เปิดข้อมูลเบื้องลึก เบื้องหลัง พฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟนของกลุ่มคนทุกเพศ ทุกวัย ที่มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามความสนใจ เทรนด์ วัฒนธรรม สังคม การศึกษา และอาชีพที่สอดคล้องกับช่วงอายุของตนเองได้อย่างน่าสนใจ

เปิดพฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟนของคนแต่ละช่วงวัยที่แตกต่างกันไป โดยมีปัจจัยหลายอย่างที่ส่งผลต่อพฤติกรรมดังกล่าว เช่น วัฒนธรรม สังคม การศึกษา และอาชีพ การศึกษาจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2565 พบว่ากลุ่มวัยรุ่นอายุ 15-17 ปี และกลุ่มอายุ 18-24 ปี “มีสัดส่วนการใช้โทรศัพท์มือถือสูงที่สุด” 

โดยมีสัดส่วนการใช้งานเกือบ 100% ทั้งนี้ยังมีการถูกพบว่าเด็กเล็กที่มีอายุต่ำกว่า 2 ปี ร้อยละ 50 ได้ใช้งานสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ต โดยมีระยะเวลาเฉลี่ย 79 นาทีต่อวัน จากงานวิจัยจากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

นอกจากนี้กรุงเทพโพลล์ ยังสำรวจเพิ่มเติมเกี่ยวกับเนื้อหาต่างๆ ในการใช้สมาร์ทโฟน ซึ่งพบว่าเด็กไทยส่วนใหญ่ใช้สมาร์ทโฟนเพื่อดูหนังฟังเพลง รองลงมาคือการเล่นเกม ผู้คนในยุค Baby Boomers และ Gen X มีชั่วโมงการใช้งานออนไลน์จำนวนมากโดย Baby Boomers มากกว่า 25% ใช้งานออนไลน์มากกว่า 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ข้อมูลจาก Popticles.com แสดงให้เห็นถึงการใช้งานออนไลน์ของคนในแต่ละช่วงวัย

พฤติกรรมการใช้สมาร์ทโฟนของคนแต่ละช่วงวัยนั้นแตกต่างกันไปตามปัจจัยหลายอย่าง เช่น อายุ การศึกษา อาชีพ และไลฟ์สไตล์ โดยทั่วไปสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ได้ดังนี้ 

  • กลุ่มเด็กและเยาวชน (อายุต่ำกว่า 18 ปี) 

กลุ่มเด็กและเยาวชน มีลักษณะการใช้งานสมาร์ทโฟนเพื่อความบันเทิงเป็นหลัก โดยจะนิยมใช้ดูวิดีโอ ฟังเพลง เล่นเกม ใช้สื่อสังคมออนไลน์ และติดต่อสื่อสาร นอกจากนี้ยังมีการใช้สมาร์ทโฟนเพื่อการศึกษา เช่น ค้นหาข้อมูล ทำการบ้าน และเรียนออนไลน์ อิทธิพลจากโซเชียลมีเดีย โดยเด็กและเยาวชนส่วนใหญ่เลือกคอนเทนต์ที่มักจะเป็นเรื่องของความบันเทิง ที่ได้รับอิทธิพลจากอินฟลูเอนเซอร์ และเทรนด์ต่างๆ บนโซเชียลมีเดียในหมู่เด็ก 

...

แนวโน้มในอนาคตเชื่อว่าเด็ก และเยาวชนจะใช้เวลากับสมาร์ทโฟนมากขึ้นเรื่อยๆ มีความเสี่ยงที่จะติดสมาร์ทโฟนและมีปัญหาด้านสุขภาพตามมาอย่างรวดเร็ว เช่น ปัญหาการนอนหลับ ปัญหาด้านสายตา และปัญหาด้านสังคม 

ข้อควรระวังของการใช้สมาร์ทโฟนในกลุ่มเด็กและเยาวชน คือ การควบคุมดูแลการใช้งานสมาร์ทโฟนของเด็กและเยาวชนอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้ควรมีการส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนทำกิจกรรมอื่นๆ ที่ไม่ใช่การใช้สมาร์ทโฟน เช่น เล่นกีฬา อ่านหนังสือ และทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นต้น

  • กลุ่มวัยรุ่นตอนต้นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้น (อายุ 18-35 ปี) 

