วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569 ถือเป็นวันสำคัญที่จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของภาษาไทย ซึ่งเป็นภาษาประจำชาติและเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของคนไทยมาอย่างยาวนาน

นอกจากเป็นวันที่รำลึกถึงพัฒนาการของภาษาไทยแล้ว ยังเป็นโอกาสในการรณรงค์ให้คนไทยใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง ทั้งการพูด การอ่าน และการเขียน พร้อมส่งเสริมการอนุรักษ์ภาษาไทยให้คงอยู่สืบไป

วันภาษาไทยแห่งชาติ มีประวัติความเป็นมาอย่างไร

จุดเริ่มต้นของภาษาไทยมีความเกี่ยวข้องกับการประดิษฐ์ “ลายสือไทย” ซึ่งเชื่อกันว่าเกิดขึ้นในราว พ.ศ. 1826 เมื่อ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช ทรงคิดค้นอักษรไทยขึ้น โดยพัฒนาจากอักษรมอญและอักษรเขมร พร้อมกำหนดพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์ เพื่อใช้ถ่ายทอดเสียงและความหมายของภาษาไทย ก่อนจะค่อยๆ พัฒนาเป็น อักษรไทย ที่ใช้กันมาจนถึงปัจจุบัน

ส่วนการกำหนดให้มี วันภาษาไทยแห่งชาติ มีที่มาจากเหตุการณ์สำคัญเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินไปทรงร่วมอภิปรายในหัวข้อ “ปัญหาการใช้คำไทย” ในการประชุมวิชาการของชุมนุมภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในโอกาสนั้น พระองค์ได้พระราชทานพระราชดำรัสที่สะท้อนถึงความห่วงใยต่อการใช้ภาษาไทย โดยทรงเน้นว่า คนไทยควรรักษาภาษาไทยให้ถูกต้อง ทั้งด้านการออกเสียง การใช้คำและการเรียบเรียงประโยค รวมถึงควรใช้คำไทยเดิมที่มีอยู่แล้วให้เกิดประโยชน์ ก่อนบัญญัติคำใหม่โดยไม่จำเป็น

ต่อมาในปี พ.ศ. 2542 คณะรัฐมนตรีมีมติประกาศให้ วันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปี เป็น วันภาษาไทยแห่งชาติ เพื่อเฉลิมพระเกียรติและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของรัชกาลที่ 9 ที่ทรงให้ความสำคัญกับภาษาไทย โดยเริ่มใช้ตั้งแต่ปีเดียวกันและสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

ความสำคัญของวันภาษาไทยแห่งชาติ 2569

วันภาษาไทยแห่งชาติไม่ได้เป็นเพียงวันรำลึกถึงประวัติศาสตร์ของภาษาไทยเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้องและเหมาะสม โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญ ได้แก่

  • น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ที่ทรงให้ความสำคัญและทรงมีพระราชดำริเกี่ยวกับการอนุรักษ์ภาษาไทย
  • ส่งเสริมให้คนไทยเห็นคุณค่าของภาษาไทยในฐานะภาษาประจำชาติและมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรสืบสาน
  • ยกระดับการเรียนการสอนภาษาไทยในทุกระดับการศึกษา เพื่อให้ผู้เรียนสามารถใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ
  • สนับสนุนให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา ร่วมกันจัดกิจกรรมเผยแพร่ความรู้และส่งเสริมการใช้ภาษาไทยอย่างสร้างสรรค์

วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569 มีกิจกรรมอะไรบ้าง

ทุกๆ ปี โรงเรียน มหาวิทยาลัย และหน่วยงานต่างๆ ทั่วประเทศ มักจัดกิจกรรมเพื่อสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของภาษาไทย ทั้งในด้านการเรียนรู้และการอนุรักษ์วัฒนธรรมทางภาษา เช่น

  • จัดนิทรรศการเกี่ยวกับประวัติและพัฒนาการของภาษาไทย
  • การแข่งขันแต่งคำขวัญ แต่งเรียงความ หรือเขียนร้อยแก้วและร้อยกรอง
  • การประกวดคัดลายมือและการอ่านทำนองเสนาะ
  • การเสวนาหรืออภิปรายทางวิชาการด้านภาษาไทยและการเรียนการสอน
  • กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน การเขียน และการใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง

กิจกรรมเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อปลูกฝังให้เยาวชนและประชาชนเห็นคุณค่าของภาษาไทย พร้อมสืบทอดมรดกทางภาษาให้คงอยู่คู่สังคมไทยต่อไป

วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569 สำคัญกว่าที่คิด

แม้ภาษาไทยจะเป็นภาษาที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวัน แต่การใช้ภาษาให้ถูกต้องทั้งการพูด การอ่าน และการเขียน ถือเป็นการช่วยรักษาเอกลักษณ์ของชาติและสืบสานวัฒนธรรมที่สั่งสมมายาวนานหลายร้อยปี วันภาษาไทยแห่งชาติในวันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปี จึงเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำคัญที่ช่วยกระตุ้นให้ทุกภาคส่วนร่วมกันอนุรักษ์ พัฒนา และส่งต่อความงดงามของภาษาไทยไปสู่คนรุ่นต่อๆ ไป