ไลฟ์สไตล์
100 year

อาหาร สมุนไพร วิตามิน เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ห่างไกลโรค

คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี6 พ.ย. 2563 05:02 น.
SHARE

ในช่วงที่ประเทศไทยและทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่กับการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ COVID-19 นั้น อาหาร สมุนไพร วิตามิน เสริมภูมิคุ้มกันมีความสำคัญ นอกจากการสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา และการล้างมือบ่อยๆ แล้ว เป็นการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะช่วยป้องกันให้เราห่างไกลจากโรคระบาดนี้ได้ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ไม่ว่าจะเป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง เพราะหากได้รับเชื้อ จะมีอาการรุนแรงกว่าคนปกติทั่วไป กลุ่มคนไข้เหล่านี้จึงต้องควบคุมโรคเรื้อรังของตนเองให้ดี และเสริมภูมิคุ้มกันให้ตัวเองด้วย

ความสำคัญของระบบภูมิคุ้มกัน

ร่างกายของมนุษย์เราเป็นสิ่งที่มหัศจรรย์มาก เพราะเราสามารถสร้างระบบภูมิคุ้มกัน เพื่อป้องกันการติดเชื้อและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ไม่ให้เข้าสู่ร่างกาย ทั้งยังมีกลไกในการกำจัดเชื้อโรคต่างๆ อีกด้วย

ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายนั้นมี 2 ระบบ คือ เมื่อได้รับเชื้อเข้ามา ร่างกายก็จะป้องกันทันที ส่วนอีกกรณีหนึ่งคือภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะ นั่นคือ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อเข้ามา จะมีการจดจำและหลั่งสารที่ป้องกันการติดเชื้อซ้ำเมื่อร่างกายได้รับเชื้อตัวนี้อีก

ปัจจัยที่ทำให้ภูมิคุ้มกันแย่ลง มีด้วยกันหลายปัจจัย ดังนี้

1. อายุที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้ร่างกายผลิตเม็ดเลือดขาวได้น้อยลง ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันของคนเราแย่ลง ดังนั้น ผู้สูงอายุ จึงเป็นกลุ่มคนที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ เพราะภูมิคุ้มกันแย่ลงไปตามวัย ทำให้เกิดการเจ็บป่วยได้ง่าย

2. การสูบบุหรี่ ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อร่างกายของคนเราอยู่แล้ว เพราะการสูบบุหรี่ทำให้เกิดการอักเสบต่างๆ ในร่างกาย ส่งผลให้ภูมิคุ้มกันทำงานน้อยลง

3. การดื่มสุรา ก็เป็นผลเสียต่อร่างกายเช่นเดียวกับการสูบบุหรี่ ทำให้ภูมิคุ้มกันทำงานลดลง

4. การกินยากดภูมิหรือได้รับยาเคมีบำบัด ในกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิ เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายไขกระดูก เปลี่ยนอวัยวะ และในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด จะมีโอกาสติดเชื้อได้ง่าย เพราะมีภูมิต้านทานต่ำ ดังนั้นกลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้จำเป็นจะต้องดูแลร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ

5. ภาวะทุพโภชนาการ ได้แก่ภาวะโภชนาการขาดหรือมีน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ (undernutrition) ทำให้ร่างกายขาดสารอาหารที่สำคัญในการเสริมสร้างภูมิต้านทาน นอกจากนี้ ภาวะโภชนาการการเกินหรือภาวะอ้วน (overnutrition) ก็ส่งผลให้ระบบภูมิคุ้มกันทำงานแย่ลงเช่น เนื่องจากภาวะโภชนาการเกินทำให้เกิดการอักเสบภายในร่างกายอย่างเรื้อรังจนกระทบระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย

6. การเป็นโรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคความดันโลหิตสูง

7. โรคปอดอุดกั้นและโรคหอบหืด

8. การขาดการออกกำลังกาย ไม่ค่อยมีกิจกรรมทางกาย ก็ทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง

9. พักผ่อนไม่เพียงพอ

10. ภาวะเครียด

ปัจจัยที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

1. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ วันละ 6-8 ชั่วโมง

2. จัดการความเครียด โดยหากิจกรรมที่ช่วยให้จิตใจผ่อนคลาย ทำแล้วมีความสุข

3. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หรือทำกิจกรรมทางกายให้มากขึ้น เช่น เปลี่ยนจากการขึ้นรถเป็นการเดิน หรือเคลื่อนไหวร่างกายในแต่ละวันให้มากขึ้น

4. กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพและกินอย่างสมดุล

อาหารเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

เพราะเราเชื่อว่าการกินอะไร ร่างกายก็ได้รับผลอย่างนั้น ดังนั้นการเลือกกินอาหารที่ดี มีประโยชน์จะช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันที่แข็งแรงให้ร่างกาย และเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถทำได้ ดังนี้

@ วิตามินซีเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน การได้รับวิตามินซีที่เพียงพอ จะช่วยลดระยะเวลาในการเป็นหวัดได้ประมาณ 1-2 วัน ซึ่งโดยปกติร่างกายต้องการได้รับปริมาณวิตามินซี 85-100 มิลลิกรัมต่อวัน แต่ถ้าได้รับมากเกินไป ก็จะเกิดผลเสียต่อร่างกายได้

