21 เมษายนของทุกปี ถือเป็นวันสำคัญยิ่งในหน้าประวัติศาสตร์ไทย เนื่องจากเป็น "วันสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์" หรือวันกำเนิดกรุงเทพฯ ซึ่งในปี 2569 นี้ ถือเป็นการครบรอบ 244 ปี นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กระทำพิธียกเสาหลักเมือง เมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325 เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง
ย้อนประวัติ 21 เมษายน พ.ศ. 2325 จุดเริ่มต้นแห่งราชธานี
ภายหลังการกอบกู้เอกราชและยุคกรุงธนบุรี พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงย้ายราชธานีจากฝั่งธนบุรีมายังฝั่งพระนคร เนื่องจากทรงเล็งเห็นว่าชัยภูมิฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยามีความเหมาะสมกว่า ทั้งในด้านการป้องกันศึกสงครามและการขยายเมืองในอนาคต
โดยในวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2325 เวลา 06.54 น. ได้เกิดเหตุการณ์สำคัญคือการประกอบพระราชพิธีฝังเสาพระหลักเมือง ณ ชัยภูมิอันเป็นที่ตั้งของกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน ถือเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นรัชสมัยแห่งราชวงศ์จักรีอย่างเป็นทางการ
ทั้งนี้ เวลา 06.54 น. ถูกบันทึกว่าเป็นเวลาที่ดวงเมืองกรุงเทพมหานครถูกวางไว้ในตำแหน่งที่เรียกว่า "ดวงพิชัยสงคราม" โดยมีลัคนาสถิตราศีเมษ อันเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญและการเป็นผู้นำ ซึ่งเป็นที่ยอมรับในหมู่นักประวัติศาสตร์และโหราจารย์ไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
...
ความสำคัญของ "ศาลหลักเมือง" และความเชื่อคู่แผ่นดินไทย
ศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร ไม่เพียงแต่เป็นโบราณสถานสำคัญ แต่ยังเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวไทย ความเชื่อเรื่องการกราบไหว้เสาหลักเมืองคือการเสริมสร้างความมั่นคงในชีวิต หน้าที่การงาน และขอพรให้บ้านเมืองสงบสุข ภายในศาลหลักเมืองยังมีเทพารักษ์สำคัญ 5 องค์ ได้แก่ พระเสื้อเมือง, พระทรงเมือง, พระกาฬไชยศรี, เจ้าพ่อเจตคุปต์ และเจ้าพ่อหอกลอง ที่คอยปกป้องคุ้มครองเมือง
การครบรอบ 244 ปี กรุงรัตนโกสินทร์ ในวันที่ 21 เมษายนนี้ เป็นวันที่ย้ำเตือนถึงรากเหง้า ความวิจิตรบรรจงของวัฒนธรรม และความแข็งแกร่งของราชธานีที่ผ่านร้อนผ่านหนาวมาจนถึงปัจจุบัน การร่วมเฉลิมฉลองและเรียนรู้ประวัติศาสตร์จึงเป็นการส่งต่อคุณค่านี้ไปสู่คนรุ่นหลังสืบต่อไป