ไลฟ์สไตล์
100 year

รู้จัก “โรคทูเร็ตต์” (Tourette Syndrome) (ตอน 2)

คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี8 ม.ค. 2564 05:30 น.
SHARE

โรคทูเร็ตต์เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของสมอง และเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมด้วย จึงไม่มีวิธีการป้องกันที่ชัดเจน สิ่งที่สามารถทำได้เมื่อเป็นโรคนี้แล้วก็คือ การป้องกันปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการมากขึ้น นั่นคือ การลดความเครียดที่ไม่จำเป็นในชีวิตของเด็ก

การวินิจฉัย

ผู้ป่วยต้องมีอาการผิดปกติทั้งทางการเคลื่อนไหว (motor tics) และอาการผิดปกติทางการออกเสียง (vocal tics) อย่างเรื้อรัง คือ มีอาการนานมากกว่า 1 ปี โดยอาจจะไม่ได้มีอาการทั้ง 2 ด้านในช่วงเวลาเดียวกันก็ได้

ผู้ป่วยส่วนใหญ่เด็กจะเริ่มมีอาการเมื่ออายุประมาณ 6-7 ขวบ หรือบางคนก็อาจจะเริ่มมีอาการน้อย ๆ ก่อนหน้านั้นได้ แต่ผู้ปกครองหรือคนดูแลอาจไม่ทราบว่าเป็นอาการของโรคทูเร็ตต์ เช่น เด็กอาจมีการกะพริบตาบ่อย ๆ ก็คิดว่าเด็กมีอาการเคืองตา เป็นต้น ผู้ป่วยที่เป็นโรคทูเร็ตต์มักมีอาการชัดเจนและมากที่สุดในช่วงอายุประมาณ 10-12 ปี หลังจากนั้นอาการก็มักจะค่อย ๆ ลดลงไป จนบางคนก็หายจากโรคได้ แต่บางคนก็อาจจะมีอาการจนกระทั่งเป็นผู้ใหญ่ได้

โดยทั่วไปการวินิจฉัยก็ทำได้ไม่ยากนัก หากผู้ป่วยมีอาการเคลื่อนไหว หรือมีการออกเสียงแปลก ๆ ที่เป็นลักษณะอาการของโรค และลักษณะของอาการที่มักเป็นแบบขึ้น ๆ ลง ๆ มากขึ้นเป็นบางช่วง หรือบางช่วงก็น้อยจนไม่มีอาการเลย และผู้ป่วยจะสามารถควบคุมให้ไม่แสดงอาการเหล่านั้นในช่วงสั้น ๆ ได้

การรักษาและการดูแล

การรักษาโรคทูเร็ตต์นั้น ในรายที่มีอาการไม่รุนแรง มีอาการเป็น ๆ หาย ๆ ไม่รบกวนชีวิตประจำวันมากนัก ไม่ได้มีอาการมากจนถูกล้อเลียนจนเสียความมั่นใจในตัวเอง ใช้ติดตามอาการดูต่อเนื่องเป็นระยะได้ มีโอกาสจะหายไปเองได้ โดยเฉพาะในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการ tic ไม่ถึง 1 ปี คือยังไม่ถึงเกณฑ์วินิจฉัยเป็นโรคทูเร็ตต์

ในกรณีที่เด็กมีอาการมากกว่า 1 ปี แต่ไม่ได้มีผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันของเด็กมาก เช่น มีการกะพริบตาบ่อยเล็กน้อย มีอาการทำเสียงในคอบ้างเล็กน้อย เป็นต้น ก็ยังไม่จำเป็นต้องใช้ยาในการรักษา แต่ในรายที่มีอาการค่อนข้างมาก และรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันมากพอสมควร หรือมีอาการมากจนกระทั่งเด็กรู้สึกไม่สบาย หรือผู้ปกครองไม่สบายใจ และต้องดูแลอย่างใกล้ชิด ก็อาจจำเป็นต้องใช้ยาเพื่อช่วยลดอาการได้

