คนสุขภาพดี สีหน้าบอกได้ แต่หากอยากเช็กสุขภาพภายในของตัวเอง ก็ต้องอาศัยเครื่องมือเฉพาะทางที่บอกค่าต่างๆ ในร่างกาย ยกตัวอย่างเช่น “ค่าออกซิเจนในเลือด” ที่มีหลายบริษัทนำมาเป็นฟีเจอร์หนึ่งของ Smart Watch แต่เครื่องมือนี้มีอยู่ในอุปกรณ์การแพทย์ที่ใช้กันในโรงพยาบาลเรียกว่า “เครื่องวัดออกซิเจนในปลายนิ้ว”

เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว คืออะไร

เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว (Fingertip Pulse Oximeter) เป็นอุปกรณ์ขนาดเล็ก รูปทรงคล้ายกับเครื่องเย็บกระดาษ แต่มีหน้าจอบอกค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด (SpO2) และชีพจร (Pulse) เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในโรงพยาบาล แต่ผู้ที่ต้องการซื้อไปใช้ที่บ้านก็ทำได้ ราคาตั้งแต่ 200-1,500 บาท (สิ่งที่ได้มาในกล่อง คือ ตัวเครื่อง, สายคล้องตัวเครื่อง, คู่มือ, ถ่านหรือสายชาร์จ)

วิธีใช้เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว

...

หน้าตาของตัวเรือนคล้ายกับนาฬิกา บอกค่าด้วยตัวเลขดิจิทัล เมื่อได้เครื่องมาแล้วเกิดคำถามว่าเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วดูยังไง เนื่องจากแต่ละยี่ห้อมีการใช้งานที่ไม่เหมือนกัน ต้องดูจากคู่มือประกอบ แต่หลักการส่วนใหญ่ก็คล้ายกัน ดังนี้

1. ใส่ถ่าน หรือ ชาร์จให้เต็ม
2. กดปุ่มเปิดเครื่อง
3. หนีบเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วที่นิ้วมือ
4. หายใจเข้าออกลึกๆ แล้วรอสักพัก จากนั้นจดค่าที่วัด
5. อ่านค่าและแปลผล

วิธีอ่านค่าเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว

ค่าปกติของระดับออกซิเจนที่วัดได้อยู่ที่ 96-100%

  • เลขตัวบน คือ ค่าระดับออกซิเจนในเลือด มีหน่วยเป็นเปอร์เซ็นต์
  • เลขตัวล่าง คือ ค่าอัตราการเต้นของหัวใจ มีหน่วยเป็นครั้ง ต่อ นาที

หลักการของเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว

เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว ใช้หลักการวัดคลื่นแสงที่ปล่อยผ่านเล็บของผู้ใช้งาน และวัดค่าแสดงผลที่หน้าจอของเครื่อง ใช้หลักการดูดซับสเปกตรัมของฮีโมโกลบิน (Heboglobin) ชนิดที่ประกอบด้วยโมเลกุลของออกซิเจน และนำไปคำนวณค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนด้วยสูตรคณิตศาสตร์

เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว ถูกนำมาใช้ในช่วงโควิดระบาด การวัดออกซิเจนในเลือดด้วยตัวเองสามารถบ่งบอกการทำงานของปอดว่าปกติหรือไม่ โดยค่าที่วัดได้หลังออกกำลังกาย ต้องเท่ากับหรือมากกว่าค่าที่วัดก่อนออกกำลังกาย หากค่าที่วัดได้น้อยกว่าค่าเดิม 3% ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพและตรวจรักษาเพิ่มเติมกับแพทย์

การเลือกซื้อเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว

เนื่องจากเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ซื้อหามาใช้ที่บ้านได้เหมือนเครื่องวัดความดัน และเครื่องวัดน้ำตาล จึงเป็นอุปกรณ์ที่หาซื้อได้ง่ายตามร้านขายยา หรือในเว็บไซต์ออนไลน์ทั่วไป โดยก่อนเลือกซื้อควรเปรียบเทียบราคาและความคุ้มค่า ก่อนซื้อควรพิจารณาสิ่งต่อไปนี้

  • ใช้งานง่ายหรือไม่
  • มีความแม่นยำสูง
  • ได้มาตรฐานการผลิตหรือไม่
  • มีคู่มือแนะนำการใช้งานอย่างชัดเจน

ค่าความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด สามารถบอกความเปลี่ยนแปลงของปอดได้ จึงนำมาประเมินความรุนแรงของโรคที่เกิดขึ้นกับปอด อย่างไรก็ดี ก่อนซื้อควรศึกษาวิธีอ่านค่า เพื่อไม่ให้แปลผลผิดพลาด แต่เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วไม่ได้ใช้ตรวจสอบอาการโควิด-19 โดยตรง ต้องดูอาการอื่นๆ ของโรคร่วมด้วย ผู้ใช้งานควรได้รับการวินิจฉัยซักประวัติจากผู้เชี่ยวชาญ


ที่มา : โรงพยาบาลสินแพทย์