ไลฟ์สไตล์
100 year

"เถียงนา" คืออะไร เหมาะสำหรับกักตัวกลุ่มเสี่ยงโควิดหรือไม่?

ไทยรัฐออนไลน์
9 ก.ค. 2564 17:26 น.
SHARE

เถียงนา หนึ่งในภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สะท้อนวิถีชีวิตภาคเกษตรของชาวบ้านถิ่นอีสาน กลายเป็นประเด็นที่กำลังได้รับความสนใจจากสังคม หลังจากนายแพทย์ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน โฆษก ศบค. เสนอให้มีการใช้ 'เถียงนาโมเดล' เป็นสถานที่กักตัวชั่วคราวสำหรับผู้ที่เสี่ยงติดเชื้อโควิด-19 ในกลุ่มแรงงานจากกรุงเทพฯ ที่เดินทางกลับภูมิลำเนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นำไปสู่ข้อถกเถียงที่ว่าเถียงนาเหมาะเป็นสถานที่กักตัวจริงหรือไม่

ทำความรู้จัก "เถียงนา" คืออะไร?

เถียงนา คือ สิ่งปลูกสร้างขนาดเล็กที่สร้างไว้ตามท้องนา เป็นที่พักชั่วคราวสำหรับใช้หลบแดด หลบฝน และพักผ่อนในฤดูเก็บเกี่ยว มักสร้างบนพื้นที่ราบลุ่ม น้ำท่วมไม่ถึง มีลักษณะเป็นพื้นที่ยกเสาสูง 4 เสา มุงหลังคาทรงจั่วระบายน้ำฝน กั้นฝาเพียงบางด้านเพื่อเปิดโล่งให้อากาศถ่ายเท นิยมใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาสร้าง

การสร้างเถียงนามีไว้เพื่อเป็นสถานที่พักผ่อนระหว่างทำนา ไม่ต้องเดินทางไป-กลับบ้าน เมื่อเหนื่อยล้าก็เอนตัวนอนหลับ พักกินข้าว ดื่มน้ำ หุงหาอาหารแบบง่ายๆ รวมถึงยังใช้เป็นสถานที่เลี้ยงสัตว์และกางมุ้งนอนเฝ้าไร่นาในฤดูเก็บเกี่ยวอีกด้วย เถียงนานั้นไม่ได้มีเครื่องอำนวยความสะดวกใดๆ ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีน้ำประปา เมื่อหมดฤดูทำนาก็จะถูกปล่อยทิ้งร้างไว้

จริงๆ แล้ว ไม่ใช่แค่ภาคอีสานที่มีเถียงนา แต่ในพื้นที่ภาคต่างๆ ที่มีการทำไร่นาก็จะมีการสร้างสิ่งปลูกสร้างเล็กๆ ลักษณะคล้ายศาลาไว้ด้วยเช่นกัน แต่อาจจะมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป เช่น ห้างนา โรงนา กระท่อมปลายนา ขนำนา เป็นต้น

"เถียงนา" ความเชื่อท้องถิ่น และวิถีชีวิตของคนอีสาน

คำว่า 'เถียง' มีจุดเริ่มต้นจากการถกเถียงก่อนปลูกสร้างที่พักบนพื้นที่ 'นา' จึงกลายเป็นที่มาของ 'เถียงนา' ซึ่งการถกเถียงนี้เป็นความเชื่อท้องถิ่น ที่ต้องการขับไล่ผีสางที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้นให้ออกไป หลังจากนั้นจะได้ทำพิธีขออนุญาตเจ้าที่เจ้าทางให้เรียบร้อย ข้อห้ามสำคัญที่ชาวบ้านยึดถือคือ จะไม่สร้างเถียงนาหันหน้าไปทางทิศตะวันตกเด็ดขาด เพราะถือว่าเป็นทิศของคนตาย

เมื่อถึงช่วงฤดูทำนา ไม่ว่าจะเป็นการหว่านไถ หรือเก็บเกี่ยวข้าว ชาวอีสานจะนำเครื่องใช้ที่จำเป็นไปหุงหาอาหารที่เถียงนา เพื่อใช้เป็นสถานที่พักพิงชั่วคราวในเวลากลางวัน นอกจากนี้ในสมัยก่อน เถียงนายังถือเป็นสิ่งที่บ่งบอกสถานภาพทางเศรษฐกิจของแต่ละครอบครัว ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับวิถีชีวิตเกษตรกรรมของชาวบ้านในพื้นที่ภาคอีสานมาอย่างยาวนาน

จากเถียงนาน้อยๆ ที่ผูกพันกับวิถีชีวิตของชาวนาในแต่ละพื้นที่ ปัจจุบันถูกนำมาเพิ่มมูลค่าเชิงเศรษฐกิจในด้านการท่องเที่ยว มีการสร้างที่พักสไตล์กระท่อมเถียงนาสวยๆ ปรับปรุงให้มีขนาดใหญ่และกว้าง มีหลังคา มีฝากั้นทุกด้าน มีห้องน้ำ สิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน เพื่อรองรับกลุ่มนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบการสัมผัสธรรมชาติ เน้นวิถีสโลว์ไลฟ์ กลายเป็นเถียงนาสมัยใหม่ที่ตอบโจทย์คนเมือง

สำหรับที่พักโฮมสเตย์แบบเถียงนาที่ได้รับความนิยม เห็นตัวอย่างได้ชัดในพื้นที่ทางภาคเหนือ ซึ่งนิยมทำนาขั้นบันได ในช่วงหน้าฝน-หน้าหนาว จะมีหมอกหนาปกคลุม ทำให้ทิวทัศน์สวยงามเป็นพิเศษ นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางไปพักผ่อนด้วยการจองที่พักสไตล์เถียงนา ทำให้เถียงนาถูกนำไปต่อยอดให้มีบทบาทต่อเศรษฐกิจในด้านการท่องเที่ยวนั่นเอง

"เถียงนาโมเดล" เหมาะสำหรับเป็นสถานที่กักตัวหรือไม่?