การให้ยาในโรคทูเร็ตต์จึงขึ้นอยู่กับอาการของคนไข้แต่ละคน อย่างไรก็ดี การให้ยาอาจจะไม่ได้ทำให้อาการต่าง ๆ ของโรคทูเร็ตต์หายไปทั้งหมด บางครั้งอาจทำได้เพียงช่วยให้มีอาการดีขึ้น หรือมีอาการในระดับที่ไม่รบกวนชีวิตประจำวันมากนักได้

การที่ผู้ปกครองหรือผู้ดูแลเข้าใจตัวโรคก่อนว่าอาการต่าง ๆ ที่ผู้ป่วยแสดงออกมานั้น เกิดจากอาการของโรค ไม่ได้แกล้งทำ และตัวเขาเองก็ไม่ได้อยากจะทำอย่างนั้น แต่ต้องแสดงออกมาเพื่อลดความรู้สึกไม่สบายของตนเอง หากคนรอบข้างเข้าใจในจุดนี้ จะสามารถช่วยเหลือผู้ป่วยได้มากขึ้น

ควรให้เด็กที่เป็นโรคนี้พักผ่อนเพียงพอ ออกกำลังกายเป็นประจำ พยายามหาอะไรให้ทำเพื่อให้มีเรื่องน่าสนใจทดแทนจะพอสามารถเบี่ยงเบนความสนใจต่ออาการได้ นอกจากนี้ ไม่ควรทำให้ผู้ป่วยเกิดความกังวลหรือความเครียดโดยไม่จำเป็น เพราะจะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการของโรคทูเร็ตต์มากยิ่งขึ้น เช่น การคอยจับตามองอาการของผู้ป่วย และคอยห้ามอยู่บ่อยๆ เป็นต้น

รวมทั้งลดกิจกรรมที่ทำให้เกิดความเครียด เช่น การเล่นเกม เป็นต้น หลายคนเข้าใจผิดว่าการเล่นเกมเป็นการคลายเครียด แต่สำหรับเด็กแล้ว การเล่นเกมอาจจะกลายเป็นความเพิ่มความเครียดให้ตัวเขามากขึ้นไปอีก เพราะเด็กจะต้องจ้องดู อยากเอาชนะ ทำให้สมองทำงานมากขึ้น จึงกลับกระตุ้นให้มีอาการมากขึ้นได้

การป้องกัน

เนื่องจากโรคทูเร็ตต์เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของสมอง และเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมด้วย จึงไม่มีวิธีการป้องกันที่ชัดเจน สิ่งที่สามารถทำได้เมื่อเป็นโรคนี้แล้วก็คือ การป้องกันปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการมากขึ้น นั่นคือ การลดความเครียดที่ไม่จำเป็นในชีวิตของเด็ก

ผู้ปกครองควรเลี้ยงดูลูกอย่างเหมาะสม ไม่คาดหวังหรือกดดันเด็กมากเกินไป ตัดความเครียดที่ไม่จำเป็นที่จะเกิดกับตัวเด็กออกไป อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่าจะเป็นการเลี้ยงลูกแบบตามใจ ควรฝึกเขาให้เป็นคนดี มีระเบียบวินัย และมีความรับผิดชอบด้วย

ดังที่กล่าวมาข้างต้น จะเห็นได้ว่าโรคทูเร็ตต์เป็นโรคที่มีผลกระทบต่อชีวิตผู้ป่วยและคนรอบตัวมากพอสมควรทีเดียว แต่ไม่ได้รุนแรงในเชิงมีอันตรายทางสุขภาพกาย หากพบว่าคนใกล้ตัวมีอาการของโรคทูเร็ตต์ ก็ควรทำความเข้าใจ ให้กำลังใจ ไม่ตำหนิเรื่องอาการโดยไม่จำเป็น และคอยอยู่ข้างๆ เขา ในเวลาที่เขาต้องการ เพียงเท่านี้ก็ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกดีและมีกำลังใจในการดำเนินชีวิตมากขึ้นแล้ว

________________________________________

แหล่งข้อมูล

รศ. นพ.ศิริไชย หงษ์สงวนศรี ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

โรคทูเร็ตต์ศุกร์สุขภาพการรักษาคณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดีผู้ป่วยสมองผิดปกติ

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันพุธที่ 20 มกราคม 2564 เวลา 23:07 น.