อ่านชื่อเรื่อง นางเข่าโค้งเอวเอียง แล้วอย่าแปลกใจ เพราะจะตั้งใจคุยเรื่องพระนางพญา วัดนางพญา พิษณุโลก พิมพ์ใหญ่เข้าโค้ง สภาพเส้นสายลายพิมพ์คุ้นตามาตรฐานทั่วไป
เพียงแต่อยากบอกนัย คนที่อ่านแม่พิมพ์ไม่ขาด องค์ไหนเข่าโค้ง องค์ไหนเข่าตรง ให้ทำความเข้าใจ ถ้าเจอองค์ที่พิมพ์พระไม่ ชัดเจนทุกเส้นสาย ทั้งเส้นหน้าแข้งก็ไม่โค้ง ไม่ตรงนัก ให้ชี้ขาดได้ที่เอว
เส้นขอบเอวด้านขวาพิมพ์เข่าโค้ง เบี่ยงเบนเอนเอียงกว่าเส้นขอบเอวด้านซ้าย
ผลก็คือ ช่องว่างระหว่างมือขวากับเอวกว้างกว่าช่องไฟเส้นขอบเอวด้านซ้ายกับแขนซ้าย สิ่งที่เห็นก็เป็นอย่างที่ตั้งชื่อคือ “เอวเอียง”
หากเป็นพิมพ์ใหญ่เข่าตรง ไม่ว่าจะเข่าตรงพิมพ์ใหญ่ ที่เรียกตามลักษณะ “ทรงพุงป่อง” กับเข่าตรงพิมพ์ที่สอง “มือตกเข่า” สองพิมพ์นี้ “เอวตรง”
รู้หลักเส้นสายพิมพ์เหล่านี้เอาไว้ บางครั้งก็ช่วยวินิจฉัยพระเก๊ได้ พระเก๊รุ่นเก่า เนื้อเก่าทำท่าจะดี แต่พิมพ์ทรงไม่ค่อยถูกต้อง ถ้าเจอเข่าโค้งพุงป่อง หรือเจอเข่าตรงเอวเอียงสะดุดตา สิทธิการิยะ ครูท่านสอนว่า ให้วางไว้ก่อน
ถ้าเนื้อเก่าซึ้งถึงใจ ก็ควรกัดฟันซื้อไว้ในราคาไม่แพง เมื่อแน่ใจว่าพระแท้ ก็ควรเก็บไว้ใช้คนเดียว
ว่ากันโดยพิมพ์ นางพญาพิมพ์ใหญ่เข่าโค้งองค์นี้ ไม่ติดพิมพ์ชัดเจน เส้นขอบหน้าผาก เส้นหู เส้นคอเชื่อมต่อเส้นจีวร พอเห็นชัด แต่เส้นสังฆาฏิติดให้เห็นเค้าลางๆ ทุกตำแหน่งถูกที่ถูกทาง
ขาดเนื้อเกินชายธงสามเหลี่ยม ที่ขนานปลายมือขวา...เพราะตัดขอบชิดมากเกินไป
ว่ากันโดยองค์รวม แม่พิมพ์เข่าโค้งองค์นี้อยู่ในสภาพกลางๆ แต่ก็ไม่ขี้เหร่เกินไป แต่ถ้าดูเนื้อ เนื้อนางองค์นี้ สีแดงปนเหลือง เป็นสีมาตรฐาน วงการถือว่าดูง่าย
...
ไม่ทักไม่ถาม และเคลือบแคลงกันเหมือน เนื้อเขียว เนื้อดำ หรือมีสองสีที่เรียกเนื้อผ่าน
พระองค์นี้ ถ่ายรูปไว้ตอนที่ผิวพรรณหมดจดผ่องใส แต่เมื่อเอาเข้าเซฟเก็บไว้นานปี มีฝ้าและความชื้น เปิดตลับออกมาส่องดู สีเนื้อเปลี่ยนเป็นซีดขาว แต่ยังเหลือเค้าเดิม
นี่คือธรรมชาติเนื้อพระดินเก่า อ่อนไหวเปลี่ยนแปลงได้ ถ้าอยากให้พระเนื้อสีแดงสดใส ก็แค่สรงน้ำหอม หรือใช้นิ้วมือไล้เบาๆ ก็จะได้สภาพผิวพระแบบเดิมๆคืนมา
อธิบายด้วยทฤษฎีครู “ตรียัมปวาย” นางเข่าโค้งองค์นี้เป็นเนื้อดินแกร่ง พื้นผนังองค์พระ มีผิวฝ้ารารักเทาบางๆ ช่วยขับให้ส่วนนูนหนาองค์พระสีแดงเด่นขึ้น
เม็ดแร่ ทั้งแร่จมแร่ลอย มีครบสามสี ขาว ดำ และน้ำตาล ขนาดเม็ดแร่ปานกลาง ไม่ใหญ่ไม่เล็กเกินไป เสริมให้สภาพผิวเนียนกลมกลืน
ใช้แว่นสิบเท่าส่อง...ผิวพื้นพระมี “หลุมแร่หลุด” ร่องรอยจากเม็ดแร่ที่หลุดออกไป หลายแห่ง
หลุมแร่หลุด เป็นอีกข้อพิสูจน์ของพระเนื้อดินเก่า หลักเดียวกับพระขุนแผน กรุบ้านกร่าง สุพรรณบุรี
ด้านข้างมีรอยตัดแบบเส้นตอก...น้ำหนัก พอดีๆ ไม่เน้นเกินไป ความหนาเข้าตำราโบราณ “หนาเท่าเส้นตอก” ความหนาบางไม่ใช่จุดชี้ขาดเก๊แท้ บอกไว้ให้เป็นข้อสังเกต
ด้านหลัง รอยบดบุ๋มลงไป เห็นลายมือ ก็เป็นลักษณะหลังนางพญาวัดนางพญาแท้ อีกข้อหนึ่ง
รวมความได้ว่า พระนางพญาพิมพ์ใหญ่ เข่าโค้งองค์นี้ พิมพ์ไม่งามนัก แต่เนื้องามหมดจดไปทุกหยดหยาด มีแขวนไว้ในอก ไม่อายใคร
แต่พระระดับนี้ นานทีจะผ่านมาให้เห็นสักองค์ ส่งประกวดเวทีมาตรฐานไม่ติดที่หนึ่ง แต่ก็เชื่อได้ว่าจะติดสักรางวัล.
พลายชุมพล