เจ็บป่วยเฉียบพลันระดับวิกฤตอย่าเพิ่งกังวลเรื่องค่ารักษา รู้จัก “สิทธิ UCEP” มาตรการเยียวยาผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤต ให้สามารถเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด รวมถึงโรงพยาบาลเอกชนได้ฟรี 72 ชั่วโมงแรก เพื่อช่วยเซฟชีวิตและอวัยวะสำคัญได้อย่างทันท่วงที

สิทธิ UCEP คืออะไร? ทำไมคนรักสุขภาพต้องรู้ไว้เพื่อเซฟชีวิต

อุบัติเหตุหรืออาการเจ็บป่วยรุนแรงเฉียบพลันเป็นสิ่งที่ไม่มีใครคาดคิด เมื่อเกิดเหตุวิกฤตขึ้นมา สิ่งแรกที่คนส่วนใหญ่กังวลรองจากอาการป่วยก็คือ “ค่ารักษาพยาบาล” โดยเฉพาะหากโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้ที่สุด ณ เวลานั้นเป็นโรงพยาบาลเอกชนที่มีอัตราค่าบริการสูง

จากข้อมูลของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้ร่วมกันขับเคลื่อนนโยบาย UCEP (Universal Coverage for Emergency Patients) หรือที่เรียกว่า “เจ็บป่วยฉุกเฉินวิกฤต มีสิทธิทุกที่” เพื่อคุ้มครองผู้ป่วยที่เกิดภาวะวิกฤตทางสุขภาพ ให้ได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วนในโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใน 72 ชั่วโมงแรก โดยไม่ต้องกังวลเรื่องการสำรองจ่าย เพื่อมุ่งรักษาชีวิตให้รวดเร็วที่สุด

...

เช็กด่วน! 6 อาการฉุกเฉินวิกฤตที่เข้าข่ายสิทธิ UCEP

หลักเกณฑ์สำคัญในการใช้สิทธิ UCEP คือ ผู้ป่วยต้องมีอาการที่เข้าขั้น “ฉุกเฉินวิกฤต (สีแดง)” ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตและอวัยวะสำคัญ โดยทางแพทยสภาและหน่วยงานสาธารณสุขได้ระบุกลุ่มอาการหลักๆ ไว้ 6 ประการ ดังนี้

กลุ่มอาการฉุกเฉินวิกฤตลักษณะอาการและตัวอย่างที่ชัดเจน
1. ระบบสติสัมปชัญญะหมดสติ ไม่รู้สึกตัว ปลุกไม่ตื่น หรือมีอาการชักต่อเนื่องไม่หยุด
2. ระบบทางเดินหายใจหายใจเร็ว หอบเหนื่อยรุนแรง หายใจติดขัดมีเสียงดัง ขาดออกซิเจนเฉียบพลัน
3. ระบบไหลเวียนโลหิตเจ็บหน้าอกเฉียบพลันและรุนแรง (เสี่ยงหัวใจวาย), มีภาวะช็อก ซึมลง เหงื่อแตก ตัวเย็น
4. ระบบสมองและประสาทแขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัดเฉียบพลัน (สัญญาณโรคหลอดเลือดสมอง หรือ สโตรก)
5. การรับรู้และพฤติกรรมการรับรู้สติเปลี่ยนไป บอกเวลา สถานที่ หรือบุคคลที่คุ้นเคยผิดเพี้ยนเฉียบพลัน
6. อาการวิกฤตอื่นๆอาการใดๆ ที่มีผลรุนแรงต่อระบบการหายใจ ระบบไหลเวียนเลือด และระบบสมองที่เสี่ยงต่อชีวิต

ขั้นตอนการปฏิบัติเมื่อต้องใช้สิทธิ UCEP

เมื่อพบเจอสถานการณ์ที่มีผู้ป่วยเข้าข่ายอาการวิกฤตข้างต้น ญาติหรือผู้พบเห็นควรตั้งสติและปฏิบัติตามแนวทางอย่างเป็นระบบดังนี้

ภาพจาก iStock
ภาพจาก iStock

  • นำส่งโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด: สามารถเข้าโรงพยาบาลรัฐหรือเอกชนก็ได้ที่อยู่ใกล้จุดเกิดเหตุมากที่สุดเพื่อความรวดเร็ว
  • แจ้งความประสงค์กับโรงพยาบาล: แจ้งแก่เจ้าหน้าที่ห้องฉุกเฉิน (ER) ทันทีว่าต้องการใช้สิทธิ UCEP เจ็บป่วยฉุกเฉินวิกฤต
  • การประเมินสิทธิโดยแพทย์: โรงพยาบาลจะทำการประเมินอาการผ่านระบบคัดแยกผู้ป่วย หากตรงตามเกณฑ์สีแดง จะได้รับความคุ้มครองทันที ฟรีสูงสุดไม่เกิน 72 ชั่วโมง (หรือจนกว่าจะพ้นวิกฤต)
  • ประสานงานส่งต่อรักษา: เมื่อพ้น 72 ชั่วโมงแรก หรือผู้ป่วยเริ่มพ้นภาวะวิกฤต โรงพยาบาลจะประสานงานส่งต่อไปยังโรงพยาบาลต้นสิทธิของผู้ป่วย (เช่น สิทธิบัตรทอง, ประกันสังคม หรือสิทธิข้าราชการ) เพื่อรับการรักษาต่อเนื่องโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
  • ข้อควรระวังสำคัญ: หากผลการคัดแยกชี้ว่าอาการของผู้ป่วย “ไม่เข้าเกณฑ์วิกฤตสีแดง” หรือในกรณีที่พ้น 72 ชั่วโมงไปแล้ว แต่ญาติปฏิเสธการย้ายตัวผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลตามสิทธิเดิม ทางผู้ป่วยหรือญาติต้องเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นเองทั้งหมด

...

รู้สิทธิพกความอุ่นใจ ช่วยชีวิตคนในครอบครัวได้ทันเวลา

สิทธิ UCEP คุ้มครองสิทธิของประชาชนคนไทยทุกคนที่มีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก รวมถึงแรงงานต่างด้าวที่มีสิทธิประกันสังคมไทยอย่างเท่าเทียม การมีความรู้และเข้าใจเงื่อนไขของนโยบายนี้จะช่วยให้เราตัดสินใจได้อย่างถูกต้องในวินาทีชีวิต หากพบเหตุการณ์เจ็บป่วยฉุกเฉินรุนแรง อย่าลังเลที่จะโทรสายด่วน 1669 ทันที เพื่อรับการช่วยเหลือทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐานและปลอดภัยที่สุด