อากาศร้อนทะลุปรอทแบบนี้ ภัยเงียบที่มาแรงแซงฮีทสโตรกก็คือ "โรคท้องเสีย" หลายคนมักชะล่าใจคิดว่า แค่เลือกกิน "อาหารปรุงสุก" ก็ปลอดภัยหายห่วงแล้ว แต่ความจริงอาจจะช็อกฟีลกว่านั้น เพราะอุณหภูมิที่สูงปรี๊ดในหน้าร้อน คือเตาอบชั้นดีที่เร่งให้แบคทีเรียและไวรัสเติบโตอย่างบ้าคลั่ง
ไทยรัฐออนไลน์จะพามาเจาะลึกอินไซต์จาก พญ.อุไรวรรณ สิมะพิเชฐ อายุรแพทย์โรคระบบตับและทางเดินอาหาร รพ.วิมุต ที่จะมาลบความเชื่อเดิมๆ พร้อมเปิดลิสต์เมนูอันตรายที่สายกินต้องระวังให้ดี
ลบภาพจำเดิมๆ อาหารปรุงสุก ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย 100% เสมอไป ทำไมกินของสุกแล้วยังท้องเสีย คำตอบคือ เชื้อแบคทีเรียบางชนิดฉลาดกว่าที่เราคิด พวกมันสามารถสร้าง "สารพิษที่ทนความร้อน" ทิ้งไว้ในอาหารได้ ต่อให้เราเอาไปอุ่นซ้ำจนเดือดปุดๆ สารพิษเหล่านั้นก็ยังคงอยู่ ยิ่งไปกว่านั้น กฎเหล็กที่หลายคนพลาดคือ การวางอาหารทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกิน 2 ชั่วโมง ซึ่งเป็นนาทีทองที่เชื้อโรคจะขยายพันธุ์ได้ดีที่สุด นอกจากนี้การใช้อุปกรณ์หั่นของดิบปนกับของสุก ก็เป็นอีกสาเหตุหลักที่ทำให้อาหารสุกปนเปื้อนเชื้อโรคได้แบบเนียนๆ
...
เช็กลิสต์ 5 เมนูฮิตหน้าร้อน ที่แอบซ่อนภัยเงียบ เสี่ยงบูด และท้องเสียได้
รู้หรือไม่ว่า เมนูโปรดที่เรากินกันเป็นประจำ อาจกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อชั้นดีในช่วงหน้าร้อน ลองมาเช็กกันว่ามีเมนูไหนที่ต้องระวังเป็นพิเศษบ้าง
- ข้าวมันไก่ & ข้าวหมูแดง: ตัวการไม่ได้อยู่ที่เนื้อสัตว์ แต่อยู่ที่ "น้ำจิ้ม" และ "น้ำราด" ที่มีส่วนผสมของแป้งและน้ำตาล ซึ่งเป็นอาหารโปรดของแบคทีเรีย ยิ่งวางทิ้งไว้หน้าร้านอุณหภูมิร้อนๆ ยิ่งบูดเสียง่าย
- เมนูที่มีกะทิ: แกงเขียวหวาน ขนมหวาน หรือน้ำพริกบางชนิด กะทิคือวัตถุดิบที่เซนซิทีฟต่อความร้อนสูงมาก และพร้อมจะบูดเสียได้ในเวลาอันรวดเร็ว
- สลัดผัก & น้ำสลัด: ผักสดที่ล้างไม่สะอาดมักมีแบคทีเรียตกค้าง ส่วนน้ำสลัดที่มีไข่สดหรือมายองเนสเป็นส่วนผสม หากไม่แช่เย็นและวางทิ้งไว้นาน ก็เสี่ยงปนเปื้อนเชื้อได้ง่ายๆ
- อาหารทะเลลวก (กึ่งสุกกึ่งดิบ): อุณหภูมิร้อนๆ เอื้อต่อการเติบโตของเชื้อ Vibrio สุดๆ หากลวกไม่สุกทั่วถึงทั้งชิ้น เตรียมตัววิ่งเข้าห้องน้ำได้เลย
- ข้าวผัดค้างคืน: ข้าวสวยที่หุงทิ้งไว้แล้วแช่เย็นไม่เพียงพอ ก่อนนำมาผัด มักเป็นแหล่งเพาะสปอร์ของแบคทีเรีย Bacillus cereus ซึ่งทนความร้อนได้ดีเยี่ยม และเป็นต้นเหตุของอาหารเป็นพิษ
ไขข้อข้องใจ กินเมนูเดียวกัน ทำไมเราท้องเสียอยู่คนเดียว
เคยไหม ไปกินข้าวแกงหม้อเดียวกันกับเพื่อน แต่เรากลับท้องเสียอยู่คนเดียว คุณหมออธิบายว่า "ร่างกายคนเรามีภูมิต้านทานต่อเชื้อโรคไม่เท่ากัน บางคนอาจไม่ได้ติดเชื้อ แต่ลำไส้แค่เซนซิทีฟต่อสารบางอย่าง (เช่น นม หรือความเผ็ดจากพริก) และที่สำคัญคือ "จังหวะการตัก" หากแจ็กพอตไปตักโดนส่วนที่มีเชื้อโรคกระจุกตัวอยู่เยอะพอดี คุณก็คือผู้โชคร้ายในมื้อนั้น"
ข้อควรระวังขั้นสุด หากมีอาการท้องเสีย
สัญญาณเตือนหากมีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส อุจจาระมีมูกเลือดปน ปวดบิดรุนแรง อาเจียนหนักจนกินน้ำเกลือแร่ไม่ได้ มีภาวะขาดน้ำ (หน้ามืด ปากแห้ง ตาโหล ปัสสาวะสีเข้ม) ต้องรีบพุ่งไปหาหมอด่วน โดยปกติถ้าถ่ายเหลวเกิน 3 ครั้งต่อวันก็ถือว่าท้องเสียแล้ว แต่ถ้ามีสัญญาณอันตรายเหล่านี้ร่วมด้วย ห้ามปล่อยผ่านเด็ดขาด
รวมถึง "ห้ามซื้อยาหยุดถ่ายมากินเองเด็ดขาด" เพราะการถ่ายคือกลไกขับเชื้อโรคออกจากร่างกาย การกินยาหยุดถ่ายจะยิ่งทำให้เชื้อถูกกักขังไว้ในลำไส้ ควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องเท่านั้น
ซัมเมอร์นี้ เที่ยวให้สนุก กินให้อร่อย แต่อย่าลืมคาถาป้องกันตัวง่ายๆ "กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ" และพยายามกินอาหารปรุงสุกใหม่ๆ ไม่วางทิ้งไว้ค้างมื้อ เท่านี้ก็ช่วยเซฟลำไส้ให้รอดพ้นจากภัยหน้าร้อนได้แล้ว