ในพระชุด “สกุลสมเด็จ” เนื้อผงขาวหลายวัด หลวงปู่ภู หลวงปู่ปั้น หลวงพ่ออ้น ฯลฯ ว่ากันด้วยจำนวน พระวัดเงิน คลองเตย มีแพร่หลายให้คนรักพระเนื้อผง ได้เห็นคุ้นตามากกว่าสกุลสมเด็จวัดอื่นๆ
ในปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง ครู “ตรียัมปวาย” เล่าว่า “วัดเงิน ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงปากคลองพระโขนง เป็นวัดโบราณครั้งกรุงศรีอยุธยา เศรษฐีชาวมอญสร้าง ไม่ปรากฏชื่อผู้สร้างพระ
ปี พ.ศ.2488 ทางราชการประสงค์จะสร้างท่าเรือกรุงเทพฯ กินพื้นที่วัดหน้าพระธาตุ วัดทอง และวัดเงิน เมื่อมีการผาติกรรมธรณีสงฆ์เวนคืนเป็นของรัฐ ทางราชการจึงต้องสร้างวัดขึ้นทดแทน
รวมเอาวัดหน้าพระธาตุ วัดทอง วัดธรรมยุติด้วยกัน ตั้งชื่อว่าวัดธาตุทอง
ส่วนพระวัดเงิน วัดมหานิกาย นิมนต์พระไปอยู่วัดคลองเตยใน เขตพระโขนง และข้ามฝั่งแม่น้ำไปอยู่วัดบางกอบัว พระประแดง
เป็นอันว่า “วัดเงิน” หายสาบสูญไป เหลือชื่อพระผง วัดเงิน ไว้เป็นอนุสรณ์
วัดเงินในสมัยโบราณ น่าจะเป็นวัดสำคัญรู้จักกันดี เพราะเมื่อครั้งเกิดวิกฤติ ร.ศ.112 (พ.ศ.2436) ฝรั่งเศสบุกไทยนั้น คนไทยตื่นตัวเป็นอาสาสมัครรบฝรั่งเศส
ช่วงเวลาที่มีการตกเบ็ด พระสมเด็จจากองค์เจดีย์ใหญ่ วัดใหม่อมตรส บางขุนพรหม ที่วัดเงินก็มีการเปิดกรุพระจากเจดีย์รายสอง–สามองค์ นำพระออกแจกประชาชน
ผู้รู้ชี้ว่า พระวัดเงินน่าจะสร้างก่อนพระสมเด็จวัดระฆัง หลายท่านยืนยันว่า สร้างไล่เลี่ยสมเด็จอรหัง วัดมหาธาตุ หรือพระวัดสามปลื้ม
พ.ศ.2478 น้ำเซาะตลิ่ง เจดีย์องค์หนึ่งริมน้ำพังทลาย พบพระวัดเงินจำนวนมาก เป็นการแตกกรุครั้งที่สอง
ถึงปี พ.ศ.2488 ระหว่างการรื้อถอนพระเจดีย์รายในวัดเงิน ก็พบพระผงจำนวนมหาศาล รวมพระพุทธรูปโบราณจำนวนหนึ่ง เล่ากันว่ากรรมกรขุดดิน โกยพระผงวัดเงินไว้คนละหลายปี๊บ
...
มีคนแตกตื่นไปหาพิมพ์เล็กๆทั่วไปซื้อกันในราคาปี๊บละ 200 บาท ส่วนพิมพ์ใหญ่ มีจำนวนน้อยกว่า เช่ากันถึงองค์ละ 10 บาท
เนื่องจากพระมีจำนวนมาก ก็ยังเหลือให้ พระอธิกรเมี้ยน เจ้าอาวาสเก็บรักษาไว้
พ.ศ.2499 ได้มีการออกเช่าบูชา หาเงินมาบำรุงวัด ช่วงเวลานี้เอง พระกรุวัดเงิน ซึ่งมีมากกว่า 30 พิมพ์ ได้แพร่หลายเข้าตลาดพระเครื่อง สนามหลวง
หลังจากนั้นไม่กี่ปี ราวปี พ.ศ.2503-2505 พระพิมพ์เล็ก ซื้อขายกันองค์ละ 3-5 บาท พิมพ์ซุ้มกอองค์สวย 20 บาท พิมพ์สังกัจจายน์หายากกว่า องค์ละ 50 บาท (พิมพ์นี้ราคาวงการช่วงหลัง ขึ้นถึงหลักแสน)
ส่วนพิมพ์ใหญ่นั้น แทบไม่ปรากฏในวงเล่นทั่วไป รู้เห็นกันใน “วงใน” นักเล่นที่มีเงิน
องค์ในคอลัมน์วันนี้ เป็นพิมพ์ไสยาสน์ หนึ่งในสองแม่พิมพ์ ขนาดใหญ่ราวพระสมเด็จสององค์รวมกัน คนเกิดวังอังคาร...รักเดียวใจเดียว แขวนเดี่ยวขึ้นคอ แทนพระสมเด็จได้อย่างสง่างาม
ผู้มีประสบการณ์ มีพระวัดเงินผ่านมือมาก ก็จะพอแยกแยะได้ พิมพ์เล็กๆทั่วไป ผิวเปลือกที่เป็นคราบกรุแข็ง เหมือนกระดองเต่าแยกออกจากเนื้อในปูนขาวละเอียด
ถ้าเจอผิวพระกับเนื้อพระแน่นเนียนเป็นเนื้อเดียว เป็นของปลอม
ส่วนวัดเงินพิมพ์ใหญ่นั้น เนื้อในและผิวเปลือกเนียนแน่นเป็นเนื้อเดียว คล้ายสมเด็จกรุบางขุนพรหม องค์ที่ใช้สึกช้ำ ปรากฏเงาสว่างฉ่ำซึ้ง ไม่แพ้พระสมเด็จเลย
พิมพ์ใหญ่วัดเงินของแท้ ไม่ค่อยเห็นกันนัก ของปลอมพอมีให้ทดลองตาอยู่บ้าง แต่ก็ประมาทไม่ได้ เพราะพิมพ์ใหญ่วัดเงินราคาขึ้นหลักหมื่นมานานปี.
พลายชุมพล