อตัวใหม่ เพราะภายในเมฆมีละอองน้ำหรือผลึกน้ำแข็งขนาดใกล้เคียงกันจำนวนมาก ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของการเกิดสีรุ้งบนเมฆ

ทำไมเมฆถึงเป็นสีรุ้ง สีที่เห็นบนก้อนเมฆเป็นสีของอะไร

สีสันที่เห็นไม่ได้เกิดจากสีของเมฆเอง แต่เป็นสีของแสงอาทิตย์ที่ถูกแยกออกเป็นความยาวคลื่นต่างๆ เมื่อแสงสีขาวจากดวงอาทิตย์ผ่านละอองน้ำหรือผลึกน้ำแข็งขนาดเล็ก แสงแต่ละสีจะเบี่ยงเบนไม่เท่ากัน ทำให้เกิดการแยกสีออกเป็นแดง ส้ม เหลือง เขียว ฟ้า น้ำเงิน และม่วง คล้ายกับสีที่เห็นในฟองสบู่หรือคราบน้ำมันบนผิวน้ำ จึงทำให้ก้อนเมฆดูเหมือนถูกระบายด้วยสีรุ้งอย่างสวยงาม

เปิดความเชื่อเกี่ยวกับ “เมฆสีรุ้ง”

ทางวิทยาศาสตร์ เมฆสีรุ้งเป็นเพียงปรากฏการณ์ทางแสงที่สามารถอธิบายได้ด้วยหลักฟิสิกส์ของการเลี้ยวเบนและการกระจายแสง แต่ขณะเดียวกันในหลายๆ วัฒนธรรม มักมองว่า “เมฆสีรุ้ง” เป็นสัญลักษณ์แห่งโชคดี ความหวัง หรือเป็นลางบอกเหตุที่ดี เนื่องจากเป็นภาพที่สวยงามและพบเห็นได้ไม่บ่อย

บางคนเชื่อว่าเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงในทางบวก หากใครได้บังเอิญเงยหน้าขึ้นฟ้ามองเห็นปรากฏการณ์เมฆสีรุ้ง ก็เชื่อว่าจะพบเจอแต่ความโชคดี แต่ความเชื่อเหล่านี้เป็นเรื่องส่วนบุคคลและไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับโดยตรง

อย่างไรก็ตาม  เมฆสีรุ้ง เป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าธรรมชาติสามารถสร้างความสวยงามได้จากหลักการทางวิทยาศาสตร์ที่ซับซับซ้อน เพียงแค่แสงอาทิตย์ ละอองน้ำ และมุมมองที่เหมาะสม ก็สามารถเปลี่ยนก้อนเมฆธรรมดาให้กลายเป็นภาพมหัศจรรย์บนท้องฟ้าได้

หากวันไหนคุณสังเกตเห็นก้อนเมฆที่มีสีสันแปลกตาใกล้ดวงอาทิตย์ ลองหยุดมองสักครู่ เพราะคุณอาจกำลังได้เห็นหนึ่งในปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่สวยงามที่สุดบนท้องฟ้า นั่นคือ “เมฆสีรุ้ง” นั่นเอง