“พระเครื่องเปียกน้ำ” อย่ารีบเช็ดหรือเป่าแห้งผิดวิธี เสี่ยงผิวหลุด เสียมูลค่า

เมื่อพระเครื่องเปียกน้ำ หลายคนอาจรีบทำให้องค์พระแห้งเร็วที่สุด แต่รู้หรือไม่ว่า การใช้ความร้อนหรือทำความสะอาดผิดวิธี อาจทำให้เนื้อพระแตกร้าว ผิวเดิมเสียหาย หรือมวลสารหลุดออกได้ โดยเฉพาะพระเครื่องเก่าที่มีมูลค่าสูง จึงควรเลือกวิธีดูแลให้เหมาะกับมวลสารแต่ละประเภท

พระเครื่องเปียกน้ำ ควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?

1.  ห้ามเช็ดหรือขัดถู เพราะอาจทำให้ผิวเดิมและรายละเอียดองค์พระหลุดลอก

2. ห้ามใช้ไดร์เป่าหรือตากแดดจัด เพราะความร้อนอาจทำให้เนื้อพระบางชนิดแตกร้าว

3. อย่าแกะกรอบพระเอง หากมีน้ำขังอยู่ภายใน ควรให้ช่างที่มีประสบการณ์ช่วยเปิดกรอบ

4. วางในที่อากาศถ่ายเท หากนำพระออกจากกรอบแล้ว ให้วางในที่สะอาดและแห้ง โดยไม่กดหรือถูผิวพระ

วิธีดูแลพระเครื่องเปียกน้ำ แยกตามประเภทเนื้อพระ

1. พระเนื้อผงและพระเนื้อดิน

พระเนื้อผง เช่น พระสมเด็จ และพระเนื้อดิน เช่น พระรอดหรือพระซุ้มกอ บางองค์มีรูพรุนและเนื้อวัสดุเปราะบาง เมื่อเปียกน้ำอาจดูดซับความชื้นจนเกิดรอยร้าว ผิวหลุดลอก หรือเนื้อพระเสื่อมสภาพได้ โดยเฉพาะพระเก่าที่มีรอยแตกร้าวอยู่แล้ว

วิธีดูแล วางบนพื้นผิวที่สะอาดและแห้งในที่อากาศถ่ายเท หลีกเลี่ยงการจับหรือขัดถู และห้ามแช่น้ำซ้ำเพื่อล้างคราบ หากเนื้อพระเริ่มร่วนหรือแตกร้าว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ข้อควรระวัง ไม่ควรนำพระไปแช่น้ำซ้ำเพื่อล้างคราบ หรือเร่งให้แห้งด้วยไดร์เป่าผม เพราะอาจทำให้ผิวเดิมและเนื้อพระเสียหายมากขึ้น

2. พระเนื้อโลหะและพระเหรียญ

พระเนื้อโลหะ พระเหรียญ เช่น ทองแดง ทองเหลือง ชิน และนวโลหะ แม้จะมีเนื้อแข็งกว่าพระเนื้อผง แต่หากมีความชื้นตกค้าง อาจเกิดคราบหรือการกัดกร่อน อาจพบคราบสีเขียว ซึ่งอาจส่งผลต่อผิวเดิมและมูลค่าพระเครื่อง

วิธีดูแล ให้ใช้ผ้านุ่มสะอาดซับน้ำเบาๆ แล้ววางผึ่งในที่ร่มและอากาศถ่ายเท หลีกเลี่ยงการใช้ไดร์เป่าผม น้ำมันรอนสัน หรือน้ำยาขัดโลหะ เพราะอาจทำลายผิวเดิม หากพบคราบสนิมหรือการกัดกร่อน ไม่ควรขัดออกเอง

ข้อควรระวัง พระเหรียญเก่าที่มีผิวเดิม ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก่อนทำความสะอาด เพื่อป้องกันความเสียหายจนส่งผลให้มูลค่าลดลง

3. พระเนื้อว่านและพระเนื้อไม้แกะสลัก

พระเนื้อว่านและพระเนื้อไม้บางชนิดสามารถดูดซับความชื้นได้ เมื่อเปียกน้ำอาจเกิดการบวม แตกร้าว หรือเสี่ยงต่อการเกิดเชื้อรา โดยเฉพาะพระเก่าที่เนื้อวัสดุเริ่มเสื่อมสภาพ

วิธีดูแล วางองค์พระบนพื้นผิวที่สะอาดและแห้ง อากาศถ่ายเท หลีกเลี่ยงการเช็ดถู ตากแดดจัด หรือใช้ไดร์เป่าผม เพราะอาจทำให้เนื้อพระเสียหาย ไม่ควรใช้น้ำมันจันทน์หรือน้ำมันอื่นทาเคลือบผิวเอง เนื่องจากอาจทำให้เกิดคราบหรือเปลี่ยนสภาพผิวเดิม

ข้อควรระวัง หากพบเนื้อพระบวม แตกร้าว หรือมีเชื้อรา ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทำความสะอาด

เมื่อ พระเครื่องเปียกน้ำ สิ่งสำคัญคืออย่ารีบเช็ดถูหรือเป่าให้แห้ง เพราะพระแต่ละชนิดมีความเปราะบางแตกต่างกัน ควรดูแลตามประเภทเนื้อพระและหลีกเลี่ยงการทำความสะอาดด้วยสารเคมี หากเป็นพระเก่าหรือพระที่มีมูลค่าสูง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อรักษาสภาพผิวเดิมและป้องกันความเสียหายที่อาจทำให้พระเครื่องเสื่อมมูลค่า