ฤดูฝนมาเยือนอีกครั้ง เป็นช่วงฤดูที่มีพืชผักหลากหลายชนิดงอกงาม ให้เราได้เลือกซื้อหามารับประทานกัน หนึ่งในวัตถุดิบยอดฮิตหลายคนรอคอยก็คือ เห็ดป่า ที่มีรสชาติอร่อย กลิ่นหอม สดใหม่ ไร้สารเคมี แต่บางคนเลือกบริโภคไม่เป็นก็เผลอกินเห็ดป่าที่มีพิษเข้าไป บางรายถึงกับเสียชีวิต!

ถ้าไม่อยากเอาชีวิตไปเสี่ยงแบบนี้ จะมีวิธีดูหรือเลือกเห็ดป่าอย่างไรให้ปลอดภัย หรือแม้กระทั่งในวันโชคร้ายสุดๆ ถ้าคุณเผลอกินเห็ดพิษเข้าไป ทำไงดี? วันนี้ ไทยรัฐออนไลน์ มีวิธีแก้พิษจากเห็ดป่ามาฝากกัน... 

เราคว้าตัว นพ.เกียรติภูมิ วงศ์รจิต อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก มานั่งพูดคุยถึงเรื่องราวเกี่ยวกับเห็ดป่ามีพิษ การแก้พิษเบื้องต้น และวิธีการเลือกเห็ดป่าไม่มีพิษ ต้องทำอย่างไร? พร้อมแล้วตามมาดูเลย...

1. เห็ด อาหารดีมีสรรพคุณทางยา

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับ 'เห็ด' กันก่อน นพ.เกียรติภูมิ วงศ์รจิต อธิบายให้เราฟังว่า จริงๆ แล้วเห็ดไม่ใช่พืชผัก แต่เป็นเชื้อราอย่างหนึ่งที่สามารถรับประทานได้ นอกจากจะนำมาปรุงอาหารได้หลายอย่าง จริงๆ แล้ว 'เห็ด' เป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็น มีสรรพคุณ แก้ไข้ แก้ช้ำใน บำรุงร่างกาย และช่วยให้เจริญอาหาร

มีงานวิจัยในปัจจุบันยืนยันว่าเห็ดบางชนิด เช่น เห็ดหอม และเห็ดหลินจือ มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย และช่วยลดระดับไขมันในเลือดได้ คุณสมบัติเด่นของเห็ด คือ มีไฟเบอร์สูงและแคลอรี่ต่ำ มีปริมาณโปรตีนสูงถึง 5-34% มีไขมันต่ำเพียง 1-8% ของน้ำหนักแห้ง 100 กรัม มีแร่ธาตุ และวิตามินสูง เห็ดจึงเป็นอาหารสุขภาพที่ส่งเสริมให้มีสุขภาพดี

...

2. เห็ดป่ากินได้

พอหน้าฝนมาทีไร ก็จะมีชาวบ้านออกไปเก็บเห็ดป่ามาขาย ส่วนใหญ่คนไทยจะมีภูมิปัญญาเรียนรู้และส่งต่อกันมาว่าเห็ดป่าชนิดไหนทานได้ เห็ดป่าชนิดไหนห้ามทาน เพราะมีพิษแรง สำหรับตัวอย่างเห็ดป่าที่กินได้และรู้จักกันดีในประเทศไทย เช่น เห็ดระโงกขาว เห็ดโคน เห็ดขอน และเห็ดเผาะ เป็นต้น

3. เห็ดป่ามีพิษ ห้ามกิน!

แม้เห็ดส่วนใหญ่จะรับประทานได้และมีประโยชน์ แต่เห็ดบางชนิดก็มีพิษร้ายแรง สามารถทําลายเซลล์ของตับ ไต ระบบทางเดินอาหาร ระบบเลือด ระบบหายใจ ระบบสมอง และทำให้เกิดอันตรายถึงแก่ความตายได้ ส่วนใหญ่จะเป็นเห็ดที่มีหน้าตารูปร่างที่เราไม่คุ้นเคย มีสีสันฉูดฉาดแปลกตา

4. วิธีสังเกตเห็ดมีพิษ

สำหรับวิธีสังเกต แยกแยะ ระหว่างเห็ดมีพิษและเห็ดไม่มีพิษ จากภูมิปัญญาชาวบ้าน คือ ถ้าเป็นเห็ดพิษ โดยทั่วไปเห็ดชนิดนั้นขึ้นอยู่ใกล้มูลสัตว์ มีสีน้ำตาล หรือมีสีสันฉูดฉาด หมวกเห็ดมีปุ่มปม มีวงแหวนใต้หมวก หรือเมื่อดอกแก่ มีกลิ่นเอียนหรือกลิ่นค่อนข้างแรง ก็ให้พึงระวังว่าจะเป็นเห็ดพิษ ไม่ควรเก็บเห็ดชนิดนั้นมากินดิบๆ โดยเด็ดขาด (แม้กระทั่งเห็ดทั่วไปที่ไม่มีพิษ เราก็ไม่ควรกินดิบเช่นกัน ควรปรุงผ่านความร้อนสูงให้สุกก่อนกินทุกครั้ง)

5. เผลอกินเห็ดพิษ อาการที่ต้องรู้

ถ้าคุณโชคร้ายเผลอกินเห็ดพิษเข้าไป ส่วนใหญ่จะมีอาการที่แสดงหลังจากได้รับสารพิษ คือ คลื่นไส้อาเจียน ถ่ายเหลว ท้องร่วง ความรุนแรงขึ้นอยู่กับเพศ อายุ และปริมาณในการรับประทาน

6. วิธีแก้พิษเบื้องต้น

เมื่อได้รับสารพิษจากเห็ด การปฐมพยาบาลเบื้องต้น นอกจากล้วงคอเพื่ออาเจียนแล้ว การดื่มน้ำคั้นจาก 'ใบรางจืด' ก็สามารถล้างพิษเห็ดได้เบื้องต้น จากนั้นให้รีบไปพบแพทย์ทันที

7. ข้อห้ามการกินเห็ด

เมื่อซื้อเห็ดป่ามาปรุงกินเป็นอาหาร ไม่ควรดื่มแอลกอฮอล์หลังจากบริโภคเห็ดป่าโดยเด็ดขาด เพราะหากเป็นเห็ดพิษ บวกกับฤทธิ์ของแอลกอฮอล์ จะส่งผลต่อระบบประสาท อาจทำให้พิษกระจายรวดเร็วขึ้น ถึงขั้นหมดสติและเสียชีวิตได้

เอาเป็นว่าใครชอบทานเห็ด ช่วงหน้าฝนแบบนี้แหละที่จะมีเห็ดออกมาหลากหลาย ละลานตาไปหมด แต่ไม่ว่าจะชอบทานแค่ไหนก็ควรมีสติเลือกบริโภคเฉพาะเห็ดที่ตนเองรู้จัก และเคยรับประทานเท่านั้น หากไม่มั่นใจว่าเห็ดที่พบเห็นสามารถกินได้หรือไม่ ก็ไม่ควรรับประทาน และให้ตรวจสอบแหล่งที่มาของเห็ดให้แน่ใจก่อน ก็จะปลอดภัยกับชีวิตนะจ๊ะ.