ส้มตำ อาหารพื้นๆแต่เป็นที่นิยมไปทั่วบ้านทั่วเมือง และจะเห็นตำขายทั่วไปหมด ตั้งแต่รถเข็นไปจนถึงตามเหลาหรือภัตตาคาร แม้แต่ร้านอาหารไทยในต่างประเทศก็ยังบรรจุส้มตำในเมนูอาหารอีกด้วย ซึ่ง ณ วันนี้ยังมีการดัดแปลงเป็นส้มตำนานาชนิด ทั้งตำแตง ตำถั่ว ตำตะไคร้ ฯลฯ เพื่อไม่ให้ซ้ำซากจำเจอีกด้วย
คุณยุ้ย-ทรรศิดา ลมัยกุล ลูกสาวเชื้อไม่ทิ้งแถวของน้านู หรือเกษม กับภาวิณี ลมัยกุล เจ้าของร้านโต๊ะเดียวอันเลื่องชื่อใน อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี ซึ่งเห็นคุณแม่และคุณยายทำอาหารขายมาตั้งแต่จำความได้ จากที่ไม่ชอบเรื่องทำอาหารจนกลายมาชอบในที่สุด ถึงกลับขายร้านอาหารกึ่งผับ The Lake ริมเลคในเมืองทอง แล้วมาเปิดร้านขายอาหารเป็นเรื่องเป็นราวในชื่อ ลาบ 11 ใกล้ๆกับสถานที่เดิม โดยเน้นอาหารเหนืออีสานรสแซ่บ รวมทั้งอาหารปิ้งย่าง สไตล์เนื้อโคขุนที่เธอชื่นชอบ
...
คุณยุ้ยเล่าว่า อาหารทุกเมนู ส่วนใหญ่เธอจะเป็นผู้คิดขึ้นเอง โดยได้ไอเดียมาจากตามเน็ตบ้าง ดูจากรายการอาหารตามทีวีบ้าง แล้วนำมาดัดแปลงให้เป็นสไตล์ของเธอ อย่างตำตะไคร้นี่ คุณยุ้ยบอกว่า ได้ไอเดียจากเพื่อนต่างชาติ ที่อยากให้เอาสมุนไพรไทยอย่างตะไคร้มาทำแบบส้มตำบ้าง เพราะตะไคร้มีสรรพคุณเป็นยาขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด และยังช่วยในการขับน้ำดีมาช่วยในการย่อยอาหาร จึงเหมาะกับผู้ที่ชอบทานพวกเนื้อสัตว์
สำหรับ เครื่องปรุงตำตะไคร้ : ตะไคร้ซอยบางๆ/แครอทขูดเส้น/มะละกอขูดเส้น/ถั่วฝักยาว/มะเขือเทศ/ พริกขี้หนู/กระเทียม/ ถั่วลิสง/กุ้งแห้ง/น้ำตาลปี๊บ/น้ำมะนาว/น้ำปลา........
วิธีทำ ใส่กระเทียมและพริกขี้หนูลงโขลกพร้อมกันในครก แล้วแต่ชอบเผ็ดมากน้อยแค่ไหน โขลกเพียงหยาบๆ ตามด้วยถั่วฝักยาวซึ่งหักเป็นท่อนๆเท่าข้อนิ้วมือ และมะเขือเทศสีดาหั่นเป็นชิ้นๆ ตามด้วยแครอท มะละกอนิดหน่อย และตะไคร้ซอย พร้อมกับโขลกแค่ให้แตกๆเพื่อให้เครื่องปรุงรสแทรกซึมเข้าเนื้อ แล้วจึงปรุงรสด้วยน้ำปลา น้ำมะนาว และน้ำตาลปี๊บ ให้ออกรสเปรี้ยวหวาน ปิดท้ายด้วยกุ้งแห้ง และถั่วลิสง
เครื่องปรุงย่างรวม หรือเนื้อและหมูย่างนั่นเอง : คอหมู/เนื้อหางจะเข้ ซึ่งเป็นส่วนของเนื้อวัวที่ติดมันและไม่เหนียว/ลิ้นหมู/กระเทียม/พริกไทย/ น้ำมันหอย/ซอสปรุงรส/น้ำตาล ทรายนิดหน่อย........
วิธีทำ นำเนื้อสัตว์ที่ต้องการ มาหมักกับเครื่องปรุงทั้งหมด และทิ้งไว้ประมาณ 4-5 ชั่วโมง เพื่อให้เครื่องปรุงซึมเข้าไปในเนื้อ แล้วจึงค่อยนำมาย่าง ซึ่งต้องระวังอย่าให้สุกจนเกินไป เพราะเนื้อจะแห้งและแข็งเสียรสชาติไปหมด
...
เมนูนี้เสิร์ฟพร้อมกับผักเครื่องเคียง อาทิ กระถิน ผักบุ้ง กะหล่ำปลี ฯลฯ ตามชอบ พร้อมด้วยข้าวเหนียวนึ่ง หรือขนมจีน หรือเส้นหมี่ขาว ก็กำลังนิยมทานคู่กันด้วย.