ใครเคยรู้สึกขนลุก คลื่นไส้ หรือไม่สบายใจเพียงเห็นภาพ รังผึ้ง ฝักเมล็ดบัว ฟองน้ำ หรือรูเล็กๆ ที่เรียงตัวเป็นกลุ่มบ้าง คุณอาจกำลังมีอาการที่เรียกว่า "โรคกลัวรู" ซึ่งเป็นภาวะที่หลายคนพบได้จริง แม้ว่าบางคนอาจมองว่าเป็นเรื่องแปลกหรือคิดไปเองก็ตาม ซึ่งโรคกลัวรูยังไม่ถูกจัดเป็นโรคทางจิตเวช แต่ผู้ที่มีอาการบางรายรู้สึกได้ว่าอาการนี้ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
รู้จัก "โรคกลัวรู" คืออะไร
โรคกลัวรู (ภาษาอังกฤษ : Trypophobia) คือ ภาวะที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึก อึดอัด ขยะแขยง กลัว หรือไม่สบายใจอย่างรุนแรง เมื่อเห็นพื้นผิวของวัตถุที่มีลักษณะเป็นรู หลุม หรือช่องกลมเล็กๆ จำนวนมากเรียงตัวอยู่รวมกัน ตัวอย่างสิ่งกระตุ้นที่พบได้บ่อย ได้แก่
- รังผึ้ง
- ฝักเมล็ดบัว
- ปะการัง
- ฟองน้ำ
- ฟองสบู่
- ผิวหนังของสัตว์บางชนิด
- วัตถุหรือภาพที่มีรูเล็กๆ เรียงตัวเป็นกลุ่ม
...
ไขข้อสงสัย "โรคกลัวรู้" เกิดจากสาเหตุอะไร
แม้ว่าปัจจุบันยังไม่สามารถสรุปสาเหตุได้อย่างชัดเจน แต่มีข้อสันนิษฐานว่า สมองของผู้ที่มีภาวะนี้อาจตอบสนองต่อ ลวดลายที่เป็นรูจำนวนมาก ในลักษณะเดียวกับการรับรู้สิ่งที่อาจเป็นอันตราย เช่น โรคผิวหนัง สิ่งมีพิษ หรือวัตถุที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยง จึงทำให้เกิดความรู้สึกขยะแขยงหรือหวาดกลัวขึ้นโดยอัตโนมัติ ในหลายกรณี ความรู้สึกที่เกิดขึ้นอาจเป็น "ความขยะแขยง" มากกว่าความกลัว แต่สำหรับบางคนก็สามารถเกิดความวิตกกังวลร่วมด้วยได้
เช็กอาการของโรคกลัวรู (แต่ละคนอาจมีอาการแตกต่างกันออกไป)
- ขนลุกหรือรู้สึกคันยุบยิบ
- คลื่นไส้หรืออยากอาเจียน
- รู้สึกอึดอัด ไม่สบายใจ
- กระวนกระวาย
- หัวใจเต้นเร็ว
- เหงื่อออก
- ตกใจจนแน่นิ่ง
- บางรายอาจกรีดร้อง ร้องไห้ หรือพยายามหลีกหนีจากสิ่งที่เห็น
ทั้งนี้ อาการมักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วทันทีหลังเห็นสิ่งกระตุ้น และหลายคนจะพยายามหลีกเลี่ยงการเห็นภาพหรือวัตถุลักษณะดังกล่าวเพื่อป้องกันไม่ให้อาการกลับมาอีก
วิธีแก้อาการ "โรคกลัวรู" รักษาอย่างไร
หากอาการเกิดขึ้นเพียงเล็กน้อยและไม่กระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน อาจไม่จำเป็นต้องรักษา แต่หากอาการรุนแรงจนส่งผลต่อการเรียน การทำงาน หรือการใช้ชีวิต ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา แนวทางรับมือเบื้องต้น ได้แก่
- ฝึกผ่อนคลายร่างกายและควบคุมการหายใจเมื่อเริ่มรู้สึกไม่สบายใจ
- ค่อยๆ เผชิญหน้ากับสิ่งกระตุ้นทีละน้อย ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้สมองเรียนรู้ว่าภาพเหล่านั้นไม่ได้เป็นอันตราย
- หากอาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาการบำบัดทางจิตวิทยา เช่น การบำบัดพฤติกรรมและความคิด (CBT) และในบางรายอาจใช้ยาร่วมกับการรักษา
โรคกลัวรู เป็นภาวะที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดความรู้สึกขยะแขยง อึดอัด คลื่นไส้ หรือหวาดกลัว เมื่อเห็นรูหรือหลุมเล็กๆ ที่เรียงตัวเป็นกลุ่ม แม้สิ่งเหล่านั้นจะไม่ได้เป็นอันตรายจริงก็ตาม แต่ผู้ที่มีอาการย่อมรู้สึกไม่สบายใจได้จริง
หากอาการโรคกลัวรูเริ่มรบกวนการใช้ชีวิต ไม่ควรฝืนหรือมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ควรเข้ารับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อหาวิธีรับมือที่เหมาะสมและช่วยให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น
...
ที่มา : โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย