ใช้ถังดับเพลิงอย่างไรให้ปลอดภัย พร้อมวิธีป้องกันเหตุที่ไม่คาดคิดเบื้องต้น

ถังดับเพลิง อุปกรณ์กู้ภัยที่ผู้ใช้ ต้องได้รับการฝึก และใช้อย่างถูกวิธี โดยต้องเลือกใช้ถังดับเพลิงที่มีคุณภาพอย่างชัดเจน เพราะในตัวถังนั้นมีสารเคมี และก๊าซต่างๆ ซึ่งเป็นอันตรายทำให้ถึงแก่ชีวิตได้

ถังดับเพลิง อุปกรณ์ช่วยชีวิตในยามคับขัน ตอนเกิดเหตุเพลิงไหม้ ซึ่งอุปกรณ์ชนิดนี้เป็นที่ยอมรับในระดับสากลทั่วโลก มักนิยมใช้รักษาความปลอดภัยเมื่อเกิดเพลิงไหม้ ทั้งในอาคาร โรงงาน ครัวเรื่อน โดยแต่ละถังดับเพลิงจะมีคุณลักษณะที่แตกต่างกันออกไป และควรเลือกใช้ให้ถูกต้องตามความเหมาะสมกับสถานการณ์นั้นๆ และต้องหมั่นตรวจสอบรายละเอียดจากถังดับเพลิงอยู่บ่อยครั้ง เพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาด ที่อันตรายต่อทรัพย์สินผู้อื่น และตนเอง

วันที่ 23 มิถุนายน 2566 ได้เกิดเหตุถังดับเพลิงระเบิดแบบคาร์บอนไดออกไซด์ระเบิด ขณะมีการซ้อมดับเพลิงภายในโรงเรียนราชวินิตมัธยม ย่านถนนพิษณุโลก ด้วยเหตุนี้จึงมีนักเรียนเสียชีวิต 1 ราย บาดเจ็บหลายราย ปัจจุบันยังอยู่ในขั้นตอนการสันนิษฐาน และหาสาเหตุ คาดว่าเกิดจาก ปัญหาทางเทคนิคของตัวถังดับเพลิงที่ทำให้มีแรงอัดจนเกิดระเบิด

จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจากถังดับเพลิงนี้ ไทยรัฐออนไลน์ อยากชวนทุกคนมาทำความรู้จักกับถังดับเพลิงให้มากขึ้น เพื่อที่จะได้ใช้งานอย่างถูกวิธี หาสาเหตุ และวิธีป้องกันอันตรายที่สามารถเกิดขึ้นได้

ประเภทของถังดับเพลิง

ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical Extinguishers)

ถังดับเพลิงอเนกประสงค์เหมาะสำหรับการดับเพลิงได้หลายรูปแบบ ที่มีฝุ่นผงเคมีในการไม่ให้เกิดไฟลุกลามของออกซิเจนกับเชื้อเพลิง 

ถังดับเพลิงชนิดน้ำยาโฟม (Foam Extinguishers)

ถังดับเพลิงแบบประจุน้ำยาโฟมไว้ภายใน ใช้สำหรับเหตุการไฟลุกไหม้จากของเหลว เช่น น้ำมัน ทำให้สามารถตัดออกซิเจนที่ทำให้เกิดไฟ ลดความร้อน และปกปิดพื้นผิวจากของเหลว

ถังดับเพลิงชนิดน้ำยาเหลวระเหย HCFC-123 (Halotron Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดสารเคมีเหลวที่มีความเย็น ไม่เป็นสื่อนำไฟฟ้า มักนิยมใช้กับเหตุเพลิงใหม่ที่เกิดจากกรณีเพลิงไหม้จากไฟลัดวงจร ในสถานที่ที่ใช้ไฟฟ้าเป็นหลัก เช่น ออฟฟิศที่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เยอะ เครื่องบิน และเรือ

ถังดับเพลิงชนิดน้ำ (Water Extinguishers)

ถังดับเพลิงชนิดนี้ ใช้สำหรับลดอุณหภูมิของวัตถุที่นำความร้อน เช่น เศษไม้ กระดาษ พลาสติก ผ้า ซึ่งเป็นถังดับเพลิงที่ใช้ได้อเนกประสงค์ในบ้าน และครัวเรือนได้

ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ CO2 (Carbon Dioxide Extinguishers)

ถังดับเพลิงที่บรรจุก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยจะฉีดเป็นไอเย็นของน้ำแข็งแห้ง เผื่อลดอุณหภูมิ และปกคลุมบริเวณเกิดเพลิงไหม้ มักนิยมใช้กับสถานที่ อาคาร โรงงานขนาดใหญ่ เป็นต้น

ถังดับเพลิงชนิด Wet Chemical Class K

ถังดับเพลิงที่บรรจุสารโพแทสเซียม อาคิเทค นิยมใช้ในการดับเพลิงที่เกิดจากน้ำมันสัตว์ หรือน้ำมันพืช ส่วนใหญ่จะนิยมใช้ในครัว ร้านอาหารเป็นหลัก

สาเหตุที่ทำให้ถึงดับเพลิงระเบิดได้

• ถังดับเพลิงเคยใช้แล้ว มาอัดก๊าซเข้าไปใหม่ (ถังดับเพลิงส่วนใหญ่ ใช้แล้วห้ามรีไซเคิล)
• เกจ์วัดต้องอยู่ในแรงดันระดับ 195 PSI ตามมาตรฐาน (ช่องสีเขียว) ห้ามเกินจากเกจ์วัด PSI 
• ใช้งานจากถังดับเพลิงตามกำหนด ไม่ควรใช้งานถังดับเพลิงที่หมดอายุ
• ถังดับเพลิงที่ขึ้นสนิม รอยบุบ หรือฉีดขาด เนื่องจากสนิมสามารถไปกัดถังดับเพลิงได้ ทำให้เกิดการบวม และผิดรูป
• ถังดับเพลิงเคยตกหล่น จนเกิดความเสียหาย
• ถังดับเพลิงอยู่ในอุณหภูมิที่ร้อนจัด โดยเฉพาะถังดับเพลิง CO2 ที่มีแรงดันสูง เป็นอันตรายได้

วิธีป้องกันถังดับเพลิงระเบิดเบื้องต้น

• หมั่นตรวจสอบถังดับเพลิงเป็นประจำ
• เกจ์วัดต้องอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
• เก็บไว้ในสถานที่ที่มีอุณหภูมิที่เหมาะสม ไม่ร้อนจัด
• ใช้ถังดับเพลิงให้ถูกประเภท 
• เลือกถังดับเพลิงที่ได้รับการรองรับผลิตภัณฑ์มาตรฐานของประเทศไทย คือ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมไทย (มอก.)

ถังดับเพลิง อุปกรณ์กู้ภัยที่นอกจากช่วยชีวิตใครได้หลายๆ คนได้แล้ว แต่หากใช้ผิดวิธี หมดอายุ หรือเสื่อมสภาพก็สามารถสร้างอันตรายถึงแก่ชีวิตของผู้ใช้งานได้เช่นกัน ควรระมัดระวัง สังเกตก่อนการใช้งาน