ในบรรดา "พระชุดเบญจภาคี" ที่มีราคาสูงและเป็นที่ต้องการมากที่สุด "พระนางพญา" จังหวัดพิษณุโลก ถือเป็นหนึ่งในสุดยอดวัตถุมงคลที่รวมความงดงามทางพุทธศิลป์และความศักดิ์สิทธิ์เข้าไว้ด้วยกัน สำหรับนักสะสม การแยกแยะ "พิมพ์นิยม" ถือเป็นหัวใจสำคัญ เพราะแต่ละพิมพ์มีมูลค่าและลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างกัน ไทยรัฐออนไลน์จะพาไปเปิดตำราดูพิมพ์นิยมของพระนางพญา เพื่อให้คุณเข้าใจความละเอียดอ่อนของพุทธศิลป์ยุคเก่าที่ยังคงเป็นอมตะ
รู้จัก 5 พิมพ์ยอดนิยม ของพระนางพญา
การจัดอันดับพิมพ์นิยมของพระนางพญานั้น ยึดถือตามความหายาก ความสวยงามของพุทธศิลป์ และมาตรฐานการยอมรับของวงการพระเครื่องไทย โดยแบ่งออกเป็นพิมพ์หลักๆ ดังนี้
1. พระนางพญา พิมพ์เข่าโค้ง (ได้รับความนิยมสูงสุด)
ถือเป็น "พิมพ์นิยมสูงสุด" และมีมูลค่าการเช่าบูชาสูงที่สุดในชุดพระนางพญา ลักษณะเด่นคือ เส้นพระเพลา (เข่า) จะมีความโค้งมนรับกับองค์พระได้อย่างอ่อนช้อยงดงาม พุทธลักษณะมีความสมส่วน ทั้งวงพระพักตร์ อก และลำตัว แสดงถึงพุทธศิลป์ชั้นสูงสมัยอยุธยา เป็นพิมพ์ที่นักสะสมระดับแนวหน้าต่างใฝ่ฝันหาไว้ในครอบครองเพื่อความเป็นสิริมงคล การพิจารณาต้องดูความคมชัดของรายละเอียด รอยตัดขอบ และมวลสารเนื้อดินที่ละเอียดนุ่มตา
...
2. พระนางพญา พิมพ์เข่าตรง
เอกลักษณ์คือพระชง (แข้ง) จะมีความตรงตั้งฉาก ไม่โค้งงอเหมือนพิมพ์แรก แม้รูปทรงจะดูแข็งกว่าเล็กน้อย แต่ความงดงามถือเป็นพิมพ์หลักที่ได้รับความนิยมสูงในลำดับต้นๆ พิมพ์เข่าตรงเป็นอีกหนึ่งพิมพ์มาตรฐานที่ได้รับความนิยมสูงรองลงมาจากพิมพ์เข่าโค้ง มักปรากฏรายละเอียดในส่วนต่างๆ อย่างชัดเจน จัดเป็นพิมพ์ที่หาชมของแท้ได้ยากในปัจจุบัน จึงเป็นที่ต้องการของนักสะสมอย่างยิ่ง หลักการพิจารณาเน้นความถูกต้องของพิมพ์ทรง รอยตัดขอบ และธรรมชาติของเนื้อดินเก่า
3. พระนางพญา พิมพ์สังฆาฏิ
พิมพ์สังฆาฏิได้รับชื่อเรียกตามจุดสังเกตสำคัญ คือมีเส้นสังฆาฏิปรากฏเด่นชัด พาดผ่านพระอังสา เป็นพิมพ์ที่มีความสวยงามเฉพาะตัว โดยพุทธลักษณะโดยรวมมีความใกล้เคียงกับพิมพ์เข่าโค้ง แม้รายละเอียดบางจุดจะต่างกัน แต่ความคมชัดและความอ่อนช้อยขององค์พระยังคงมาตรฐานสูง นักสะสมพระเครื่องต่างให้การยอมรับว่าเป็นพิมพ์ที่มีเอกลักษณ์และน่าเก็บสะสมมาก หากพบองค์ที่สภาพสมบูรณ์และเนื้อจัดจ้าน จะถือเป็นองค์ครูที่มีมูลค่าทางจิตใจสูงยิ่ง
4. พระนางพญา พิมพ์อกนูน
พิมพ์อกนูนมีลักษณะเฉพาะที่โดดเด่น คือส่วนพระอุระ (หน้าอก) จะนูนหนาเด่นออกมาจากองค์พระ ให้ความรู้สึกถึงความแข็งแกร่งและสมบูรณ์ตามพุทธศิลป์แบบนางพญาเมืองพิษณุโลก เป็นพิมพ์ที่นักสะสมชื่นชอบในความล่ำสัน สื่อถึงพลังและความเมตตามหานิยม แม้จะเป็นพิมพ์ที่พบเห็นได้บ้าง แต่หากเป็นองค์ที่มีสภาพสวยสมบูรณ์ย่อมมีราคาสูง ข้อควรระวังในการสะสมคือต้องหมั่นตรวจสอบความแท้จริงของเนื้อดินและคราบกรุเก่า
5. พระนางพญา พิมพ์อกแฟบ
พิมพ์อกแฟบเป็นพิมพ์มาตรฐานที่แม้จะมีช่วงพระอุระไม่นูนเด่น แต่มีความงามในแบบเรียบง่าย พุทธศิลป์ของพิมพ์นี้สะท้อนความถ่อมตัวและอ่อนน้อม เป็นเสน่ห์ที่นักสะสมบางกลุ่มหลงใหล รายละเอียดส่วนอื่นๆ ขององค์พระยังคงความครบถ้วนตามแบบแผนการสร้างสมัยอยุธยา ถือเป็นทางเลือกสำหรับผู้เริ่มต้นสะสมที่ต้องการพระนางพญาแท้ในราคาที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า การพิจารณาเน้นดูความเก่าของเนื้อดินและรอยตัดขอบข้างที่บ่งบอกถึงกรรมวิธีการผลิต
...
การเล่น "พระนางพญา พิมพ์นิยม" เป็นมากกว่าการเช่าบูชาพระเครื่อง แต่คือการสะสมงานศิลปะล้ำค่าที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน การศึกษาพิมพ์ให้แม่นยำประกอบกับความเข้าใจในเนื้อหามวลสาร จะช่วยให้ท่านก้าวเข้าสู่วงการได้อย่างมั่นใจ อย่างไรก็ตาม พระนางพญาเป็นพระที่มีของปลอมเลียนแบบจำนวนมาก การเช่าบูชาควรทำผ่านเซียนพระหรือแหล่งมาตรฐานที่เชื่อถือได้เท่านั้น