สำหรับคนไทยที่มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ "พระเครื่อง" ถือเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจที่อยู่คู่สังคมมาอย่างยาวนาน หลายคนมีความเลื่อมใสในครูบาอาจารย์และพระเกจิอาจารย์หลายรูป จนนำมาสู่คำถามที่มักจะถกเถียงกันในกลุ่มนักสะสมและสายมูอยู่บ่อยครั้งว่า การ ห้อยพระหลายองค์ ในคอเดียวกันนั้น พุทธคุณของพระแต่ละองค์จะตีกันเองหรือขัดกันเองจนไม่เกิดผลหรือไม่ และหากจะแขวนพร้อมกันหลายองค์ควรมีวิธีอย่างไร
ไขความเชื่อ "ห้อยพระหลายองค์" พุทธคุณจะตีกันจริงหรือไม่?
ตามหลักความเชื่อในวงการพระเครื่องและคำสั่งสอนของพระเกจิอาจารย์ชื่อดังในอดีตต่างระบุไปในทิศทางเดียวกันว่า "พุทธคุณของพระเครื่องไม่มีวันตีกัน" เนื่องจากพุทธคุณ หรืออานุภาพของพระเครื่องนั้นเกิดจากจิตอธิษฐานบริสุทธิ์ของพระอริยสงฆ์ผู้สร้าง ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อการคุ้มครอง ป้องกันภัย และเป็นเครื่องระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
กระแสความเชื่อที่ว่าพระจะตีกัน มักเกิดจากความกังวลส่วนบุคคล เช่น การนำพระแนวเมตตามหานิยมมาห้อยรวมกับพระแนวคงกระพันชาตรี แล้วเกรงว่าอิทธิฤทธิ์จะหักล้างกันเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว พุทธคุณเปรียบเสมือนคลื่นพลังงานบวกที่เกื้อหนุนกัน การแขวนพระหลายองค์จึงไม่ได้ทำให้ความเป็นสิริมงคลลดน้อยลงแต่อย่างใด
หลักการจัดลำดับยศพระเครื่อง วิธีแขวนพระหลายองค์ให้ถูกต้อง
แม้พุทธคุณจะไม่ขัดกันเอง แต่ในเชิงความเชื่อและขนบธรรมเนียมไทย มีการให้ความสำคัญกับ "ลำดับขั้น" และ "ตำแหน่ง" ของพระเครื่องบนสร้อยคอ เพื่อแสดงความเคารพอย่างสูงสุด โดยมีหลักการจัดวางที่นิยมใช้กันดังนี้
1. ตำแหน่งประธาน (ตรงกลาง)
...
ต้องเป็นพระพุทธรูปที่เป็นตัวแทนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น พระสมเด็จ, พระพุทธชินราช, พระแก้วมรกต หรือพระปางประจำวันเกิด เนื่องจากพระพุทธเจ้ามียศสูงสุดในสามโลก
2. ตำแหน่งรองลงมา (ซ้าย-ขวา)
ลดหลั่นลงมาตามลำดับความเกี่ยวเนื่อง โดยถัดจากพระพุทธจะเป็น พระอริยสงฆ์หรือพระเกจิอาจารย์ (เช่น หลวงปู่ทวด, หลวงพ่อคูณ) และตามด้วย พระบรมรูปพระมหากษัตริย์ (เช่น เสด็จพ่อ ร.5) ส่วนระดับล่างสุดหรือส่วนท้ายทอย มักนิยมแขวน เครื่องรางของขลัง เช่น ตะกรุด หรือเสือหลวงพ่อปาน
การจัดฝั่งซ้าย-ขวา ให้นับจาก "อกของผู้แขวน" เป็นหลัก โดยฝั่งขวาของอกเรา (ซ้ายของคนมอง) จะถือเป็นฝั่งที่มีความสำคัญสูงกว่าฝั่งซ้ายเล็กน้อยตามคติโบราณ
ทำไมต้องแขวนพระเครื่องเป็น เลขคี่?
อีกหนึ่งข้อสงสัยคือการเลือกจำนวนพระเครื่องบนสร้อยคอ ซึ่งตามคติความเชื่อสากลนิยมนิยมแขวนเป็นจำนวน เลขคี่ เช่น 1 องค์, 3 องค์, 5 องค์ หรือ 7 องค์ เป็นต้น
จำนวนพระ | เหตุผลและรูปแบบการจัดวาง |
| 1 องค์ | พระประธานองค์เดียว โดดเด่นและดูแลรักษาง่าย |
| 3 องค์ | พระประธานอยู่ตรงกลาง ด้านซ้ายและขวามีพระเกจิอาจารย์ขนาบข้าง บาลานซ์น้ำหนักได้ดี |
| 5 องค์ | พระประธาน 1 องค์, พระเกจิยอดนิยม 2 องค์ (ซ้าย-ขวา), และเครื่องรางหรือพระขนาดเล็กอีก 2 องค์ |
การแขวนเป็นเลขคี่มีเหตุผลในเชิงการใช้งานจริงด้วย เนื่องจากจะทำให้มีพระเครื่อง 1 องค์ทำหน้าที่เป็น "แกนกลาง" อยู่ตรงกลางอกพอดี ทำให้สร้อยคอสมดุล ไม่เอียงไปฝั่งใดฝั่งหนึ่ง
ส่วนในกรณีที่ต้องการแขวนเป็นเลขคู่ (เช่น 2 หรือ 4 องค์) นักสะสมมักจะใช้ตะกรุดหรือพระองค์เล็กมาแขวนไว้ที่บริเวณท้ายทอยเพื่อปรับให้ยอดรวมกลายเป็นเลขคี่
อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุดของการแขวนพระเครื่องไม่ใช่จำนวนหรือราคา แต่คือการปฏิบัติตนให้อยู่ในกรอบของศีลธรรม เพราะพุทธคุณจะคุ้มครองผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบเป็นสำคัญ