กระแสนิยมการดูแลสุขภาพและปั้นรูปร่างทำให้หลายคนหันมาเน้นอาหารโปรตีนสูงเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นสายคีโตเจนิกหรือผู้ที่ดื่มเวย์โปรตีนเป็นประจำ แต่พฤติกรรมที่ดูเหมือนช่วยเสริมสร้างร่างกายนี้ อาจแฝงผลข้างเคียงที่คาดไม่ถึง
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศระบุว่า การกินโปรตีนมากเกินขีดจำกัดของร่างกาย จะเพิ่มภาระให้ไตต้องทำงานหนักขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนเสี่ยงเกิดความเสียหายต่อไตแบบเงียบๆ การปรับสัดส่วนการกินให้พอดีจึงจำเป็นต่อการรักษาการทำงานของไต
ทำไมกินโปรตีนมากไปถึงกระทบไต กลไกร่างกายที่หลายคนไม่รู้
หลายคนอาจคิดว่าโปรตีนยิ่งกินเยอะยิ่งดี แต่ความจริงร่างกายไม่มีระบบสำรองโปรตีนเหมือนสารอาหารอื่น โปรตีนส่วนเกินจึงถูกแปรรูปเป็นของเสียในรูปยูเรีย ทำให้ไตต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อขับทิ้ง
ดร.อเล็กซ์ แมคโดนัลด์ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว เปรียบเทียบพฤติกรรมนี้กับการเหยียบคันเร่งรถยนต์จนมิด ที่เร่งให้กลไกภายในร่างกายทำงานหนักเกินขีดจำกัดปกติ
นอกจากนี้ ดร. เอส. อดัม รามิน ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ ยังเน้นย้ำว่า ผลเสียมักไม่ได้เกิดจากอาหารมื้อเดียว แต่เกิดจากการรับโปรตีนมากเกินไปสะสมยาวนาน ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งต่อผู้ที่มีภาวะไตอ่อนแอ
ดื่มเวย์โปรตีนต้องระวัง แพทย์เตือนเสี่ยงรับโปรตีนล้นไม่รู้ตัว
อาหารเสริมอย่างเวย์โปรตีนอาจเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ได้รับสารอาหารล้นเกินโดยไม่ทันระวัง โดย ดร.อุมา ดาร์จิ แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว อธิบายว่า เวย์โปรตีนผงเพียง 1 ช้อนตวง มีโปรตีนสูงถึง 20-30 กรัม
หากรับประทานเสริมควบคู่ไปกับอาหารมื้อหลักที่เน้นเนื้อสัตว์เป็นประจำ ปริมาณโปรตีนสะสมในร่างกายก็อาจพุ่งสูงเกินขีดความจำเป็นได้อย่างง่ายดาย
6 สัญญาณเตือน! ร่างกายกำลังรับโปรตีนมากเกินไป
ดร.โยชัว ควินโญเนส แพทย์อายุรกรรม ระบุว่า อาการที่บ่งบอกว่าร่างกายได้รับโปรตีนมากเกินไปมักไม่ค่อยแสดงออกเด่นชัด แต่สามารถสังเกตสัญญาณเตือนเบื้องต้นได้ดังนี้
- ท้องผูก หรือ คลื่นไส้
- ถ่ายเหลว
- มีกลิ่นปาก
- รู้สึกอิ่มจุกแน่น (โดยเฉพาะเมื่อกินโปรตีนมากจนเบียดบังพื้นที่ไฟเบอร์จากผักผลไม้)
- ปัสสาวะเป็นฟอง (อาจเป็นสัญญาณว่ามีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ)
- เท้า หรือ ข้อเท้าบวม (สัญญาณเตือนความผิดปกติของไต)
ตารางแนะนำ ปริมาณโปรตีนที่เหมาะสมต่อวัน
กลุ่มบุคคล | ปริมาณโปรตีนที่แนะนำ (ต่อวัน) |
| คนทั่วไป / สายสุขภาพเบื้องต้น | 1.2 ถึง 1.6 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม |
| ผู้ที่มีโรคประจำตัว หรือ โรคไต | ไม่ควรใช้สูตรคำนวณด้านบน ต้องปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินรายบุคคลเท่านั้น |
(หมายเหตุ: การทานโปรตีนควรประเมินจากความต้องการของร่างกายและสุขภาพไตเป็นหลัก)
กินโปรตีนอย่างไรให้ปลอดภัย พร้อมวิธีเช็กสุขภาพไตแบบง่ายๆ
การดูแลสุขภาพไม่ได้หมายถึงการหวาดกลัวโปรตีน เพราะสารอาหารชนิดนี้ยังจำเป็นต่อร่างกาย เพียงแต่ต้องเน้นการบริโภคในปริมาณที่พอเหมาะ
ดร. เอส. อดัม รามิน ระบุว่า หากต้องการความมั่นใจว่าไตยังคงทำงานปกติดี การตรวจเลือดและปัสสาวะเพื่อเช็กค่าไตเป็นทางเลือกที่สะดวกและชัดเจนที่สุด ช่วยให้มีสุขภาพดีและรักษารูปร่างได้โดยไม่ทำร้ายอวัยวะภายในระยะยาว
ข้อมูลอ้างอิง