แหล่งอาหารที่มีวิตามินซี เช่น ฝรั่ง 1 ผลใหญ่ 100 กรัม มีวิตามินซีประมาณ 150-187 มิลลิกรัม

มะขามป้อม 100 กรัม มีปริมาณวิตามินซี 100 มิลลิกรัม

พริกหวาน 100 กรัม มีปริมาณวิตามินซี 190 มิลลิกรัม

นอกจากนี้ก็ยังพบในมะขามเทศ เงาะ ลูกพลับ สตรอว์เบอร์รี่ มะละกอแขกดำ ส้มโอ ส้มเช้ง ส้มสายน้ำผึ้ง มะยงชิด ละมุด มะม่วงเขียวเสวย ทุเรียน คะน้า มะระขี้นก บร็อกโคลี ผักกาดเขียว ดอกกะหล่ำ ถั่วลันเตา ผักโขม ใบปอ สะเดา ผักหวาน มะเขือเทศ มันฝรั่ง เป็นต้น

@ วิตามินเอ เป็นวิตามินที่ช่วยเสริมสร้างการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของเรา

แหล่งอาหารที่มีวิตามินเอมาจาก 2 แหล่งคือ เนื้อสัตว์ เครื่องในต่างๆ ไข่ นม ส่วนอีกแหล่งคือมาจากพืช หรือกลุ่มเบต้าแคโรทีน โดยพบในผักผลไม้สีเขียวเข้ม สีส้ม เช่น ตำลึง ผักบุ้ง ฟ้กทอง มันเทศ มะละกอสุก เป็นต้น

@ วิตามินอี พบในน้ำมัน ถั่วเปลือกแข็ง อัลมอนด์ พิตาชิโอ้ การกินถั่วเปลือกแข็งประมาณ 30 กรัมต่อวัน จะช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน นอกจากนี้ยังพบในบร็อกโคลี หน่อไม้ฝรั่ง และมะม่วงเขียวเสวย

@ วิตามินดี

ร่างกายคนเราสามารถสังเคราะห์วิตามินดีได้ เพียงไปยืนตากแดดประมาณ 10-15 นาที ช่วงเวลาประมาณ 09.00-15.00 น. เมื่อผิวหนังได้รับแสงแดด ก็สามารถสังเคราะห์วิตามินดีได้ โดยสวมเสื้อแขนสั้น ไม่ทาครีมกันแดด และไม่ใส่หมวก

นอกจากนี้การกินปลาทะเลน้ำลึก เช่น แซลมอน แม็คคอเรล นม เห็ดที่ปลูกกลางแจ้ง และน้ำมันตับปลา ก็ทำให้ได้รับวิตามินดีด้วยเช่นกัน

@ แร่ธาตุสังกะสี ช่วยในเรื่องการเจริญเติบโตและแบ่งเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกัน และควบคุมการทำงานของเอนไซม์ที่เป็นกลไกหลักในการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย

แหล่งอาหารที่มีสังกะสี ได้แก่ เนื้อสัตว์ เครื่องใน หอยนางรม ไข่ นม ถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ เป็นต้น

@ โพรไบโอติกส์และพรีไบโอติกส์

แหล่งอาหารที่มีโพรไบโอติกส์หรือจุลินทรีย์สุขภาพ เช่น โยเกิร์ตที่เติมจุลินทรีสุขภาพ กิมจิ

แหล่งอาหารที่มีพรีไบโอติกส์หรืออาหารของจุลินทรีย์สุขภาพ เช่น หอมหัวใหญ่ กระเทียม หน่อไม้ฝรั่ง กล้วย ข้าวโอ๊ต ธัญพืช ถั่วเมล็ดแห้ง

@ สมุนไพรเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน (ข้อมูลจากกลุ่มงานเภสัชกรรมและกลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร)

สมุนไพรเสริมภูมิคุ้มกันนั้นมีอยู่มากมาย อาทิ ขมิ้น ขิง ข่า ตะไคร้ กระชาย พริก พริกไทย กะเพรา ผักชี ผักชีลาว

- กะหล่ำปลี บร็อกโคลี ผักหวานบ้าน มะรุม ปวยเล้ง สะเดา หูเสือ มะระขี้นก

- หัวหอม กระเทียม

- ลูกยอ มะกรูด มะนาว มะขามป้อม

- มะเขือเทศ แครอต มะละกอ ฟักทอง

- งาดำ ถั่วต่างๆ

- ชาเขียว

- อบเชย

- น้ำผึ้ง

- ข้าวไม่ขัดสี

จะเห็นได้ว่าอาหารสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายนั้น ล้วนเป็นอาหารที่เรารู้จักและคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี หาใช่อาหารหรูหรา มีราคาแพงไม่ ดังนั้นจึงควรหันมากินอาหารเสริมภูมิคุ้มกันดังที่ได้กล่าวไปข้างต้น เพื่อที่เราจะได้มีร่างกายที่แข็งแรง สมบูรณ์ และห่างไกลจากโรคร้ายต่างๆ

@@@@@@@@@@

แหล่งข้อมูล

อ. ดร.วนะพร ทองโฉม สาขาวิชาโภชนศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ศุกร์สุขภาพคณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดีภูมิคุ้มกันอาหารสร้างภูมิคุ้มกันโควิด-19วิตามินเสริมสร้างภูมิคุ้มกันสมุนไพรเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันศุกร์ที่ 4 ธันวาคม 2563 เวลา 04:46 น.