การดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งป่วยด้วยโรคทางสมองที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้นั้น นอกจากการดูแลในเรื่องของอาหาร ยา การทำความสะอาดร่างกาย การทำแผล (กรณีที่ผู้ป่วยมีแผลกดทับ) ญาติหรือผู้ดูแลก็ควรมีการฟื้นฟูทางกาย และการดูแลจิตใจของผู้ป่วยควบคู่กันไปด้วย
การฟื้นฟูทางกาย
- ญาติควรเรียนรู้การทำกายภาพให้กับผู้ป่วยจากโรงพยาบาล และนำมาปฏิบัติให้ผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอ โดยควรมีตารางเวลาการออกกำลังกาย เช่น หลังมื้ออาหาร
- ให้ผู้ป่วยทดลองกำลูกบอล โยนลูกบอลบนเตียง
- ควรบอกผู้ป่วยทุกครั้งว่าการทำกายภาพบำบัดแต่ละท่าจะช่วยผู้ป่วยอย่างไร
- ให้หยุดออกกำลังกายผู้ป่วยทันที หากเห็นว่าผู้ป่วยมีอาการบาดเจ็บ หรือเริ่มมีปฏิกิริยาต่อต้าน ควรหยุดพักแล้วหาโอกาสเริ่มใหม่
- หากผู้ป่วยสามารถนั่งรถเข็นได้ ควรพาผู้ป่วยไปรอบบ้านหรือภายนอก ทดลองขยับขาหรือแขนด้วยตนเองบ้าง
- ควรทดสอบปฏิกิริยาตอบสนอง เพื่อดูพัฒนาการของผู้ป่วย ในด้านการรับรู้ การเขียนหนังสือ หรืออื่นๆ เท่าที่สามารถจะกระทำได้
...
- ควรพูดกับผู้ป่วยให้ช้า แต่ชัดถ้อยชัดคำ และพยายามใช้ประโยคสั้นๆ
- การเล่าเรื่องอดีตที่ดีๆ การเล่าความเป็นไปให้ผู้ป่วยฟังอย่างสม่ำเสมอ บอกผู้ป่วยว่าผู้ป่วยชื่ออะไร อายุเท่าไร มีลูกกี่คน ใครบ้าง บ้านอยู่ไหน อยู่กับใครบ้าง
- ควรพูดคุยกับผู้ป่วยด้วยการสบตา และจับมือผู้ป่วย เพื่อผู้ป่วยจะได้สัมผัสได้ และเป็นการกระตุ้นการเรียนรู้ของผู้ป่วย
เรียกชื่อผู้ป่วยทุกวัน และให้เวลากับผู้ป่วยทำความเข้าใจในสิ่งที่เราพูดคุย
การดูแลทางจิตใจ
- พูดคุย สื่อความกับผู้ป่วยอย่างสม่ำเสมอ แม้ว่าผู้ป่วยอาจจะไม่รับรู้บ้างก็ตาม
- ให้ความอบอุ่น (กอด) ให้กำลังใจ แม้ว่าผู้ป่วยจะเข้าใจหรือไม่ก็ตาม
- ปฏิบัติกับผู้ป่วยด้วยความเห็นใจ ให้ผู้ป่วยได้สัมผัสและรู้สึกได้ถึงความรัก ความห่วงใยของครอบครัว
- สวดมนต์ อ่านหนังสือให้ผู้ป่วยฟัง เพื่อความสงบของใจ
- การเปิดเสียงเพลง ธรรมะให้ผู้ป่วยฟัง จะสามารถช่วยผ่อนคลายความเครียดให้ผู้ป่วยได้เป็นอย่างดี
- ไม่แสดงอารมณ์หงุดหงิด หรือโต้เถียงกับผู้ป่วย หากผู้ป่วยไม่ยอมทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น อาบน้ำ รับประทานอาหาร ให้เบี่ยงเบนความสนใจไปทางอื่นก่อน ไม่นานผู้ป่วยก็จะให้ความร่วมมือในสิ่งที่ต้องทำ
- แสดงให้ผู้ป่วยรับรู้ว่าเรามีความสุขที่ได้ดูแลผู้ป่วยในยามเจ็บป่วย
- ไม่พูดเสียงดัง บังคับ หรือเร่งเร้าผู้ป่วย ควรนุ่มนวลกับผู้ป่วยให้มากที่สุด
- หากผู้ป่วยพอรับรู้ได้บ้าง ควรนำผู้ป่วยออกนอกบ้าน การพาเที่ยว การจัดงานวันเกิดให้ผู้ป่วย การเขียนการ์ดอวยพรให้ผู้ป่วยพร้อมการให้ของขวัญ เป็นต้น
...
@ @ @ @ @ @
แหล่งข้อมูล
หนังสือแนวทางการดูแลผู้สูงอายุซึ่งป่วยไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ สำหรับประชาชนทั่วไป โดย รศ.นท.ดร.นพ.สรยุทธ ชำนาญเวช ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล