ใกล้เข้ามาแล้วสำหรับการ “เลือกตั้ง 69” ที่ประชาชนคนไทยเฝ้ารอ อีกหนึ่งตัวละครสำคัญที่มีบทบาทสูงสุดในการขับเคลื่อนระบอบประชาธิปไตยคือ “คณะกรรมการการเลือกตั้ง” หรือ กกต. หลายคนอาจสงสัยว่า หน้าที่ กกต. มีอะไรบ้าง? นอกจากการจัดการเลือกตั้งในวันลงคะแนนแล้ว พวกเขายังมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายที่ครอบคลุมมากกว่าที่คิด เพื่อให้ผลการเลือกตั้งออกมาบริสุทธิ์และยุติธรรมที่สุด

หน้าที่ กกต. มีอะไรบ้าง ในการ “เลือกตั้ง 69”

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญที่มีหน้าที่หลักในการ “ควบคุมและจัดให้มีการเลือกตั้ง” โดยมีภารกิจสำคัญ 5 ด้าน ดังนี้

1. จัดการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

ภารกิจหลักคือการวางระเบียบและจัดการเลือกตั้งทุกระดับ ตั้งแต่การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ไปจนถึงการเลือกตั้งท้องถิ่น รวมถึงการออกระเบียบเกี่ยวกับการหาเสียง การจัดตั้งหน่วยเลือกตั้ง และการนับคะแนน

2. แบ่งเขตเลือกตั้งและกำหนดหน่วยเลือกตั้ง

กกต. มีหน้าที่คำนวณจำนวน ส.ส. ที่แต่ละจังหวัดจะพึงมีตามฐานราษฎร และดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งให้มีความสมดุลตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้ทุกคะแนนเสียงของประชาชนมีน้ำหนักที่เหมาะสม

3. ตรวจสอบและสืบสวนการกระทำความผิด

นี่คือบทบาท “กรรมการ” อย่างแท้จริง กกต. มีอำนาจสืบสวนสอบสวนเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการร้องเรียนว่ามีการกระทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง เช่น การซื้อสิทธิขายเสียง หรือการใช้อิทธิพลข่มขู่ผู้เลือกตั้ง

4. การให้ “ใบเหลือง-ใบแดง”

หากพบหลักฐานที่เชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในเขตนั้นๆ ไม่สุจริต กกต. มีอำนาจสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ (ใบเหลือง) หรือในกรณีที่พบความผิดชัดเจนก่อนประกาศผล สามารถยื่นศาลเพื่อเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง (ใบแดง) ได้

...

5. การส่งเสริมความรู้และการมีส่วนร่วม

นอกจากบทบาทคุมกฎ กกต. ยังต้องรณรงค์ให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิ และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับกระบวนการประชาธิปไตย เพื่อลดจำนวนบัตรเสียและเพิ่มคุณภาพของการเลือกตั้ง

ทำไมประชาชนต้องรู้บทบาทของ กกต.

การเข้าใจ หน้าที่ กกต. จะช่วยให้ประชาชนสามารถตรวจสอบการทำงานของรัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากพบเห็นความไม่โปร่งใสในการ “เลือกตั้ง 69” ประชาชนสามารถแจ้งเบาะแสหรือร้องเรียนต่อ กกต. ได้โดยตรงผ่านช่องทางต่างๆ เช่น แอปพลิเคชัน Smart Vote หรือสายด่วน 1444

การเลือกตั้งไม่ใช่เพียงหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือระหว่าง กกต. ที่ต้องทำงานอย่างซื่อตรง และประชาชนที่ต้องออกไปใช้สิทธิอย่างมีคุณภาพ เพื่อให้กงล้อของประชาธิปไตยไทยเดินหน้าต่อไปได้อย่างมั่นคง