ขอพร..พรหมพักตร์สี่หน้า ศรัทธา “เสาหลักเมืองน่าน”

ข่าว

    ขอพร..พรหมพักตร์สี่หน้า ศรัทธา “เสาหลักเมืองน่าน”

    รัก-ยม

      21 พ.ย. 2564 06:17 น.

      “วัดมิ่งเมือง” และ “เสาหลักเมืองน่าน” เป็นหนึ่งในหมุดหมายสำคัญสำหรับผู้มาเยือนจังหวัดน่านที่จะต้องมาแวะกราบสักการะเพื่อเป็นสิริมงคลกับตัวเองและครอบครัว

      ด้วยเชื่อและศรัทธากันเป็นอย่างยิ่งว่า หากได้สักการะแล้ว ชีวิต...จะตั้งมั่น มั่นคง ประดุจดั่งเสาหลักเมืองที่อยู่คู่บ้านคู่เมือง

      “วัดมิ่งเมือง” หรือ “วัดเงิน” บันทึกประวัติ ระบุว่าดั้งเดิมวัดแห่งนี้เป็นวัดร้าง

      นับแต่ในอดีตราวพุทธศักราช 2400 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน ได้สถาปนาวัดแห่งนี้ขึ้นใหม่ทั้งอาราม ตั้งชื่อว่า “วัดมิ่งเมือง” ตามชื่อเรียกเสาหลักเมือง

      เนื่องจากในบริเวณวัดแห่งนี้นั้นเป็นที่ประดิษฐาน “เสาหลักเมือง” ซึ่งเดิมเรียกกันว่า “เสามิ่ง” หรือ “เสามิ่งเมือง” ซึ่งในช่วงเวลานั้นเองได้พบทิ้งอยู่ด้านหลังวัดในสภาพผุกร่อน

      “วัดมิ่งเมือง” ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา วันที่ 14 พฤศจิกายน 2510

      กล่าวกันว่าในการสร้างพระอุโบสถหลังใหม่ ได้มีการเคลื่อนย้ายพระประธานองค์เดิม ซึ่งสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2400 มีนามว่า “หลวงพ่อพระศรีมิ่งเมือง” เป็นพระพุทธรูปปูนปั้น ก่อด้วยอิฐถือปูน ได้ทำการบูรณะมุกลงรักปิดทองใหม่ทั้งองค์ การซ่อมแซมครั้งล่าสุดนี้ได้เพิ่มขนาดองค์พระให้ใหญ่ขึ้น

      มีหน้าตักกว้างราว 2 เมตร มีพุทธลักษณะงดงามตามพุทธศิลป์แบบเชียงแสนสิงห์ 1 ยุคต้น ยอดพระเกตุโมฬีเป็นรูปดอกบัวตูม แกะสลักจากหินแก้วจุยเจียหรือแก้วโป่งขาม...หินที่เกิดขึ้นในดินแดนล้านนา

      N N N

      “เสาหลักเมืองน่าน”...สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระเจ้าฟ้าอัตถะวรปัญโญ เจ้าผู้ครองนครน่านองค์ที่ 57 เนื่องจากไม่มีข้อมูลมาก่อนหน้านี้เลยว่าเมืองน่านมีคติในการสร้างเสาหลักเมืองมาก่อน

      รายงานการศึกษาดูงาน โครงการศึกษางานด้านวัฒนธรรม การจัดการสารสนเทศและภาษาอังกฤษเพื่อการท่องเที่ยวในจังหวัดน่าน (2559) บันทึกไว้ว่า...

      ในวันที่ 15 เมษายน พ.ศ.2333 พระองค์ทรงโปรดให้ฝังเสาหลักเมือง ณ วัดมิ่งเมือง บริเวณด้านหน้าพระอุโบสถ เดิมมีลักษณะเป็นเสาไม้สักทองที่เป็นท่อนซุงขนาดใหญ่ประมาณสองคนโอบ...

      เส้นผ่าศูนย์กลาง 60 เซนติเมตร สูง 3 เมตร...ลักษณะเป็นเสาทรงกลม ส่วนหัวเกลาเป็นรูปดอกบัวตูม ตัวเสาฝังลงกับพื้นดินโดยตรง ไม่มีศาลหรืออาคารครอบแต่อย่างใด พุทธศักราช 2514

      ผู้ว่าราชการจังหวัดน่านในยุคนั้นได้นำข้าราชการ พ่อค้า ประชาชนชาวน่าน

      ร่วมกันสร้างเสาหลักเมืองน่าน... สร้างศาลทรงไทยจตุรมุขครอบเสาหลักเมืองขึ้นเป็นครั้งแรก โดยนำเอาเสาหลักเมืองน่านต้นเดิมที่โค่นล้มลงมาเกลาแต่งใหม่ ฐานประดับด้วยไม้แกะลวดลาย ลงรักปิดทอง

      ยอดเสาแกะสลักเป็นรูปพรหมพักตร์ หรือ “พรหมสี่หน้า”...มีชื่อว่า เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา

      พุทธศักราช 2515 ระหว่างดำเนินการก่อสร้าง สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จมาบรรจุต้นท้าวเวสสุวรรณ 84,000 องค์ลงในหลุมฐานเสาหลักเมือง

