ทำความรู้จัก "มะเร็งจิสต์" (GIST) มะเร็งเนื้อเยื่ออ่อนในทางเดินอาหารที่พรากชีวิต "แม็ค รชต" นักแสดงหนุ่ม เช็กสัญญาณเตือน อาการเบื้องต้น และแนวทางการรักษาที่ถูกต้องที่นี่
กลายเป็นข่าวเศร้าของวงการบันเทิง เมื่อ "แม็ค รชต" นักแสดงหนุ่มอนาคตไกลจากละครเรื่อง "เลือดกากี" ได้เสียชีวิตลงอย่างสงบด้วยโรค "มะเร็งจิสต์" (GIST) ท่ามกลางความอาลัยของแฟนละคร หลายคนจึงเริ่มตั้งคำถามว่า มะเร็งชนิดนี้คืออะไร มีความรุนแรงแค่ไหน และเราจะสังเกตอาการเบื้องต้นได้อย่างไรบ้าง
มะเร็งจิสต์ (GIST) คืออะไร? ทำไมถึงเป็นภัยเงียบ
มะเร็งจิสต์ (Gastrointestinal Stromal Tumor หรือ GIST) คือเนื้องอกชนิดร้ายแรงที่เกิดขึ้นในระบบทางเดินอาหาร โดยต้นกำเนิดมาจากเซลล์ประสาทควบคุมการบีบตัวของลำไส้ แม้จะพบได้ไม่บ่อยเท่ามะเร็งลำไส้ใหญ่ แต่ความน่ากลัวคือมักไม่แสดงอาการในระยะแรก
ตำแหน่งที่พบบ่อย ได้แก่
- กระเพาะอาหาร พบบ่อยที่สุดประมาณ 60%
- ลำไส้เล็ก ประมาณ 30%
- ส่วนอื่นๆ เช่น หลอดอาหาร หรือลำไส้ใหญ่ พบได้น้อย
เช็ก 5 อาการสัญญาณเตือน "มะเร็งจิสต์"
เนื่องจากเนื้องอกชนิดนี้โตอยู่ในผนังทางเดินอาหาร อาการจึงขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของก้อนเนื้อ โดยสัญญาณที่ควรระวังมีดังนี้
...
- ปวดท้องเรื้อรัง: มักรู้สึกแน่นท้อง หรือปวดปั่นป่วนบริเวณลิ้นปี่
- ขับถ่ายผิดปกติ: อุจจาระมีสีดำเข้ม แสดงถึงอาการเลือดออกในทางเดินอาหาร
- คลื่นไส้ อาเจียน: บางรายอาจอาเจียนเป็นเลือดหากก้อนเนื้อแตก
- คลำพบก้อน: ในกรณีที่ก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่ อาจคลำพบก้อนแข็งบริเวณหน้าท้อง
- อ่อนเพลียผิดปกติ: เกิดจากภาวะโลหิตจางเนื่องจากการเสียเลือดในทางเดินอาหารทีละน้อย
สาเหตุและการป้องกันมะเร็งจิสต์
ในปัจจุบัน ยังไม่มีสาเหตุการเกิดมะเร็งจิสต์ที่แน่ชัด และไม่ได้สัมพันธ์กับพฤติกรรมการกินหรือการสูบบุหรี่โดยตรงเหมือนมะเร็งชนิดอื่น แต่มักเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน (Mutation) ในเซลล์ต้นกำเนิด โดยปัจจัยเสี่ยงส่วนใหญ่คือ
- อายุ: มักพบในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป แต่ปัจจุบันพบในคนอายุน้อยเพิ่มขึ้น
- พันธุกรรม: แม้จะพบน้อยมาก แต่ครอบครัวที่มีประวัติยีนกลายพันธุ์บางชนิดอาจมีความเสี่ยงสูงกว่าปกติ
- การป้องกัน: เนื่องจากไม่ทราบสาเหตุชัดเจน การตรวจสุขภาพประจำปีและการส่องกล้อง เมื่อมีอาการผิดปกติทางเดินอาหาร จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
มะเร็งจิสต์รักษาหายไหม?
เทคโนโลยีทางการแพทย์ปัจจุบันช่วยให้การรักษามะเร็งจิสต์มีประสิทธิภาพสูงขึ้น หากตรวจพบเร็ว โดยแนวทางการรักษาได้แก่
- การผ่าตัด: เป็นวิธีหลัก หากก้อนเนื้อยังไม่แพร่กระจาย การตัดออกให้หมดมีโอกาสหายขาดสูง
- ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy): สำหรับรายที่ผ่าตัดไม่ได้ หรือมีการแพร่กระจาย ยามุ่งเป้าอย่าง Imatinib จะเข้าไปยับยั้งโปรตีนที่ทำให้เซลล์มะเร็งโต ซึ่งได้ผลดีกว่าการทำเคมีบำบัดแบบเดิม
ข้อมูลอ้างอิง: Mayo Clinic, American Cancer Society