ใครที่ติดยาดมต้องระวัง การสูดดมบ่อยเกินไปอาจทำให้โพรงจมูกอักเสบได้ เช็กสาเหตุที่ทำให้เราหยุดดมไม่ได้ พร้อมวิธีแก้พฤติกรรมติดยาดม และข้อแนะนำการใช้อย่างปลอดภัย
ยาดม ถือเป็นไอเทมคู่กายของคนไทยทุกเพศทุกวัย โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อนชื้นที่ทำให้รู้สึกวิงเวียนศีรษะได้ง่าย การสูดยาดมจึงช่วยให้รู้สึกสดชื่น โล่งจมูก แต่หลายคนกลับมีพฤติกรรม “ติดยาดม” ชนิดที่ว่าต้องหยิบขึ้นมาดมทุกๆ 5 นาที หรือคาบหลอดยาดมไว้ในปากตลอดเวลา พฤติกรรมเช่นนี้ส่งผลเสียต่อสุขภาพหรือไม่ และจะมีวิธีแก้อย่างไร บทความนี้มีคำตอบ
ทำไมคนไทยถึง “ติดยาดม”
ยาดมส่วนใหญ่มีส่วนประกอบหลักคือ เมนทอล, การบูร, พิมเสน และน้ำมันยูคาลิปตัส สารเหล่านี้มีฤทธิ์กระตุ้นปลายประสาท ทำให้รู้สึกเย็นวาบ โล่งจมูก และตื่นตัว
ในทางการแพทย์ระบุว่า อาการติดยาดมไม่ใช่การติดสารเสพติดทางร่างกาย แต่เป็น “การติดทางจิตใจ” หรือความเคยชิน เมื่อรู้สึกเครียด ง่วง หรือเจออากาศร้อน ร่างกายจะจดจำว่าการสูดยาดมช่วยให้รู้สึกดีขึ้น จึงกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมทำซ้ำจนกลายเป็นความเคยชิน
ติดยาดมบ่อยๆ อันตรายไหม? ผลกระทบที่ต้องระวัง
แม้จะไม่ได้มีอันตรายร้ายแรงถึงชีวิต แต่การดมยาดมบ่อยเกินความจำเป็น หรือสูดดมอย่างรุนแรง สามารถส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจได้ ข้อมูลจากทางการแพทย์และหน่วยงานสาธารณสุข ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบดังนี้
- เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ สารการบูรและเมนทอลที่มีความเข้มข้นสูง หากสัมผัสกับโพรงจมูกโดยตรงบ่อยครั้ง จะทำให้เยื่อบุจมูกแห้ง ระคายเคือง และอักเสบได้
- ระบบทางเดินหายใจระคายเคือง การสูดดมอย่างรุนแรงอาจทำให้สารระเหยเข้าไปลึกถึงหลอดลม ก่อให้เกิดอาการไอ หรือหายใจติดขัด โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคหอบหืด
- อันตรายต่อเด็กเล็ก ไม่ควรใช้ยาดมกับเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี เนื่องจากเยื่อบุจมูกของเด็กยังบอบบาง และเสี่ยงต่อการระคายเคืองอย่างรุนแรง
...
ติดยาดม แก้ยังไง? วิธีแก้พฤติกรรมดมไม่พัก
สำหรับผู้ที่ต้องการลดอาการติดยาดม สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ง่ายๆ ดังนี้
1. ลดความถี่ลง จากที่เคยดมทุกๆ 10 นาที ให้ค่อยๆ ยืดระยะเวลาออกไป เป็นดมเฉพาะเมื่อมีอาการวิงเวียนหรือหน้ามืดจริงๆ เท่านั้น
2. หากิจกรรมทดแทน เมื่อรู้สึกอยากดมยาดม ให้ลองจิบน้ำเปล่าเย็นๆ อมลูกอม หรือยืดเหยียดร่างกายเพื่อคลายความง่วงและความเครียด
3. เปลี่ยนสภาพแวดล้อม หากอยู่ในที่แออัดหรืออากาศร้อนจัด ให้เดินออกไปสูดอากาศบริสุทธิ์ในที่ร่มและมีลมพัดผ่าน
4. หลีกเลี่ยงการเสียบยาดมคาจมูก พฤติกรรมนี้ทำให้เยื่อบุจมูกรับสารระเหยเข้มข้นตลอดเวลา ควรเลิกเด็ดขาด
วิธีดมยาดมที่ถูกต้องและปลอดภัย
- ไม่ควรนำหลอดยาดมสอดเข้าไปในโพรงจมูกโดยตรง
- ควรจ่อหลอดยาดมไว้ใกล้จมูก ห่างประมาณ 1-2 เซนติเมตร แล้วสูดดมช้าๆ
- หากเป็นยาดมชนิดน้ำ ควรหยดลงบนผ้าเช็ดหน้าหรือกระดาษทิชชู แล้วนำมาสูดดมแทนการสัมผัสผิวหนังโดยตรง
- ไม่ควรใช้ยาดมหลอดเดียวกันร่วมกับผู้อื่น เพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเดินหายใจ
ยาดมเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์หากใช้อย่างถูกวิธี การติดยาดมไม่ใช่เรื่องผิดปกติ แต่การใช้งานที่บ่อยเกินไปและผิดวิธีอาจส่งผลเสียต่อโพรงจมูกในระยะยาวได้ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและลดความถี่ในการสูดดม จะช่วยให้คุณใช้งานยาดมได้อย่างปลอดภัยและดีต่อสุขภาพมากที่สุด.