หลังจากหยุดยาวสงกรานต์ 2568 มาได้หลายวัน เมื่อถึงวันที่ต้องกลับมาทำงานหลายคนอาจมีอาการจิตใจห่อเหี่ยว ไม่อยากกลับไปทำงาน พร้อมอยากตะโกนว่า “หยุดต่อเลยได้ไหม” เป็นทำนองเพลงดังของสิงโต นำโชค แต่ก็ต้องฮึบไว้ เพราะเงินก็สำคัญ แล้วเราจะทำอย่างไรให้อาการเหล่านี้จางหายไป

อาการเหล่านี้เรียกว่า ภาวะซึมเศร้าหลังหยุดยาว (Post Vacation Blues) ซึ่งเกิดจากการที่เราอนุญาตให้ตนเองมีเวลาแห่งความสุขในช่วงเวลาพิเศษ แล้วต้องเปลี่ยนสภาพแวดล้อมกลับสู่วันธรรมดาที่ไม่สุขได้เท่าเวลาไปเที่ยว จึงทำให้เกิดความทุกข์ทรมานใจที่ต้องกลับไปใช้ชีวิตตามปกติในวันธรรมดา ซึ่งเกิดขึ้นได้กับทุกคน ไม่จัดว่าเป็นความเจ็บป่วยทางจิตเวช โดยมีลักษณะอาการดังต่อไปนี้

  • รู้สึกไม่อยากทำงาน เบื่อหน่าย และมีอาการซึมเศร้า
  • เกิดจากการที่ร่างกายเคยชินกับการพักผ่อน และไม่พร้อมที่จะกลับมาเริ่มต้น
  • อาการนี้มักจะเกิดกับคนที่เบื่องานของตัวเองอยู่แล้ว
  • ระดับความรุนแรงของอาการขึ้นอยู่กับความเบื่อหน่ายที่มีอยู่เดิม
  • อาการนี้จะส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานลดลง สมาธิลดลง หงุดหงิดง่าย อารมณ์เสีย ใจลอย
  • ระยะของอาการจะเป็นอยู่ 2-3 วัน จากนั้นก็จะเข้าสู่ภาวะปกติ

สามารถพบได้ในทุกวัย โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่มีความเบื่อหน่ายงานของตัวเอง อย่างไรก็ตาม ภาวะซึมเศร้าหลังหยุดยาวนี้สามารถทำให้กลับมาดีขึ้นจนเป็นปกติได้ โดยมีวิธีรับมือดังต่อไปนี้

1. ทำกิจวัตรตามปกติและทำกิจกรรมที่ชอบหรืองานอดิเรกที่สนใจ

ปฏิบัติตัวตามตารางเวลาและกิจกรรมเดิม และอาจเพิ่มกิจกรรมผ่อนคลายที่ชอบ เช่น ออกกำลังกาย ปลูกต้นไม้ ดูหนัง ฟังเพลง เพื่อช่วยปรับสภาพจิตใจให้กลับมาสดใสดังเดิม

...

2. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์

เพื่อให้สมองได้ปรับสมดุลสารสื่อประสาท ช่วยให้ร่างกายพร้อมที่จะใช้ชีวิตในวันใหม่ๆ

3. ยอมรับกับความเปลี่ยนแปลงของชีวิต

ทำความเข้าใจว่าเป็นเรื่องธรรมดาที่ชีวิตจะต้องพบเจอทั้งความสุขและความทุกข์ในช่วงเวลาต่างๆ

4. วางแผนทริปใหม่ไว้ล่วงหน้า

ช่วยให้เรามีแรงบันดาลใจหรือมีไฟที่จะทำงานเก็บเงิน เพื่อไปเที่ยวในวันหยุดยาวครั้งต่อไป

ทั้งนี้ ภาวะซึมเศร้าหลังวันหยุดยาว (Post Vacation Blues) ต้องอาศัยการรู้เท่าทันอารมณ์หรือจิตใจ ที่จะช่วยให้เรารับรู้ภาวะที่เรากำลังเผชิญ ซึ่งสามารถหายเองได้ภายใน 2-3 วัน เมื่อยอมรับชีวิตได้อย่างที่เป็น แต่หากอาการซึมเศร้ายาวนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษานักจิตวิทยา หรือจิตแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง: รพ.จุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย, รพ.รามาธิบดี