"กระชาย" สมุนไพรไทยที่มีสรรพคุณโดดเด่น ช่วยบำรุงร่างกายและขับลม นิยมนำมาทำอาหาร สกัดน้ำดื่ม หรือกินสด มาดูประโยชน์และวิธีนำกระชายมาดูแลสุขภาพกันอย่างถูกต้อง
ประโยชน์ของกระชาย ทำไมถึงได้ฉายาว่า "โสมไทย"
กระชาย เป็นสมุนไพรและเครื่องเทศที่ผูกพันกับวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน ด้วยลักษณะของเหง้าที่อวบน้ำและมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย ทำให้แพทย์แผนไทยมักเปรียบเปรยกระชายว่าเป็น "โสมไทย" ข้อมูลจากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ระบุว่า กระชายมีฤทธิ์ร้อน มีส่วนช่วยในการดูแลสุขภาพหลายด้าน ดังนี้
- ช่วยขับลม ลดอาการท้องอืด น้ำมันหอมระเหยในกระชายมีฤทธิ์ช่วยขับลมในกระเพาะอาหารและลำไส้ แก้อาการจุกเสียด แน่นท้อง
- บำรุงร่างกายและปรับสมดุล ช่วยบำรุงกำลัง แก้อาการอ่อนเพลีย และช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนในร่างกาย
- มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและแบคทีเรีย สารสำคัญในกระชายมีส่วนช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียบางชนิด และช่วยดูแลสุขภาพช่องปาก
- ช่วยดับกลิ่นคาวในอาหาร นิยมใช้เป็นส่วนประกอบหลักในอาหารไทยเพื่อดับกลิ่นคาวเนื้อสัตว์และปลา
...
วิธีกินกระชายให้ได้ประโยชน์ กินสด สกัดน้ำ หรือทำอาหาร?
การนำ กระชาย มาบริโภคสามารถทำได้หลายรูปแบบ ซึ่งแต่ละรูปแบบมีจุดเด่นและข้อควรระวังที่แตกต่างกันไป
1. กระชายกินสด
การกินกระชายสดจะทำให้ร่างกายได้รับสารสำคัญและน้ำมันหอมระเหยอย่างครบถ้วน นิยมนำเหง้าอ่อนมาล้างให้สะอาด หั่นเป็นแว่นบางๆ หรือซอยเป็นเส้น ทานแกล้มกับน้ำพริก หรืออาหารรสจัด
- ข้อดี ได้รับคุณค่าทางโภชนาการสูงที่สุด
- ข้อควรระวัง รสชาติเผ็ดร้อนและกลิ่นฉุนอาจทำให้ทานยากสำหรับบางคน และหากทานในปริมาณที่มากเกินไปอาจทำให้เกิดอาการร้อนในได้
2. น้ำกระชาย
ในช่วงที่ผ่านมา น้ำกระชาย สกัดเย็นกลายเป็นเครื่องดื่มสุขภาพที่ได้รับความนิยมอย่างมาก มักนำกระชายสดไปปั่นหรือสกัดน้ำ แยกกากออก แล้วผสมกับน้ำผึ้งและน้ำมะนาวเพื่อลดความเฝื่อนและเพิ่มความสดชื่น
- ข้อดี ดื่มง่าย ร่างกายดูดซึมไปใช้ได้เร็ว เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการบำรุงร่างกายแต่ไม่ชอบเคี้ยวเนื้อกระชาย
- ข้อควรระวัง ควรระวังปริมาณน้ำตาลหรือน้ำผึ้งที่เติมลงไป และควรคั้นสดดื่มวันต่อวันเพื่อไม่ให้เสียคุณค่าทางสารอาหาร
3. การใส่ในเมนูอาหาร
การนำกระชายมาประกอบอาหารเป็นวิธีที่ง่ายและคุ้นเคยที่สุดสำหรับคนไทย ความร้อนจากการทำอาหารอาจทำให้วิตามินซีหรือน้ำมันหอมระเหยบางส่วนลดลงไปบ้าง แต่ยังคงได้รับกากใยและสารอาหารอื่นๆ อย่างครบถ้วน
เปิด 3 เมนูกระชายยอดฮิต อร่อยและดีต่อสุขภาพ
หากพูดถึง เมนูกระชาย อาหารไทยหลายจานขาดสมุนไพรชนิดนี้ไปไม่ได้เลย ตัวอย่างเมนูเด็ด ได้แก่
1. ผัดฉ่าทะเล / ผัดปลาดุก กระชายซอยเป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยดับกลิ่นคาวปลาและอาหารทะเล พร้อมชูรสชาติให้เผ็ดร้อนจัดจ้าน
2. น้ำยาป่า / น้ำยากะทิ (ขนมจีน) การโขลกเนื้อกระชายลงไปในพริกแกง จะช่วยให้น้ำยามีความเข้มข้น หอมละมุน และข้นหนืดน่ารับประทาน
3. แกงป่า อาหารรสจัดที่อุดมไปด้วยสมุนไพรนานาชนิด การใส่กระชายลงไปช่วยเพิ่มฤทธิ์ร้อน สรรพคุณขับเหงื่อและขับลมได้เป็นอย่างดี
...
กระชาย ถือเป็นสมุนไพรใกล้ตัวที่มีประโยชน์รอบด้าน ไม่ว่าจะเลือก กินสด สกัดน้ำ หรือนำไปใส่ในเมนูอาหาร ก็ล้วนส่งผลดีต่อสุขภาพทั้งสิ้น อย่างไรก็ตาม ควรบริโภคในปริมาณที่พอเหมาะ ควบคู่ไปกับการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่สมดุลและปลอดภัยที่สุด