กรดไหลย้อน (GERD) เป็นภาวะที่น้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหาร ทำให้เกิดอาการแสบร้อนกลางอก เรอบ่อย แน่นท้อง หรือมีรสเปรี้ยวขึ้นมาที่ปาก ส่งผลให้เกิดผู้ที่อาการรู้สึกไม่สบายตัวได้ ทั้งนี้ การควบคุมอาหารและหลีกเลี่ยงสิ่งที่กระตุ้นเป็นวิธีช่วยลดอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้ ซึ่งเป็นกรดไหลย้อน ห้ามกินอะไร เช็กได้ที่นี่
กรดไหลย้อน คืออะไร
กรดไหลย้อน (Gastroesophageal Reflux Disease: GERD) คือ ภาวะที่น้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหาร ทำให้เยื่อบุหลอดอาหารถูกกรดระคายเคือง โดยปกติหูรูดหลอดอาหารส่วนล่าง (LES) จะป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อน แต่หากหูรูดอ่อนแรง หรือเกิดแรงดันในกระเพาะสูง น้ำย่อยก็สามารถไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย
ทั้งนี้ สาเหตุของกรดไหลย้อนเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น หูรูดหลอดอาหารอ่อนแรง น้ำหนักตัวเกินหรือมีไขมันบริเวณหน้าท้องมาก กินอาหารมัน ของทอด รสจัด คาเฟอีน ช็อกโกแลต หรือแอลกอฮอล์ ความเครียด การสูบบุหรี่ รวมถึงพฤติกรรมการกิน เช่น การนอนราบทันทีหลังกินอาหาร
อาการกรดไหลย้อนที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง
อาการกรดไหลย้อนที่พบได้บ่อยมีดังนี้
- แสบร้อนบริเวณกลางอก
- เรอบ่อย คลื่นไส้ ท้องอืด
- เจ็บคอ เสียงแหบ ไอเรื้อรัง
- รู้สึกอาหารติดคอ หรือมีรสเปรี้ยวขึ้นปาก
- ในบางรายมีปัญหาการกลืนหรือเจ็บหน้าอกรุนแรง
...
ไขข้อสงสัย เป็นกรดไหลย้อนห้ามกินอะไร
การควบคุมอาหารเป็นหนึ่งในวิธีที่ช่วยลดอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้ โดยหากเป็นกรดไหลย้อน ควรเลี่ยงกินอาหาร ดังนี้
- อาหารมัน หรือของทอด เช่น ไก่ทอด หมูทอด มันฝรั่งทอด ของที่มีมันเยอะ
- อาหารรสจัด เผ็ด เค็ม เปรี้ยว เช่น ต้มยำ ส้มตำ ยำ รวมไปถึงเครื่องปรุงอย่างน้ำส้มสายชู
- อาหารดอง มีส่วนกระตุ้นการหลั่งกรดและทำให้เยื่อบุหลอดอาหารระคายเคือง
- อาหารที่มีกรดสูง จะทำให้เกิดอาการแสบร้อน
- ช็อกโกแลต สารบางส่วนในช็อกโกแลตส่งผลให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัว น้ำย่อยจึงไหลย้อนง่ายขึ้น
- ผัก หรือผลไม้ที่มีกรดมาก
- คาเฟอีน กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง กระตุ้นการหลั่งกรดและทำให้หูรูดคลายตัว
- เครื่องดื่มอัดลม เนื่องจากแก๊สในน้ำอัดลมทำให้ท้องอืดและเกิดแรงดันในกระเพาะสูง
เป็นกรดไหลย้อน ห้ามกินอะไรก่อนนอน
นอกจากการคุมหรือเลือกกินอาหารในชีวิตประจำวันแล้ว ควรเลี่ยงกินอาหารดังต่อไปนี้ช่วงดึก หรือก่อนนอน เนื่องจากไปกระตุ้นให้เกิดอาการได้
- อาหารหนักและไขมันสูง เช่น ปิ้งย่าง ชาบู หมูกระทะ ของทอด
- นมวัวและผลิตภัณฑ์นมบางชนิด
- ช็อกโกแลตและขนมหวานมาก
- คาเฟอีนทุกชนิด
- ผลไม้รสเปรี้ยว
เป็นกรดไหลย้อน ห้ามกินผลไม้อะไร
ผลไม้บางชนิดแม้ดีต่อสุขภาพ แต่หากมีกรดสูงก็อาจจะกระตุ้นกรดไหลย้อนได้ เช่น
- ส้ม ส้มโอ เลมอน มะนาว
- สับปะรด
- มะม่วงเปรี้ยว
- กีวี
- ผลไม้ดองทุกชนิด
วิธีป้องกันกรดไหลย้อนทำอย่างไรได้บ้าง
วิธีป้องกันกรดไหลย้อน สามารถทำได้ง่ายๆ โดยเริ่มจากการเลี่ยง เลือก และปรับพฤติกรรมการกินของตนเอง เช่น
- ควบคุมน้ำหนักตนเอง
- ดูแลทั้งสุขภาพกาย และสุขภาพใจ
- หลีกเลี่ยงอาหารที่ย่อยยาก และเครื่องดื่มที่กระตุ้นให้ร่างกายกระปรี้กระเปร่า
- ไม่ควรกินอาหารในช่วงก่อนนอน 3 ชั่วโมง
- ไม่กินอาหารปริมาณมากเกินไป
อย่างไรก็ดี นอกจากจะเลือกกินอาหารที่ดี และเลี่ยงอาหารบางประเภทแล้ว แนะนำให้ปรับพฤติกรรมการกินร่วมด้วย ก็จะช่วยบรรเทาอาการและลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนที่เกิดจากอาการกรดไหลย้อนได้อีกด้วย