เดิมทีชาวม้งได้ปลูกกัญชงสำหรับถักทอเป็นเสื้อผ้า เพื่อสวมใส่ในวันสำคัญตามประเพณีต่างๆ ต่อมาได้ปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจ สำหรับทอผ้าเพื่อค้าขายและส่งออกเป็น “ผ้าใยกัญชงทอมือ” ที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน บทความนี้ไทยรัฐออนไลน์จึงรวบรวมข้อมูลน่ารู้เกี่ยวกับผ้าใยกัญชงแท้มาฝาก
ผ้าใยกัญชง คืออะไร?
ผ้าใยกัญชง คือ ผ้าที่ถูกถักทอมาจากต้นกัญชง ซึ่งเป็นพืชล้มลุก ลักษณะคล้ายกัญชา แต่เนื่องจากมีน้ำมันน้อยกว่ากัญชาและมีคุณสมบัติที่พิเศษ เส้นใยเรียงตัวเป็นแนวตั้งอย่างสม่ำเสมอ สวยงาม มีความเหนียวทนทาน ดูดซับความชื้นได้เป็นอย่างดี ทำให้เสื้อผ้าใยกัญชงแท้นั้นแห้งเร็ว ระบายอากาศได้ดี ใส่สบาย อีกทั้งยังเป็นเส้นใยธรรมชาติ 100% ที่ช่วยส่งเสริมและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คนส่วนใหญ่จึงนิยมนำมาเป็นวัตถุดิบในถักทอเสื้อผ้า
ผ้าใยกัญชงนั้นมีหลายประเภท สามารถนำไปทำเสื้อผ้าได้หลายรูปแบบ โดยในปัจจุบันมีการทำผ้าใยกัญชงฟอกนิ่ม เพื่อให้ผ้ามีความนุ่มยิ่งขึ้น ตอบโจทย์คนทุกเพศทุกวัย และมีการทำผ้าใยกัญชงเขียนเทียน ตกแต่งด้วยลวดลายสวยงาม
...
ผ้าใยกัญชงเขียนเทียน สะท้อนเอกลักษณ์ชาวม้ง
ในอดีตผ้าใยกัญชงเขียนเทียนใช้ระยะเวลาทำนานกว่า 1 ปี เนื่องจากจะต้องวาดร่างลวดลาย เขียนเทียน นำไปย้อมสี และอัดกลีบ ก่อนจะนำไปตัดเย็บ แต่ในปัจจุบันสามารถลดระยะเวลาการทำผ้าใยกัญชงเชิงเทียนได้มากขึ้น โดยจะนำขี้ผึ้งไปต้ม จากนั้นใช้ไม้ไผ่ขนาดพอดีมือ ติดปลายด้วยโลหะ ก่อนจะนำไปจุ่มในขี้ผึ้งร้อนๆ ก่อนจะนำมาวาดเป็นลวดลายต่างๆ เช่น ลายกากบาท ลายก้นหอย ลายกื้อ ลายจื่อ ลายจื้อซีจั่ว ซึ่งสะท้อนเอกลักษณ์ของชาวม้ง ทำให้ได้รับความนิยมในไทย รวมถึงในต่างชาติ
ผ้าใยกัญชงเชียงใหม่และผ้าใยกัญชงเชียงรายสู่เวทีโลก
ผ้าใยกัญชงเชียงใหม่และเชียงรายนั้นแตกต่างกันเพียงแค่พื้นที่และกลุ่มผู้ผลิตชาวเผ่าม้ง ถึงอย่างไรก็ดี กลุ่มภาครัฐก็ได้เข้าไปสนับสนุนกลุ่มชาวม้งทั้งสองจังหวัด เพื่อสืบสานและพัฒนาให้เป็นอาชีพที่ยั่งยืนและมั่นคงแทน
โดยในปัจจุบันได้มีการทำงานร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ทำให้กลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ผลิตผ้าใยกัญชงเชียงใหม่และกลุ่มผู้ผลิตของผ้าใยกัญชงเชียงรายสร้างผลิตภัณฑ์และส่งออกสินค้า เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศฝั่งยุโรป โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่น
ทั้งนี้เป็นเพราะคนญี่ปุ่นเชื่อว่าผ้าใยกัญชงแท้ทำจากเส้นใยมงคล ที่มีความทนทาน สวยงาม มีคุณภาพ สามารถนำมาตัดกิโมโนได้ดี นอกจากนี้แบรนด์ดังระดับโลก ยังนำใยกัญชงแท้ไปเป็นส่วนหนึ่งของวัตถุดิบในการผลิตสินค้ารูปแบบต่างๆ เช่น Converse, Hermes, Prada, Vans, Mc Jeans เป็นต้น
เดิมผ้าใยกัญชงราคาขายอยู่ที่ 1,000-5,000 บาท แต่หากเป็นสินค้าส่งออกไปยังประเทศต่างๆ ทั่วโลก ผ้าใยกัญชงราคาจะสูงขึ้นถึงหลักแสนเลย นอกจากงดงาม มีราคา แล้วยังมีคุณค่าต่อการสืบสานอีกด้วย
ที่มา : ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) และระบบจัดการฐานความรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น
...