เพราะทุกคะแนนเสียงคืออนาคตของประเทศ ในการ เลือกตั้ง 69 นี้ หน้าที่การตรวจสอบความโปร่งใสจึงไม่ได้อยู่ที่เจ้าหน้าที่เท่านั้น แต่ "ประชาชน" คือกลไกสำคัญที่สุดที่จะช่วยจับตาดูว่า กกต. ปฏิบัติหน้าที่อย่างเที่ยงธรรมหรือไม่ หากพบพิรุธหรือการทุจริต เรามีสิทธิที่จะตรวจสอบและร้องเรียนได้ทันทีผ่านช่องทางต่อไปนี้
ประชาชนตรวจสอบ กกต. ได้อย่างไร
เราสามารถสวมบทเป็น "อาสาสมัคร" หรือ "ตาสับปะรด" เพื่อเฝ้าระวังการทำงานของเจ้าหน้าที่ได้ผ่านกลไกเหล่านี้
- การสังเกตการณ์หน้าหน่วยเลือกตั้ง: ประชาชนมีสิทธิเข้าชมการนับคะแนน ณ หน่วยเลือกตั้งอย่างใกล้ชิด (ในระยะที่กำหนด) สามารถถ่ายภาพหรือวิดีโอ "กระดานขีดคะแนน" เพื่อเทียบกับผลที่ประกาศอย่างเป็นทางการได้
- ตรวจสอบผ่าน Civic Tech: ปัจจุบันมีองค์กรภาคประชาสังคม (เช่น WeVis หรือ iLaw) ที่ทำแพลตฟอร์มรวบรวมคะแนนดิบจากอาสาสมัครทั่วประเทศ เพื่อนำมาเทียบกับข้อมูลของ กกต. ป้องกันการ "ตัวเลขโดด" หรือ "คะแนนเขย่ง"
- การขอเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร: ตาม พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารฯ ประชาชนสามารถยื่นเรื่องขอตรวจสอบรายละเอียดงบประมาณหรือขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างของ กกต. ได้หากพบพิรุธ
ช่องทางการ "ร้องเรียน" กกต. (เมื่อพบเจ้าหน้าที่ทำผิดเอง)
หากพบว่าเจ้าหน้าที่ กกต. ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ เอนเอียง หรือละเลยการปฏิบัติหน้าที่ ประชาชนสามารถดำเนินการได้ดังนี้
ช่องทางตรงถึงสำนักงาน กกต.
- สายด่วน กกต. 1444: สอบถามข้อมูลหรือแจ้งเบาะแสเบื้องต้นได้ทันที
- แอปพลิเคชัน "ตาสับปะรด": หรือ Pineapple Eye App คือแอปพลิเคชันที่พัฒนาโดยสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) สำหรับให้ประชาชนใช้เป็นช่องทางแจ้งเบาะแสการทุจริตและกระทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง โดยสามารถรายงานเหตุการณ์พร้อมแนบหลักฐาน เช่น ภาพ, เสียง, วิดีโอ และข้อความ เพื่อช่วยให้การเลือกตั้งโปร่งใสและเป็นธรรมยิ่งขึ้น โดยดาวน์โหลดได้ทั้งใน App Store และ Play Store และต้องลงทะเบียนด้วยบัตรประชาชนเพื่อใช้งาน ซึ่งข้อมูลผู้แจ้งจะเป็นความลับ
- ยื่นหนังสือด้วยตนเอง: ที่สำนักงาน กกต. จังหวัดทุกแห่ง หรือสำนักงานใหญ่ (แจ้งวัฒนะ)
...
ช่องทางกฎหมาย (กรณีเอาผิดตัวบุคคล)
- ร้องเรียนต่อ ป.ป.ช.: หากสงสัยว่า กกต. หรือพนักงาน กกต. ทุจริตต่อหน้าที่ หรือร่ำรวยผิดปกติ
- ฟ้องศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ: ในกรณีที่มีหลักฐานชัดเจนว่ามีการปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด
ขั้นตอนการร้องเรียนที่ถูกต้อง
เพื่อให้คำร้องของคุณมีน้ำหนักและนำไปสู่การตรวจสอบจริง ควรเตรียมข้อมูลดังนี้
- ระบุตัวตน/สถานที่: เหตุเกิดที่ไหน หน่วยเลือกตั้งใด จังหวัดอะไร
- พฤติการณ์: เจ้าหน้าที่ทำอะไรที่ผิดกฎหมาย เช่น จงใจนับคะแนนผิด, ไม่ยอมรับคำโต้แย้ง, มีพฤติกรรมเอนเอียงชัดเจน
- หลักฐาน: ภาพถ่าย, คลิปวิดีโอ, หรือพยานบุคคล (ถ้ามี)
- ความถูกต้อง: ข้อมูลต้องเป็นความจริง ห้ามปั้นเรื่องเท็จ เพราะการแจ้งความเท็จมีโทษทางอาญา
พลังประชาชนคือเกราะป้องกันการทุจริต
การเลือกตั้ง 69 จะโปร่งใสได้ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ กกต. เพียงฝ่ายเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ "ตาประชาชน" ทุกคู่ที่ช่วยกันจับจ้อง หากทุกคนทำหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบ การทุจริตก็จะทำได้ยากขึ้น และผลการเลือกตั้งก็จะสะท้อนเจตจำนงของคนไทยอย่างแท้จริง