คำแนะนำสำหรับญาติและผู้ดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งป่วยไม่สามารถดูแลตนเองได้

การดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งป่วยไม่สามารถดูแลตนเองได้นั้น แน่นอนว่าสมาชิกในครอบครัวจะต้องทุ่มเททั้งแรงกายและแรงใจในการดูแลผู้สูงอายุ เกรงว่าท่านจะไม่ได้รับความสบายในด้านต่างๆ เมื่อกลับไปอยู่ที่บ้าน คอลัมน์ “ศุกร์สุขภาพ” สัปดาห์นี้จึงมีคำแนะนำสำหรับญาติหรือผู้ดูแลมาฝากกัน

คำแนะนะในการดูแลผู้สูงอายุที่ไม่สามารถดูแลตนเองได้ มีดังนี้

1. การคิดในเชิงบวก เพื่อการดูแลผู้ป่วยมีความสำคัญที่จะช่วยลดความเครียดแก่ผู้ดูแล ญาติและผู้ป่วยเอง เช่น ในความเป็นจริงแล้วทุกคนไม่มีใครหลีกเลี่ยงการเจ็บป่วยได้ การได้ดูแลซึ่งกันและกันเป็นสิ่งที่ดี เป็นการแสดงความรัก ความกตัญญูที่ยิ่งใหญ่ การเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นไม่ใช่ความผิดพลาดของใคร วันพรุ่งนี้ยังมีความหวัง ความหวังที่จะดีกว่าในวันนี้ สร้างอารมณ์ขันกับปัญหาที่เผชิญอยู่

2. จัดตารางเวลาในการทำกิจกรรมของผู้ป่วยที่ต้องทำประจำในแต่ละวัน

3. ควรมีสมุดจนบันทึกเพื่อบันทึกเกี่ยวกับผู้ป่วยหรือจดคำถามเพื่อสอบถามแพทย์

4. จัดสภาพแวดล้อมที่อยู่ของผู้ป่วยให้ปลอดภัย สะอาด และมีอากาศถ่ายเท

5. ความคาดหวังถึงโอกาส ความเป็นไปของผู้ป่วยคือข้อมูลสำคัญที่ญาติหรือผู้ดูแลควรสอบถามจากแพทย์ที่ดูแลรักษา ควรสอบถามให้เข้าใจ และคาดหวังในระดับที่แพทย์แนะนำ การหาข้อมูลจากแพทย์ในสาขาเดียวกันเพื่อเป็นความเห็นที่สอง หรือสามนั้น สามารถทำได้

6. มองปัญหาที่เกิดให้เป็นสิ่งท้าทาย และการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ

7. ควรรู้จักผ่อนคลายอารมณ์ของตนเอง ไม่ควรอยู่ในสภาวะตึงเครียด หงุดหงิด โมโห เพราะการดูแลผู้ป่วยโรคทางสมองเป็นงานที่ต้องอาศัยความอดทนสูงมาก ญาติหรือผู้ดูแลต้องหาเวลาว่างของตนเองให้ได้ในแต่ละวัน การพักผ่อนให้เพียงพอจะช่วยเพิ่มคุณภาพในการดูแลผู้ป่วย

การเตรียมคำถามเมื่อไปพบแพทย์ เป็นสิ่งที่ควรกระทำ เพราะแพทย์ไม่สามารถทราบได้ว่ามีสิ่งดีอีกบ้างเกิดขึ้นที่บ้าน ซึ่งเกี่ยวข้องกับอาการผู้ป่วย หรือหากญาติ/ผู้ดูแลยังไม่เข้าใจหรือมีข้อสงสัยในระหว่างที่ดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ก็สามารถถามได้ ดังนี้

1. ผู้ป่วยเป็นอะไร การวินิจฉัย สาเหตุคืออะไร ความรุนแรงและธรรมชาติของโรค

2. แนวทางการรักษา มีวิธีไหนบ้าง หากจำเป็นต้องผ่าตัด ผู้ป่วยจะเป็นอย่างไร จะมีโอกาสเสี่ยงอะไรบ้าง

3. ญาติ/ผู้ดูแลควรเตรียมรับสถานการณ์ในเรื่องใดบ้างที่เกี่ยวข้องกับอาการของผู้ป่วย

4. วิธีป้องกันไม่ให้อาการของผู้ป่วยกลับมาเป็นซ้ำอีก หรือรุนแรง

5. ยาที่จะต้องรับประทานมีอะไรบ้าง ต้องใช้ยานานแค่ไหน หากแพ้ยาจะมีอาการอย่างไร และสิ่งแรกที่ต้องทำเมื่อแพ้ยาคืออะไร

6. อาการอะไรบ้าง ที่ต้องรีบพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลทันที

7. หากผู้ป่วยมีความจำเป็นต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล จะต้องใช้เวลานานเท่าใด จะสามารถกลับบ้านได้เมื่อใด

@@@@@@@@

แหล่งข้อมูล

หนังสือแนวทางการดูแลผู้สูงอายุซึ่งป่วยไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ สำหรับประชาชนทั่วไป โดย รศ.นท.ดร.นพ.สรยุทธ ชำนาญเวช ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล