เห็นกับตาเป็นพระแม่พิมพ์เหมือน “ผงสุพรรณ” เส้นสายลายพิมพ์ล่ำสัน น่าจะเป็นพิมพ์หน้าหนุ่ม เนื้อดินแห้งผากค่อนละเอียด นวลดินกรุรารักจมในพื้นหนัง คนเป็นพระเนื้อดิน ส่องแวบเดียวก็รู้ว่า “เก่าแท้”
ข้อแปลกตายังมี ผงสุพรรณองค์นี้ มีปีกกลมเหมือนพิมพ์ขนมเปี๊ยะ ของพระสกุลกำแพงเพชร รอบองค์พระ มีรอยเส้นบากเป็นแนวตัด ดูด้านหลัง ลายนิ้วหัวแม่มือแบบมัดหวาย กดลึกไปทางขวางองค์พระ
แค่คลับคล้ายด้านหลังพระผงสุพรรณ แต่ไม่เหมือน
หลักการดูลายมือด้านหลัง พระผงสุพรรณ ผู้รู้อย่างคุณมนัส โอภากุล ชี้ว่า ร้อยละ 99 เป็นลายมือแบบก้นหอย ร้อยละหนึ่ง เป็นลายมือแบบมัดหวาย...
เอ้า! สมมติให้เป็น “มัดหวาย” ในร้อยละหนึ่ง แต่คนที่คุ้นตา “มัดหวาย” หลังพระผงสุพรรณ ก็แยกได้ พิมพ์ผงสุพรรณองค์นี้ เป็นคนละลายมือ ลายมือที่เชื่อกันว่าเป็นของพระมหาเถรปิยทัสสี ศรีสารีบุตร
เงื้อง่า ให้งงเล่น อ่านพระแบบฟันธงกันเลยดีกว่า ผงสุพรรณองค์นี้ ไม่ใช่ผงสุพรรณ กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ สุพรรณบุรี หนึ่งในชุดเบญจภาคี องค์งามๆหลายล้าน...
แต่เป็นพิมพ์ผงสุพรรณ กรุวัดสำปะซิว เมืองสุพรรณเหมือนกัน
ในหนังสือพระเมืองสุพรรณ ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2524 คุณมนัส โอภากุล เขียนเรื่องพระเครื่องกรุวัดสำปะซิว เริ่มแต่พิมพ์ที่ขึ้นหน้าขึ้นตา พิมพ์ซุ้มนครโกษา นักเลงพระรุ่นเก่าๆเรียก พิมพ์เขมรขนนก
ตามลำดับไหล่ ด้วยพิมพ์ นางสำปะซิว ที่จริงพิมพ์คล้ายท่ามะปราง พิมพ์นารายณ์ทรงปืน
และอันดับที่สี่ พิมพ์ผงสุพรรณ ซึ่งมีจำนวนน้อยนัก
พิมพ์ผงสุพรรณ ผู้รู้รุ่นบุกเบิก อย่างคุณมนัส บอกว่า ผ่านตาแค่ 3-4 องค์ มีภาพพระสีขาวดำ ให้ดูในหนังสือสององค์ ในหนังสืออมตะพระกรุ ของคุณต้อย เมืองนนท์ กรุวัดสำปะซิว ไม่มีพิมพ์นี้
...
ยืนยันว่า ผงสุพรรณ วัดสำปะซิว หายากจริงๆ
ในทางโบราณคดี พระวัดสำปะซิว น่าจะอยู่ในสมัยสุโขทัยกลางๆ หรือสมัยอู่ทองตอนปลาย พิมพ์ซุ้มนครโกษา เอาเค้าสมัยลพบุรีไว้ แต่มาถึงพิมพ์นาง หรือพิมพ์ผงสุพรรณ ไม่มีเค้าลพบุรีเหลือไว้เลย
เนื้อพระวัดสำปะซิว ทุกพิมพ์รวมพิมพ์ผงสุพรรณ เป็นเนื้อดินเผา ไม่มีเค้าผสมว่านนุ่มเนียนเหมือนเนื้อพระกำแพง แต่คล้ายไปทางเนื้อดินเผาของสกุลพิษณุโลกมากกว่า มีทั้งเนื้อหยาบ และเนื้อละเอียด
ชนิดเนื้อหยาบ เนื้อจะฟ่ามฟ่าว มีเม็ดทรายมาก แห้งผากและแข็งแกร่ง เนื้อหยาบส่วนมากเป็นพิมพ์ซุ้มนครโกษา มากกว่าพิมพ์นาง พิมพ์ผงสุพรรณ
ชนิดเนื้อละเอียด มีเม็ดทรายน้อย บางองค์ อย่างผงสุพรรณองค์นี้ แทบไม่มีเม็ดทรายเลย
คุณมนัสบอกว่า นอกจากพบจากกรุวัดสำปะซิว ยังพบที่เจดีย์วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ แม้ไม่ได้พบในพระปรางค์ ที่พบพระผงสุพรรณ แต่พิมพ์ผงสุพรรณ กรุวัดสำปะซิว ก็เชื่อมโยงผงสุพรรณ กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุได้
น่าจะสร้างในยุคสมัยเดียวกัน
ใช้หลักนี้ ในการเลือกพระใช้ ไม่ตามกระแสกลไกธุรกิจพระเครื่อง...ก็ต้องถือว่า ทั้งอายุความเก่า ทั้งรูปทรงศิลปะ รวมชื่อผงสุพรรณ ล้วนแล้วแต่เป็นมงคล
พระผงสุพรรณกรุวัดสำปะซิว เทียบพระชุดใหญ่ราคายังเยามาก เลือกเอาเข้าตลับทอง คล้องคอได้ ไม่แพ้พระยอดนิยมชุดใดเลย
ปัญหาน่าจะมีข้อเดียว ถ้าอยากได้ จะหาได้จากที่ไหน อย่างองค์ในคอลัมน์วันนี้ เจ้าของรัก ไม่พูดถึงราคา แบะท่าไว้ แค่ให้โชว์เป็นความรู้ได้อย่างเดียวก็น่าจะพอแล้ว.
O พลายชุมพล O