ประเด็นเรื่องเถียงนากลายเป็นที่ถกเถียงในสังคม หลังจากนายแพทย์ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน โฆษกศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือ ศบค. ได้เสนอ 'เถียงนาโมเดล' เพื่อใช้เป็นสถานที่กักตัวสำหรับกลุ่มเสี่ยงติดเชื้อโควิด-19 เนื่องจากมาตรการปิดแคมป์คนงานในพื้นที่ กทม. ทำให้กลุ่มแรงงานบางส่วนทยอยเดินทางกลับภูมิลำเนา ซึ่งพบว่าในพื้นที่ภาคอีสานมีจำนวนมากกว่าภาคอื่นๆ

นายแพทย์ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน กล่าวว่า "ภาคอีสานเราพื้นที่กว้างขวาง 'เถียงนาโมเดล' เกิดขึ้นอยู่ที่ภาคอีสาน คือกลับมาแล้วให้ไปนอนเถียงนา ส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาวป่วยก็ไม่มาก อาการไม่มาก กักกันตัวก็นอนอยู่ตรงนั้นได้ มีคนส่งข้าวส่งน้ำเป็นคนในครอบครัวเดียวกันซึ่งน่ารักมากๆ ก็ขอให้ใช้วิธีต่างๆ เหล่านี้ ซึ่งเป็นภูมิปัญญาหรือเป็นการคิดจากพื้นที่ขึ้นมาช่วยกัน" 

ทาง ศบค. จึงได้แนะนำให้กลุ่มเสี่ยงเหล่านี้กักตัวที่เถียงนาเพื่อรอดูอาการ แยกตัวให้ห่างจากหมู่บ้าน และให้ญาติพี่น้องนำอาหารมาให้ที่จุดส่งอาหารตามเวลา โดยมีการเริ่มดำเนิน 'เถียงนาโมเดล' ขึ้นที่ อ.โนนคูณ จ.ศรีสะเกษ หลังจากนั้นคาดว่าจะขยายไปยังจังหวัดอื่นๆ

ทั้งนี้ ได้เกิดข้อถกเถียงบนโลกออนไลน์ว่า 'เถียงนา' เหมาะสมจะใช้เป็นสถานที่กักตัวจริงหรือไม่ เนื่องจากวัตถุประสงค์เริ่มต้นของการปลูกสร้างเถียงนา มีไว้เพื่อใช้เป็นที่พักชั่วคราวในฤดูเก็บเกี่ยวเท่านั้น หากต้องพักอาศัยสำหรับกักตัว ซึ่งกินระยะเวลานานประมาณ 14 วัน ก็อาจไม่สะดวกในเหตุผลต่อไปนี้ได้เช่นกัน

  • เถียงนาไม่ใช่สิ่งปลูกสร้างที่คงทนแข็งแรง ใช้เพื่อหลบแดดหลบฝนระหว่างวันเท่านั้น
  • เถียงนาส่วนใหญ่มีสภาพไม่พร้อมใช้งาน เนื่องจากถูกทิ้งร้างในช่วงที่ไม่ได้ทำนา
  • เถียงนามีเพียงหลังคาเปิดโล่ง ไม่มีฝากั้นรอบด้าน ไม่ปลอดภัยหากต้องอาศัยนานหลายวัน
  • ช่วงกลางวันอากาศร้อนอบอ้าว อาจเพิ่มความเครียดแก่ผู้กักตัว
  • ช่วงกลางคืนยุงเยอะ รวมถึงสัตว์มีพิษชนิดต่างๆ 
  • ไม่มีห้องน้ำ และเครื่องอำนวยความสะดวกที่จำเป็น
  • ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีน้ำประปาใช้

การจะกักตัวที่เถียงนาจำเป็นต้องนอนกางมุ้ง และนำเครื่องใช้ต่างๆ ไปเอง ซึ่งไม่ได้หมายความว่าทุกๆ เถียงนาจะมีความคงทนสำหรับอาศัยและป้องกันอันตรายได้ เนื่องจากมีลักษณะที่แตกต่างจากบ้านเรือนที่มีประตูและผนังกั้นรอบด้าน ดังนั้นการจะนำ 'เถียงนาโมเดล' มาใช้งาน จึงจำเป็นต้องศึกษาความพร้อมของแต่ละพื้นที่ควบคู่ไปด้วย เพราะไม่ใช่ทุกเถียงนาที่จะสามารถใช้เป็นสถานที่กักตัวอย่างปลอดภัยได้จริง

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

เถียงนาเถียงนา คือเถียงนาน้อยเถียงนาสมัยใหม่เถียงนา สวยๆกระท่อมเถียงนาเถียงนาโมเดลสาระน่ารู้

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันอังคารที่ 27 กรกฎาคม 2564 เวลา 18:48 น.