      และ...ในวันที่ 7 มกราคม 2516 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎ ราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ทรงเป็นประธานประกอบพิธีตั้งเสาหลักเมืองน่าน

      ศาลหลักเมืองน่านหลังปัจจุบัน ได้สร้างขึ้นในปี 2548 หลังจากที่ศาลหลังเก่าชำรุดทรุดโทรมลงมาก ทางราชการรวมทั้งประชาชนชาวน่านจึงได้ร่วมใจกันสร้างศาลหลักเมืองหลังใหม่ขึ้นมา

      เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล

      เฉลิมพระเกียรติแด่ พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ในโอกาสที่ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ใน พ.ศ.2549 และทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษาใน พ.ศ.2550

      N N N

      กล่าวกันว่า...การขึ้นสักการะ “เสาหลักเมืองน่าน” นิยมกระทำตามทิศอันเป็นอุดมมงคล ได้ดังต่อไปนี้ หนึ่ง...ทิศเหนือ “พระเมตตา” ท่านท้าวเวสสุวรรณ ผู้รักษา มีอำนาจ มีบารมี มีความมั่นคง มีความกล้าแข็ง เข้มแข็ง เป็นที่เคารพ เกรงขาม

      สอง...ทิศตะวันออก “พระกรุณา” ท่านท้าวธะตะรัฎฐะ ผู้รักษา มีเสน่ห์ เมตตา มหานิยม เป็นที่รัก เป็นที่ปรารถนาและชื่นชอบ...ของคนและเทวดา

      สาม...ทิศใต้ “พระมุทิตา” ท่านท้าววิรุฬหะกะ ผู้รักษา มีความมั่งคั่ง ร่ำรวย อุดมสมบูรณ์ ทั้งทรัพย์สมบัติ ชื่อเสียง เกียรติยศ และบริวาร

      สี่...ทิศตะวันตก “พระอุเบกขา” ท่านท้าววิรูปักษ์ ผู้รักษา มีความสงบ ร่มเย็นเป็นสุข มีสันติภาพ ภราดร ภาพ เป็นที่เคารพ นับถือ เชื่อถือ

      กระแสผู้คนศรัทธามากล้น อาจจะกล่าวได้อย่างไม่เกินจริงเลยว่า... “วัดมิ่งเมือง” แห่งนี้เป็นวัดที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดน่าน หากใครมาถึงเมืองน่านแล้วควรมาสักการะองค์พระประธานและเสาหลักเมืองน่าน เพื่อความเป็นสิริมงคล อีกทั้งยังจะได้สัมผัสกับความงดงามของสถาปัตยกรรม สิ่งปลูกสร้างได้อย่างน่าชื่นใจ

      “เมืองน่าน” มีประเพณีสักการะศาล หลักเมืองทุกปี โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 15 เมษายน มีพิธีบวงสรวงเครื่องแก้มอารักษ์ศาลหลักเมืองตามประเพณีเมืองน่านโบราณ แบ่งตามทิศของเศียรพรหมสี่หน้า

      เครื่องบวงสรวง อาทิ หมู ไก่ ปลา ข้าวต้มมัด ขนมหวาน จะได้รับการจัดแต่งอย่างประณีตบรรจงตามแบบพื้นเมืองน่าน มุ่งหมายสำคัญยิ่งเพื่อให้เป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง และสืบสานต่อประเพณีวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่นให้สืบทอดต่อๆไปอย่างยั่งยืน เน้นให้ตระหนักถึงความสำคัญของ...เสาหลักเมือง

      หนึ่งในความเชื่อสำคัญ...ในการสร้างบ้านแปงเมืองของบรรพบุรุษ

      สันนิษฐานว่า...ในอดีตการสร้างบ้านแปงเมืองย่อมมีเรื่องของทักษาหรือเรื่องฮวงจุ้ยเข้ามาเกี่ยวข้องเพื่อวางผังเมืองให้เป็นไปตามหลัก แน่นอนว่า...คนโบราณจะต้องหาพื้นที่ที่ดีที่สุดในการสร้างเมือง

      “ศรัทธา”...นำมาซึ่งปาฏิหาริย์? เชื่อไม่เชื่อโปรดอย่าได้...“ลบหลู่”.

      รัก-ยม

      อ่านเพิ่มเติม...

      แท็กที่เกี่ยวข้อง

      วัด​มิ่ง​เมืองเสา​หลักเมือง​น่านเสา​หลักเมืองวัด​เงินเสา​มิ่งหลวง​พ่อ​พระศรี​มิ่ง​เมืองรัก-ยมเหนือฟ้าใต้บาดาล

      คุณอาจสนใจข่าวนี้

      thairath-logo

      ApplicationMy Thairath

      ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
      Trendvg3 logo
      Sonp logo
      inet logo
      วันพุธที่ 1 ธันวาคม 2564 เวลา 12:39 น.
      ติดต่อโฆษณาร่วมงานกับเราติดต่อเรา
      เกี่ยวกับไทยรัฐมูลนิธิไทยรัฐศูนย์ข้อมูลไทยรัฐบริการข่าวไทยรัฐ - App & SMSFAQศูนย์ช่วยเหลือนโยบายความเป็นส่วนตัวเงื่อนไขข้อตกลงการใช้บริการไทยรัฐโลจิสติคส์