ถึงจะเป็นแค่โปรตีนเล็กๆ แต่ทำงานใหญ่.... Humanin อายุยืน ไม่มีโรค

ข่าว

    ถึงจะเป็นแค่โปรตีนเล็กๆ แต่ทำงานใหญ่.... Humanin อายุยืน ไม่มีโรค

    แม่ลูกจันทร์

      2 ส.ค. 2563 05:07 น.

      เป็นที่ทราบกันมานานพอสมควรแล้ว ว่าการกำหนดความยืดหยุ่นความแข็งแรง การปรับสภาพเซลล์ทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นของสมองหรือเซลล์ต่างๆนั้น มีรากฐานจากการทำงานของตัวโรงพลังงานไมโทคอนเดรีย

      และเป็นที่มาว่าถ้าทำงานโดยใช้พลังงานประหยัดมัธยัสถ์ และถ้ามีของเสียก็สามารถรีไซเคิล หรือถ้ากลับมาใช้ใหม่ไม่ได้ก็ต้องทำการระบายทิ้งอย่างหมดจด โดยกันไม่ให้มีการอักเสบใดๆเกิดขึ้นที่เกิดจากการระบาย หรือขจัดของเสียนั้นๆ

      บทความรายงานในวารสาร Ageing วันที่ 23 เดือนมิถุนายน ปี 2020 บรรยายถึงบทบาทของโปรตีนจิ๋ว ชื่อ humanin ที่สร้างในไมโทคอนเดรีย ถึงคุณประโยชน์ซึ่งไม่เพียงแต่ทำให้สุขภาพดีเท่านั้น แต่จะยังเกี่ยวพันกับการกำหนดให้มีชีวิตยืนยาวขึ้น ทั้งในมนุษย์และในสัตว์ ทั้งนี้ โดยที่ถ้ามีระดับของโปรตีนจิ๋วนี้สูงยังจะลดความเสี่ยงของการเกิดโรคทางสมองเสื่อมต่างๆ เช่นโรคอัลไซเมอร์อีกด้วย

      คณะที่ทำการศึกษาอยู่ที่ USC Leonard Davis School of Gerontology ได้วิเคราะห์ผลที่ได้ทั้งจากสัตว์ทดลองไปจนกระทั่งถึงมนุษย์ โดยตั้งเป้าที่จะหาความสัมพันธ์ของโปรตีนตัวนี้ว่าการที่มีระดับสูงจะช่วยให้อายุยืนยาวขึ้นได้หรือไม่ ทั้งนี้โดยที่ humanin เอง ก็เป็นที่จับตามานานแล้วว่ามีประโยชน์

      และหน้าที่ที่สำคัญคือน่าจะสามารถ ป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับความชราภาพได้

      ทั้งนี้โดยที่โปรตีนตัวนี้ไม่ได้พบในไมโทคอนเดรียของมนุษย์เท่านั้น แต่ยังมีในสัตว์ทุกชนิดรวมกระทั่งถึงไส้เดือนและหนู ทั้งนี้ จากการที่สามารถพบได้ในบรรดาสิ่งมีชีวิตทั้งหลายจึงน่าจะเป็นตัวหนึ่งที่สำคัญในการกำหนดการใช้พลังงาน และรักษาสุขภาพรวมทั้งอายุ และมีบทบาทในการวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต

      การศึกษาในตัวตุ่นหนูไร้ขน (naked mole rat) หรือที่รู้จักกันในชื่อลูกสุนัขทราย ซึ่งเป็นสัตว์ฟันแทะชนิดหนึ่ง และเป็นที่พิศวงงงงวยว่าทำไมมีชีวิตยาวนานถึง 30 ปี และพบว่าระดับของ humanin จะสูงลอยอยู่ตลอด โดยค่อยๆลดลงทีละน้อย

      ทั้งนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับหนูธรรมดาจะมีระดับของโปรตีนลดลงอย่างรวดเร็วถึง 40% ในช่วง 18 เดือนแรก เช่นเดียวกับในกรณีของลิงวอก (rhesus macaque) ระดับของโปรตีนตัวนี้ก็จะลดลงอย่างรวดเร็วช่วงอายุ 19 ถึง 25 ปี

      สำหรับในมนุษย์นั้นปรากฏว่า เมื่อเอาลูกหลานของคนที่มีอายุยืนเกิน 100 ปีจำนวน 18 คนมาเปรียบเทียบกับลูกของคนที่มีอายุตามปกติ 19 คนโปรตีนในกลุ่มแรกมีระดับสูงกว่ามากและมีความเป็นไปได้สูงมากที่ลูกหลานของคนอายุยืนเหล่านี้จะเจริญรอยตาม

