ไลฟ์สไตล์
100 year

ทำความรู้จัก ‘IBD และ IBS’ สองโรคลำไส้อาการคล้าย แต่ต้องรักษาต่างกัน

Advertorial30 พ.ย. 2563 10:01 น.
SHARE

สุขภาพเป็นเรื่องที่ควรให้ความสำคัญอันดับต้นๆ ในชีวิต แต่ด้วยจังหวะชีวิตที่เร่งรีบ หน้าที่การงานและความรับผิดชอบมากมายของผู้คนในปัจจุบัน ทำให้หลายคนละเลยที่จะใส่ใจรายละเอียดเหล่านี้ไป อาการของโรคบางอย่างที่เราคิดว่าเหมือนๆ กัน อาจจะเกิดจากสาเหตุที่แตกต่าง และส่งผลร้ายหากเรารักษาดูแลอาการอย่างไม่ถูกวิธี

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่อยากหยิบยกมาพูดคุยในวันนี้ คือโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง หรือ IBD (Inflammatory Bowel Disease) และโรคลำไส้แปรปรวน หรือ IBS (Irritable bowel syndrome) ทั้งสองโรคที่มีอาการคล้ายคลึงกัน เช่น ปวดท้องและถ่ายอุจจาระเหลว อาการจะดีขึ้นหรือแย่ลงเป็นครั้งคราว แต่ที่สำคัญคือหลายคนไม่ทราบว่า สองโรคนี้มีสาเหตุ และกระบวนการรักษาที่แตกต่างกัน ซึ่งถ้าไม่ระวังในการสังเกตและดูแล อาการของโรคอาจจะแย่ลงได้

วันนี้เราจะพาคุณไปเช็กสุขภาพตัวเอง และทำความรู้จัก 2 โรคนี้ให้ดีขึ้น เพื่อที่ให้คุณสามารถแยกอาการของโรค และเพื่อไปรับการรักษาให้ตรงจุด

IBD และ IBS ต่างกันอย่างไร?

ก่อนอื่นเพื่อให้เห็นภาพรวมชัดเจนขึ้น อยากชวนคุณไปทำความรู้จักรายละเอียดที่บ่งชี้และไม่ควรมองข้าม ว่าทำไมทั้ง 2 โรคนี้มีความแตกต่างกัน

IBD (inflammatory bowel disease)

โรค IBD มีชื่อย่อมาจาก inflammatory bowel disease ซึ่งถือเป็นโรคที่เกิดจากการอักเสบของระบบทางเดินอาหาร ตั้งแต่เยื่อบุริมฝีปาก กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ จนถึงทวารหนัก โดยเป็นโรคเรื้อรังและรักษาไม่หายขาดซึ่งปัจจุบันทางการแพทย์ยังไม่รู้สาเหตุการเกิดโรค IBD ที่แน่ชัด แต่มีการวินิจฉัยว่าเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย โดยมีปัจจัยทางพันธุกรรมเป็นส่วนประกอบ รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อมและลักษณะการใช้ชีวิตมาเป็นตัวกระตุ้น เช่นการรับประทานอาหารแบบตะวันตก การสูบบุหรี่ รวมไปถึงการติดเชื้อในทางเดินอาหาร โดย IBD สามารถจำแนกโรคออกได้อีก 2 โรคด้วยกัน คือ Ulcerative colitis และ Crohn’s disease

โดยอาการของโรค IBD จะมีตั้งแต่ ถ่ายอุจจาระเหลวเรื้อรัง เป็นๆหายๆ, ถ่ายอุจจาระมีมูกเลือดปน หรือมีเลือดออกทางทวารหนัก, ปวดบิดท้อง และน้ำหนักลด โดยนอกจากอาการขับถ่ายที่เกิดขึ้นแล้ว ยังอาจมีอาการอื่นๆ เกิดขึ้นร่วมด้วย เช่น เกิดแผลในปาก, เบื่ออาหาร คลื่นไส้, มีไข้, น้ำหนักลด, ปวดตามข้อ รวมทั้งปวดรอบทวารหนัก เป็นฝี หรือมีน้ำหนองไหลจากทางรูทวารหนัก (Perianal fistula) อีกด้วย

แนวทางการรักษาโรค IBD

โรค IBD ถือเป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้นเป้าหมายสำคัญสำหรับผู้ป่วยในกลุ่มนี้ คือการทำให้โรคสงบในระยะยาว ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และการกำเริบของโรค โดยแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค และการวินิจฉัยของแพทย์

สิ่งสำคัญคือ หากปล่อยให้ IBD มีอาการกำเริบอยู่นานๆโดยไม่รักษาให้ถูกต้อง จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งลำไส้อีกด้วย

IBS (irritable bowel syndrome)

โรค IBS ย่อมาจาก irritable bowel syndrome ซึ่งเป็นโรคเรื้อรังของลำไส้ ที่เกิดจากพยาธิสภาพที่ลำไส้ ส่งผลทำให้เกิดอาการผิดปกติหลายๆ อย่างในระบบทางเดินอาหาร โดยความแตกต่างของโรค IBS ที่ไม่เหมือนกับ IBD อย่างหนึ่งคือ โรค IBS จะไม่พบการอักเสบหรือบาดแผล ซึ่งเกิดจากการถูกทำลายในระบบทางเดินอาหาร โดยสาเหตุของการเกิดโรค IBS นั้นยังไม่แน่ชัด โดยเชื่อว่าหนึ่งในสาเหตุที่เกี่ยวข้อง คือการย่อยอาหารและความไวต่อการถูกกระตุ้นของระบบทางเดินอาหาร รวมไปถึงความเครียดและปัญหาทางจิตใจ

โรค IBS บางชนิดมีอาการคล้าย IBD คือ โรค IBS ชนิด ที่มีอาการท้องเสียเด่น (IBS-D), และชนิดที่มีทั้งท้องผูกและท้องเสียร่วมกัน (Mixed type) โดยอาการหลักๆ ที่สังเกตได้ คือ ท้องเสีย, หรือท้องเสียสลับท้องผูก, ปวดบิดท้อง, ท้องอืด, ถ่ายอุจจาระไม่สุด และถ่ายอุจจาระมีมูกแต่ไม่มีเลือดปน

จะเห็นได้ว่าอาการของโรคทั้ง 2 คล้ายคลึงกัน แต่สาเหตุการเกิดโรคนั้นมาจากปัจจัยที่แตกต่างกัน สิ่งสำคัญหากคุณหรือคนใกล้ตัวพบอาการที่เข้ากับโรค IBD ซึ่งเสี่ยงต่อมะเร็งลำไส้ ควรไปพบแพทย์เพื่อปรึกษาหาแนวทางการรักษาร่วมกัน เพราะเรื่องสุขภาพเป็นสิ่งสำคัญ และบางสิ่งที่คุณคิดว่าเหมือนกัน อาจจะไม่ใช่อย่างที่คุณคิดก็ได้

ข้อมูลเพิ่มเติมลิงก์ : www.ibdthai.com

อ้างอิง:
1. https://www.medicalnewstoday.com/articles/323778#ibd-outlook
2. https://atlasbiomed.com/blog/differences-between-ibs-ibd/
3. https://www.crohnscolitisfoundation.org/assets/pdfs/ibd-and-irritable-bowel.pdf
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4734999/
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6159811/
6. https://www.nature.com/articles/srep12693
7. https://www.nature.com/articles/s41598-017-10663-w

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

โรคลำไส้โรคลำไส้อักเสบเรื้อรังโรคลำไส้แปรปรวนIBDIBS

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันเสาร์ที่ 23 มกราคม 2564 เวลา 18:58 น.