เฮงๆ ต้นปี และก็เฮงๆ ทั้งปี!! เทศกาล "ตรุษจีน" กำลังจะเริ่มขึ้นอีกครั้งแล้วค่ะ ซึ่งในปี 2562 นี้ ตรงกับวันอังคารที่ 5 กุมภาพันธ์ ว่าแต่...ประเพณีตรุษจีนนี้ มีประวัติและความเป็นมาอย่างไรนั้น ไลฟ์สไตล์ไทยรัฐ มีคำตอบ และไม่มัวพูดพร่ำทำเพลง หากพวกลื้อพร้อมแล้ว มานั่งตรงนี้ อั๊วจะเล่าให้ฟัง...
ตรุษจีน
วันตรุษจีนเป็นอีกหนึ่งประเพณีที่มีความสำคัญของจีน เพราะชาวจีนนั้น ถือว่าวันนี้เป็นวันขึ้นปีใหม่ โดยจะตรงกับวันที่ 1 เดือน 1 ตามปฏิทินจีน ซึ่งจุดกำเนิดของตรุษจีนนั้นมีประวัติมาหลายศตวรรษยาวนานกว่าสี่พันปี ทั้งยังมีอีกชื่อเรียกหนึ่งว่า "เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ"
ฉลองกันนานเกิ๊น
เนื่องจากเทศกาลตรุษจีนเริ่มต้นในวันที่ 1 เดือน 1 ในปฏิทินจีนโบราณ และสิ้นสุดลงในวันที่ 15 ด้วยเทศกาลโคมไฟ ด้วยเหตุนี้ "ตรุษจีน" จึงถือเป็นงานที่มีการเฉลิมฉลองที่สำคัญและยาวนานที่สุด โดยการจัดงานเฉลิมฉลองนี้จะเกิดขึ้นในหลายประเทศ อย่างเช่น จีนแผ่นดินใหญ่ ฮ่องกง อินโดนีเซีย มาเก๊า มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไต้หวัน ซึ่งถือเป็นประเทศและดินแดนที่มีประชากรจีนอาศัยอยู่มาก ทั้งนี้รวมประเทศไทยของเราด้วย
...
ธรรมเนียม
"ตรุษจีน" มีธรรมเนียมและประเพณีท้องถิ่นเกี่ยวกับการเฉลิมฉลองอยู่หลากหลาย อย่างเช่น การใช้จ่ายเงินของตนเองเพื่อซื้อของขวัญ หรือซื้ออาหารและเครื่องนุ่งห่มใหม่ เพื่อถือเป็นการต้อนรับสิ่งใหม่ๆ โดยจะเน้นไปที่สีแดงและสีทอง เพื่อสื่อถึง ความสุข, ความมั่งคั่ง, โชคดี และชีวิตที่ยืนยาว นอกจากนี้ ทุกครอบครัวจะทำความสะอาดบ้าน เพื่อปัดกวาด สิ่งโชคร้ายให้ออกไป เพื่อเป็นการหวังและเปิดทางให้โชคดีเข้ามา
อั่งเปา ซองแดง
หลังจากการเฉลิมฉลองเสร็จนั้น ในเช้าวันใหม่เด็กๆ จะทักทายบิดามารดาของตน พร้อมทั้งสวัสดีปีใหม่ และอวยพรพวกท่านให้มีสุขภาพดี โดยเด็กๆ จะได้รับเงินอั่งเปา ซองสีแดงเป็นของขวัญกลับมา
ตรุษจีนของไทย
ตามประเพณีปฏิบัติของคนไทยเชื้อสายจีนนั้น จะมีด้วยกัน 3 วันคือ
1. วันจ่าย
วันจ่าย คือ วันก่อนวันสิ้นปี เป็นวันที่ชาวไทยเชื้อสายจีนจะต้องไปเตรียมหาซื้ออาหาร ผลไม้ และเครื่องเซ่นไหว้ต่างๆ มาจัดเตรียมไว้ เพื่อใช้สำหรับการสักการะ ก่อนที่ร้านค้าทั้งหลายจะปิดร้านและหยุดพักผ่อนยาว
2. วันไหว้
ในการไหว้นั้นจะแบ่งออกเป็น 3 ช่วงด้วยกัน คือ
- ตอนเช้ามืด จะเป็นการไหว้ "ป้ายเล่าเอี๊ย" ซึ่งถือเป็นการไหว้เทพเจ้าต่างๆ เครื่องไหว้ เครื่องไหว้ก็จะประกอบไปด้วย เนื้อสัตว์สามอย่าง หมู เป็ด ไก่ หรือเพิ่มตับ ปลา เป็นเนื้อสัตว์ 5 อย่าง รวมทั้งเหล้า น้ำชา และกระดาษเงินกระดาษทอง
- ตอนสาย จะเป็นการไหว้ "ป้ายแป๋บ้อ" คือ การไหว้บรรพบุรุษ พ่อแม่ญาติพี่น้องที่ถึงแก่กรรมไปแล้ว เพื่อเป็นการแสดงความกตัญญูตามคติจีน ซึ่งการไหว้ในครั้งนี้จะต้องไหว้ไม่เกินเที่ยง เครื่องไหว้ส่วนมากจะทำตามที่ผู้ที่ล่วงลับเคยชอบตอนที่ยังมีชีวิตอยู่ รวมทั้งเผากระดาษเงินกระดาษทอง เสื้อผ้ากระดาษ เพื่ออุทิศให้แก่ผู้ล่วงลับอีกด้วย
- ตอนบ่าย จะเป็นไหว้ "ป้ายฮ่อเฮียตี๋" เป็นการไหว้ผีพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว เครื่องไหว้ที่ใช้ประกอบพิธี จะเป็น ขนมเข่ง ขนมเทียน เผือกเชื่อมน้ำตาล กระดาษเงินกระดาษทอง และจบท้ายพิธีด้วยการจุดประทัดเพื่อไล่สิ่งชั่วร้ายและเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ครอบครัว
...
3. วันเที่ยว
วันเที่ยวที่ถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ เพราะเป็นวันที่ 1 ของเดือน 1 ของปี ตามธรรมเนียมโบราณที่ยังปฏิบัติสืบต่อกันมาของชาวจีน เพื่อความเป็นสิริมงคล ในวันนี้ทุกคนจะงดการทำบาป และจะไม่พูดจาไม่ดีต่อกัน ไม่ทวงหนี้กัน ไม่จับไม้กวาด และจะแต่งกายด้วยเสื้อผ้าใหม่แล้วออกเยี่ยมอวยพรและพักผ่อนนอกบ้าน ทั้งยังนำส้มสีทองมอบให้แก่ญาติผู้ใหญ่และผู้ที่เคารพรักอีกด้วย ด้วยเหตุที่ว่า การให้ส้มสีทองนั้นสื่อความหมายถึง การมอบความสุขหรือโชคลาภนั่นเอง
เอาล่ะ!! ขอให้ตรุษจีนในปีหมูทองนี้ เป็นปีที่ทุกท่านเฮง เฮง เฮง กันถ้วนหน้านะจ๊ะ.