อาการ
อาการของโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลัน คือ ซีด เหนื่อยง่าย เพลีย ใจสั่น หน้ามืด หรือเป็นลมจากการที่มีจำนวนเม็ดเลือดแดงในเลือดน้อยกว่าปกติ จุดเลือดออกตามร่างกาย หรือเป็นจ้ำเลือด เลือดกำเดาไหล เลือดออกตามไรฟัน หรือมีเลือดออกที่อวัยวะอื่นๆ ของร่างกายจากเกล็ดเลือดต่ำ ไข้จากการติดเชื้อ หรือเป็นจากตัวโรค อาการอื่นที่พบได้ เช่น ตามัว หูไม่ได้ยิน แขนและขาอ่อนแรง หรือชาครึ่งซีก เวียนศีรษะ เดินเซหรือเจ็บแน่นหน้าอก จากการที่มีจำนวนเม็ดเลือดขาวในเลือดสูงมากผิดปกติ
อาการของโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรัง คือ ซีด เหนื่อยง่าย เพลีย ใจสั่น หน้ามืด หรือเป็นลมจากที่มีจำนวนเม็ดเลือดแดงในเลือดน้อยกว่าปกติ แน่นท้องหรือคลำก้อนได้ที่ท้องจากการที่มีม้ามโต ตับโต อาการอื่นที่พบได้ เช่น ไข้ เบื่ออาหาร และน้ำหนักลด หรือบางคนตรวจพบผลเลือดผิดปกติจากการตรวจสุขภาพประจำปีแต่ยังไม่แสดงอาการ
การวินิจฉัย
ตรวจเลือดเพิ่มเติม และเจาะไขกระดูกเพื่อดูว่าเป็นเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดไหน และตรวจหาความผิดปกติของโครโมโซมและยีน
การดูแลตนเองเมื่อป่วยเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว
- เข้ารับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือยาจำเพาะเจาะจง (targeted therapy) ตามที่แพทย์ให้การรักษาอย่างสม่ำเสมอ
- ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
- รับประทานอาหารที่ปรุงสุก สะอาด หลีกเลี่ยงอาหารข้างทางที่มีฝุ่นหรือเชื้อโรคปะปน หรืออาหารที่มีแมลงวันตอม
- รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ แต่ต้องปรุงสุกทั้งหมด
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยที่มีไข้ติดเชื้อ หลีกเลี่ยงการไปสถานที่ที่มีคนพลุกพล่านซึ่งอาจทำให้ติดเชื้อโรคได้ง่าย
...
- หลีกเลี่ยงการรับประทานยาสมุนไพร หรือยาบำรุงต่างๆ ซึ่งอาจมีผลต่อการทำงานของตับและไต
- ไปโรงพยาบาลเมื่อมีไข้ มีอาการติดเชื้อ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย มีเลือดออกผิดปกติ หรือมีอาการผิดปกติอื่นๆ
การรักษา
การรักษาในปัจจุบัน คือ การให้ยาเคมีบำบัดหรือยาจำเพาะเจาะจงขึ้นกับชนิดของมะเร็งเม็ดเลือดขาว อายุของผู้ป่วย โรคประจำตัวและสุขภาพของผู้ป่วย ซึ่งแพทย์ผู้ให้การรักษาจะเป็นผู้พิจารณาให้การรักษาตามความเหมาะสมกับผู้ป่วย และทำการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดเมื่อมีข้อบ่งชี้
การป้องกัน
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารกัมมันตรังสี สารรังสีต่างๆ ยากำจัดศัตรูพืช ยากำจัดวัชพืช และสารเคมีต่างๆ
- ออกกำลังกายและพักผ่อนให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงความเครียดที่อาจเป็นปัจจัยเสริมให้เกิดมะเร็งได้
- ตรวจเช็กสุขภาพทุกปี ถึงแม้จะไม่ได้เป็นการป้องกันโรคมะเร็ง แต่สามารถช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติของเม็ดเลือดได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรัง
จากที่กล่าวมาทั้งหมด คงพอจะทำให้เห็นภาพและเข้าใจโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว หากมีความผิดปกติเกิดขึ้นกับร่างกายดังที่กล่าวไปข้างต้น ควรรีบไปพบแพทย์ เพื่อหาสาเหตุ และเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที
--------------------------------------------
แหล่งข้อมูล
รศ.พญ.พิมพ์ใจ นิภารักษ์ สาขาวิชาโลหิตวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล