เมื่อรางวัลของคนลดน้ำหนักกลายเป็นกับดัก หลายคนที่กำลังอยู่ในช่วงไดเอตหรือปั้นหุ่น มักจะมีวันที่เรียกว่า Cheat Day เพื่อเป็นการให้รางวัลตัวเองหลังจากคุมอาหารมาอย่างหนักหน่วง แต่รู้หรือไม่ว่าเส้นกั้นบางๆ ระหว่างการพักเบรกกับการตามใจปากจนกู่ไม่กลับนั้นแคบนิดเดียว
บางคนตั้งใจจะพักแค่หนึ่งมื้อ แต่กลับลากยาวปล่อยตัวปล่อยใจจนกลายเป็น Cheat Life ที่กินแหลกต่อเนื่องทุกวัน จนสุดท้ายพฤติกรรมการให้รางวัลตัวเองแบบผิดๆ นี้ กำลังเข้ามาทำลายระบบเผาผลาญในร่างกายให้พังลงแบบเงียบๆ โดยที่เราไม่ทันตั้งตัว
กินชดเชยความเหนื่อย พฤติกรรมยอดฮิตที่ทำให้ระบบรวน
หนึ่งในพฤติกรรมสุดคลาสสิกที่มักจะเกิดขึ้นคือการใช้ข้ออ้างว่า วันนี้ออกกำลังกายเหนื่อยแล้วกินของหวานได้ หรือทำงานเครียดมาทั้งสัปดาห์ขอให้รางวัลตัวเองหน่อย การปลอบประโลมตัวเองด้วยอาหารแคลอรีสูง รสชาติหวานจัดหรือมันจัดในปริมาณที่มากกว่าพลังงานที่เบิร์นออกไป จะทำให้ร่างกายที่กำลังปรับตัวเพื่อดึงไขมันเก่ามาใช้ ต้องชะงักงันและหันไปจัดการกับน้ำตาลและไขมันใหม่ที่เพิ่งทะลักเข้ามาแทน เมื่อวงจรนี้เกิดขึ้นซ้ำๆ ร่างกายจะเกิดความสับสนและลดประสิทธิภาพการเผาผลาญลงในที่สุด
จาก Cheat Meal ลุกลามกลายเป็น Cheat Weekend
ความตั้งใจเดิมอาจจะแค่ขอจัดเต็มกับหมูกระทะหรือชาบูมื้อเย็นวันศุกร์เพียงมื้อเดียว แต่เชื่อไหมว่าน้ำตาลและโซเดียมที่ได้รับเข้าไปปริมาณมาก จะไปกระตุ้นฮอร์โมนความหิว ทำให้เช้าวันเสาร์และอาทิตย์คุณยังคงโหยหาของกินอร่อยๆ ต่อเนื่อง กลายเป็นการปลดล็อกสวิตช์ความกินดุยาวไปตลอดช่วงสุดสัปดาห์ ปริมาณแคลอรีที่พุ่งปรี๊ดติดต่อกันหลายวัน จะเข้าไปทำลายความพยายามในการคุมอาหารตลอดห้าวันที่ผ่านมาจนหมดสิ้น และทำให้ระดับอินซูลินสวิงขึ้นลงอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญที่ทำให้ไขมันสะสมตามหน้าท้องได้ง่ายขึ้น
...
อดจัดหนัก เพื่อไปกินจัดเต็ม พังพินาศกว่าที่คิด
พฤติกรรมการอดอาหารแบบหักโหมในวันธรรมดา กินน้อยจนแทบจะนับแคลอรีทุกเม็ด เพื่อเก็บโควตากระเพาะไปสวาปามแหลกในวัน Cheat Day การทำแบบนี้คือการทรมานระบบเผาผลาญขั้นสุด เพราะเมื่อเรารับพลังงานน้อยเกินไป ร่างกายจะเปิดโหมดเอาชีวิตรอดด้วยการลดอัตราการเผาผลาญลงให้ต่ำที่สุด และเมื่อถึงวันที่เรายัดอาหารปริมาณมหาศาลเข้าไป ร่างกายที่ระบบเผาผลาญทำงานช้าลงไปแล้วจะไม่สามารถจัดการกับพลังงานเหล่านั้นได้ทัน จึงเปลี่ยนทุกอย่างไปเป็นไขมันสะสมแทบจะทันที
ปรับมุมมองใหม่ ให้รางวัลตัวเองแบบไม่ทำร้ายสุขภาพ
การให้รางวัลตัวเองไม่ใช่เรื่องผิด แต่เราต้องปรับความคิดใหม่ว่า Cheat Day ไม่ใช่วันแห่งการสวาปามแบบไร้สติ ลองเปลี่ยนจากมื้อโกงทั้งวัน มาเป็นเพียงมื้อแห่งความสุขแค่หนึ่งมื้อที่ได้กินของโปรดในปริมาณที่พอเหมาะ กินอย่างมีสติ รับรู้รสชาติความอร่อยโดยไม่ต้องยัดจนจุก และที่สำคัญคือลองหาความสุขด้วยวิธีอื่นที่ไม่ใช่อาหาร เช่น การซื้อเสื้อผ้าตัวใหม่ การไปนวดสปา หรือการให้เวลาตัวเองได้ดูซีรีส์เรื่องโปรดยาวๆ สิ่งเหล่านี้จะช่วยรักษาระบบเผาผลาญให้ยังคงทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และทำให้การดูแลสุขภาพเป็นเรื่องที่ทำได้อย่างมีความสุขและยั่งยืนอย่างแท้จริง