คนกลุ่มนี้มักใช้สมาร์ทโฟนเพื่อความบันเทิงและการติดต่อสื่อสารเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นหาความรู้เพิ่มเติม เรียนออนไลน์ และอ่านบทความ รวมถึงลักษณะการทำงานต่างๆ ใหม่ๆ ในรูปแบบออนไลน์ 

ซึ่งกลุ่มวัยรุ่นตอนต้น และวัยผู้ใหญ่ตอนต้น นั้นมีแนวโน้มในการใช้งานสมาร์ทโฟนอย่างหลากหลาย และเข้มข้นมากขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากมีความคุ้นเคยกับเทคโนโลยีใหม่ๆ และใช้งานแอปพลิเคชันต่างๆ ได้อย่างคล่องแคล่ว 

เนื้อหาคอนเทนต์ส่วนใหญ่นั้นเน้นไปที่เนื้อหาโรแมนติก ศิลปะ วัฒนธรรม นวัตกรรม และเนื้อหาที่ท้าทายที่ตรงตามความสนใจของตนเอง เหตุผลหลักในการเสพคอนเทนต์ คือ การเยียวยาความเศร้า และหาแรงบันดาลใจ รวมถึงยังมีการเสพความบันเทิงที่หลากหลายและรอบด้าน อัพเดตเทรนด์ต่างๆ ได้อย่างรวดเร็ว 

คนกลุ่มนี้ควรบริหารจัดการเวลาการใช้งานสมาร์ทโฟนให้เหมาะสม เพื่อไม่ให้กระทบต่อชีวิตประจำวัน และการทำงาน สิ่งสำคัญคือ การระมัดระวังในการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ และหลีกเลี่ยงการเผยแพร่ข้อมูลส่วนตัวมากเกินไป

  • กลุ่มวัยผู้ใหญ่ตอนกลางและวัยสูงอายุ (อายุ 35 ปีขึ้นไป) 

กลุ่มผู้ใหญ่ขึ้นไปมักมีลักษณะการใช้งานสมาร์ทโฟนส่วนใหญ่เพื่อการติดต่อสื่อสารกับครอบครัว และเพื่อนฝูงเป็นหลัก นอกจากนี้ยังมีการใช้เพื่อติดตามข่าวสารและข้อมูลต่างๆ ที่สนใจ 

รวมถึงการทำธุรกรรมออนไลน์ เช่น ซื้อสินค้าและจ่ายบิล ปัจจุบันคนกลุ่มนี้มีแนวโน้มการใช้งานสมาร์ทโฟนเพิ่มที่คล่องตัวขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยสูงอายุ โดยกลุ่มผู้สูงอายุจะมีความสนใจในการใช้งานแอปพลิเคชันที่ช่วยในการดูแลสุขภาพ อาหาร และการใช้ชีวิตประจำวัน 

ส่วนกลุ่มวัยผู้ใหญ่จะเน้นเนื้อหาที่สร้างความผ่อนคลาย เช่น อาหาร เรื่องลี้ลับ ประวัติศาสตร์ และความบันเทิงที่เติมเต็มชีวิตด้วยเรื่องใหม่ ๆ ข้อควรระวังของกลุ่มบุคคลเหล่านี้ ควรมีการฝึก หรือมีความรู้ในวิธีการใช้งานสมาร์ทโฟนอย่างถูกต้องและปลอดภัย และควรระมัดระวังในการทำธุรกรรมออนไลน์ และหลีกเลี่ยงการเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวให้กับบุคคลที่ไม่รู้จัก

นอกจากนี้เรื่องสุขภาพเป็นสิ่งสำคัญที่ต้องให้ความสำคัญ สำหรับผู้ใช้สมาร์ทโฟนในปัจจุบัน หนึ่งในเรื่องสำคัญที่สามารถส่งผลกระทบได้กับคนทุกเพศ ทุกวัย ทั้งเรื่องของสุขภาพกาย และสุขภาพใจ ทุกคนสามารถจัดการเรื่องนี้ได้ด้วยใช้งานสมาร์ทโฟนอย่างสร้างสรรค์ และมีประโยชน์ต่อตนเอง พร้อมทั้งการบริหารจัดการเวลาการใช้งานสมาร์ทโฟนให้เหมาะสมตามสมควร

ข้อมูล : กรุงเทพโพลล์, สำนักงานสถิติแห่งชาติ, มหาวิทยาลัยนเรศวร, ฮาคูโฮโด อาเซียน (ประเทศไทย) 

ภาพ : istocks