      ในการศึกษาในตัวหนอนและหนูโดยการปรับแต่งยีนให้ผลิตโปรตีน humanin พบว่าเป็นผลทำให้มีชีวิตยืนยาวขึ้น แต่ข้อเสียก็คือกลับมีลูกน้อยลงมาก เหมือนอย่างที่นักวิทยาศาสตร์ได้พบรูปแบบอย่างเดียวกันในครอบครัวคนที่อายุยืนมากๆ

      ทั้งนี้ อาจจะเป็นไปได้ที่ธรรมชาติมีการที่ต้องแลกกันระหว่างอายุยืนขึ้นกับการเจริญพันธุ์ นัยว่าเป็นการสร้างสมดุลในการประหยัดพลังงาน

      โปรตีน humanin ยังน่าที่จะมีส่วนเกี่ยวพันที่มีประโยชน์อย่างอื่น นอกเหนือจากการที่ยืดชีวิต

      ทั้งนี้ การที่มีระดับต่ำอาจจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคต่างๆ และยังทำให้กลไกการต้านทานต่อมลพิษต่างๆนั้นถดถอยลงไปด้วย

      ระดับโปรตีนในน้ำไขสันหลังจากผู้ป่วยที่มีสมองเสื่อมอัลไซเมอร์จะต่ำกว่าคนปกติมาก และในเด็กแรกเกิดเมื่อนำเลือดสายสะดือมาวิเคราะห์จะพบว่าระดับของโปรตีนที่สูงจะมีความสัมพันธ์หรือไปด้วยกันกับจำนวนของยีนไมโทคอนเดรีย (mitochon-drial DNA copy) ที่อยู่ในแต่ละเซลล์

      ระดับของโปรตีนมีความสัมพันธ์ผกผันกับความเสี่ยงของการเกิด โรคต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นมะเร็ง โรคไต และโรคเส้นเลือดหัวใจ และการที่จำนวนของยีนไมโทคอนเดรียที่ลดลง

      จากผลของการศึกษาทำให้มีความเป็นไปได้ที่จะมีการนำโปรตีนนี้ไปใช้ในการรักษา โดยที่อาจจะร่วมกับโปรตีนจากไมโทคอนเดรียอีกตัว คือ MOT-c ซึ่งทำงานในการเชื่อมต่อสื่อสารกันระหว่างตัวไมโทคอนเดรียและนิวเคลียสของเซลล์ คล้ายกับผลที่ได้จากการออกกำลัง

      ด้วยคุณสมบัติดังกล่าวของโปรตีนเหล่านี้ ในอนาคตอันใกล้อาจเป็นไปได้ว่าจะมีการนำมาใช้ในการเยียวยารักษาโรคต่างๆ หรือทำให้มีชีวิตยืนยาวขึ้นโดยมีโรคภัยน้อยลง

      แต่กว่าที่จะถึงขั้นนั้นเราก็สามารถดำรงชีวิตได้อย่างปลอดภัยและสุขภาพดีด้วยการประพฤติปฏิบัติตนเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ที่ทำให้เกิดความผ่องใส เลือกอาหารการกินที่ไม่เบียดเบียน ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ยึดผัก ผลไม้ กากใยเป็นหลัก

      เหล่านี้ก็มีข้อพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์และหลักฐานในมนุษย์เช่นกันว่าทำให้มีชีวิตที่ดีและยืนยาวได้.

      หมอดื้อ

      อ่านเพิ่มเติม...

      วิดีโอแนะนำ

      คอหวยส่อง "เลขเด็ด" คำชะโนด ยอดเงินปากนาค-ขันน้ำมนต์
      01:13

      คอหวยส่อง "เลขเด็ด" คำชะโนด ยอดเงินปากนาค-ขันน้ำมนต์

      thairath-logo

      ApplicationMy Thairath

      ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
      วันจันทร์ที่ 16 พฤษภาคม 2565 เวลา 08:58 น.
      ติดต่อโฆษณาร่วมงานกับเราติดต่อเรา
      เกี่ยวกับไทยรัฐมูลนิธิไทยรัฐศูนย์ข้อมูลไทยรัฐบริการข่าวไทยรัฐ - App & SMSFAQศูนย์ช่วยเหลือนโยบายความเป็นส่วนตัวเงื่อนไขข้อตกลงการใช้บริการไทยรัฐโลจิสติคส์