ท่ามกลางโลกของพระเครื่อง "พระกริ่ง" เปรียบเสมือนงานประณีตศิลป์ชั้นสูงที่ไม่ได้มีดีแค่พุทธคุณ แต่ยังโดดเด่นด้วยวิชาการสร้างที่ซับซ้อนและพุทธศิลป์ที่งดงาม อีกทั้งยังมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวคือ "เสียง" ที่ดังมาจากภายในองค์พระเมื่อเขย่า หลายคนอาจรู้จักชื่อเสียงในด้านความศักดิ์สิทธิ์ แต่ทราบหรือไม่ว่ารากเหง้าที่แท้จริงของพระกริ่งนั้น เชื่อมโยงไปถึงความเชื่อในเรื่องการ "รักษาโรค" และ "ความสมบูรณ์พูนสุข" ตามคติความเชื่อดั้งเดิม
เจาะเรื่องลับ "พระกริ่ง" ทำไมถึงต้องมีเสียง?
คำว่า "พระกริ่ง" หมายถึง พระพุทธรูปขนาดเล็กที่ภายในองค์พระมีการบรรจุเม็ดโลหะไว้ เมื่อเขย่าแล้วจะเกิดเสียงดัง "กริ่งๆ" จึงเป็นที่มาของชื่อเรียกนี้ ในทางความเชื่อโบราณ เสียงกริ่งนี้เปรียบเสมือนเสียงแห่งธรรมะที่ดังเตือนสติ และยังเชื่อว่าเป็นเสียงของ "พระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า" พระพุทธเจ้าแห่งการรักษาโรค
ต้นกำเนิด "พระกริ่ง" จากพุทธมหายาน
พระกริ่งมีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีน (พระกริ่งจีน) ซึ่งเป็นพระพุทธรูปในคติพุทธมหายาน สื่อถึง พระไภษัชยคุรุพุทธเจ้า ผู้มีปณิธานในการช่วยสรรพสัตว์ให้พ้นจากความเจ็บป่วยทั้งทางกายและทางใจ ต่อมาวิชาการสร้างพระกริ่งได้เผยแผ่เข้ามาในไทย โดยเฉพาะในสมัยสมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศนเทพวราราม ที่ทรงทำให้พระกริ่งไทยโด่งดังและมีมูลค่าสูงจนถึงปัจจุบัน
ทำไม "พระกริ่ง" ถึงมีราคาแพง
ความยากและเอกลักษณ์ของการสร้าง สิ่งที่ทำให้พระกริ่งเป็นพระเครื่องที่ราคาสูง คือกรรมวิธี
การหล่อโบราณ ต้องใช้ช่างฝีมือชั้นครูในการทำแม่พิมพ์และการหล่อ
การบรรจุกริ่ง เม็ดกริ่งต้องถูกใส่ไว้ภายในก่อนที่จะปิดก้นพระให้สนิท ซึ่งถือเป็นเคล็ดลับสำคัญ
เนื้อโลหะ การผสมสูตรโลหะ (เช่น นวโลหะ) ให้มีความสวยงามและเข้มขลัง ต้องใช้ความรู้เชิงโลหะวิทยาที่ซับซ้อน
...
ทำไม "พระกริ่ง" ถึงครองใจนักสะสมตลอดกาล?
- พุทธคุณ เชื่อเรื่องการขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บ ให้มีสุขภาพดีและอายุยืน
- พุทธศิลป์ การสะสมพระกริ่งคืองานอดิเรกของคนรักศิลปะ เพราะพิมพ์ทรงมีความอ่อนช้อยงดงามแบบเฉพาะตัว
- คุณค่า พระกริ่งเก่า (โดยเฉพาะพระกริ่งวัดสุทัศน์ฯ) เป็นที่ต้องการอย่างสูงในตลาดพระเครื่อง มีมูลค่าการสะสมที่เพิ่มขึ้นตามกาลเวลา
พระกริ่งจึงไม่ใช่แค่พระเครื่องทั่วไป แต่เป็นวัตถุมงคลที่รวมเอา "ศาสตร์ ศิลป์ และศรัทธา" ไว้ด้วยกัน อย่างไรก็ตาม สำหรับนักสะสมมือใหม่ "พระกริ่งปลอม" มีระบาดหนักมากในตลาด ควรศึกษาพิมพ์ทรง จุดตาย และประวัติการจัดสร้างจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ ก่อนตัดสินใจเช่าบูชาทุกครั้ง
ขอบคุณภาพจากคอลัมน์สนามพระวิภาวดี โดย สีกาอ่าง