เทียบเคียงทุกเส้นสายลายพิมพ์ พระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ทรงเจดีย์ องค์ในคอลัมน์วันนี้ ถ้าใช้ทฤษฎี “นิรนาม” สำนักท่าพระจันทร์ (พรีเชียส สเปเชียล) เป็นพิมพ์ที่ 3
แต่ถ้าใช้ทฤษฎีปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง เล่มพระสมเด็จ พ.ศ.2522 “ตรียัมปวาย” แยกพิมพ์ทรงเจดีย์ไว้ 4 พิมพ์ พิมพ์เขื่อง พิมพ์ชะลูด พิมพ์สันทัด พิมพ์ย่อม องค์นี้เป็นพิมพ์ย่อม
องค์รวมของพิมพ์ย่อม “ตรียัมปวาย” อธิบายว่า องค์พระค่อนไปทางป้อมสั้น...เส้นสังฆาฏิคู่คม และเส้นขอบจีวรอ่อนช้อยช้อนขึ้นชนรักแร้เรียวคม
ส่วน “นิรนาม” ชี้จุดตำหนิเป็นจุดสังเกต ไว้หลายแห่ง จุดสังเกตเด่น คือ กลางลำพระเกศองค์ที่ติดชัด เหมือนมีพวงมาลัยครอบ แต่ส่วนใหญ่ติดให้เห็นแค่ “ป่องกลาง” ป่องมากบ้าง ป่องน้อยๆบ้าง
จุดพวงมาลัยครอบพระเกศ...นี้ มีในทรงเจดีย์พิมพ์ที่ 2 (นึกถึงองค์เจ๊แจ๋ว) ด้วย
แต่น่าแปลกตรงที่ แม้ “นิรนาม” ชี้เป็นชุดสังเกตสำคัญเอาไว้หนักแน่น...แต่ทรงเจดีย์ที่เปลี่ยนมือซื้อขายในวงการ...ไม่มีเซียนรุ่นไหนพูดถึง เซียนใหญ่บางคน ถึงกับส่ายหน้าว่า “เก๊”
ทรงเจดีย์ ไม่ว่าพิมพ์ที่ 2 พิมพ์ที่ 3 องค์ที่ติดพวงมาลัยครอบพระเกศเต็มๆ ส่วนใหญ่จึงถูกเมิน...ปล่อยให้คนเป็นพระ ที่มั่นใจในสายตา ซื้อไว้ขึ้นคอในราคาสบายๆ
สำหรับองค์ที่ติดแค่ “ป่องกลาง” จึง ถือเป็นพระ “เล่นได้” บางองค์ อย่างองค์ ตำรวจใหญ่ จึงขึ้นตลาดบน ชนสิบล้านขึ้นไปนาน จึงยึดเป็นครู...เอาองค์ในคอลัมน์วันนี้ขึ้นเทียบเคียงได้
ข้อเด่นของเส้นสายลายพิมพ์องค์นี้... อยู่ที่ติดกรอบกระจกครบสี่ด้าน...
กรอบกระจกที่รักษาช่องไฟพองามกับเส้นซุ้มส่วนที่โค้ง...จึงเห็นท่อนบนผายกว้างกว่าท่อนล่าง ถ้าไม่ดูด้านหน้า ดูแต่ด้านหลัง อาจคิดว่าเป็นพิมพ์ฐานแซม
...
ความต่างที่ชัด คือ ไม่สูงชะลูดเหมือนพิมพ์ฐานแซม แต่เป็นทรงเจดีย์พิมพ์ย่อม ที่ป้อมป้าน
ผ่านประเด็นเรื่องพิมพ์ ที่ดูผิดแผกแปลกตาบ้าง...ไปถึงเรื่องเนื้อ องค์นี้เนื้อละเอียดขาวอมเหลืองน้อยๆ เหมือนสีนมข้น ทฤษฎีตรียัมปวาย เรียกเนื้อเกสรดอกไม้
ผิวพระมีร่องรอยถูกจับต้อง แต่ยังไม่สึกช้ำ จึงปกปิดเนื้อใน ประกอบกับองค์นี้ ธรรมชาติ รอยยุบ รอยแยก รอยยับด้านหน้าปรากฏน้อย แต่ฝ้ารักสีดำอมน้ำตาลอ่อนยังเหลือตามซอกลึกๆ และหลุมร่องเล็กๆ ช่วยเสริมให้ไม่ถึงกับจืดตาจนเกินไป
ว่ากันด้วยเนื้อและผิวด้านหน้า ออกไปทางหนึกแกร่ง...ไม่หนึกนุ่มซึ้งตา
แต่เมื่อพลิกด้านหลัง...สี่ขอบมีร่องรอยหลุดร่อย นี่คือธรรมชาติมาตรฐานขอบข้างสมเด็จวัดระฆัง หลุมร่อง พื้นราบ และก้อนเนื้อ ที่เกิน อยู่ในผิวพื้นที่มีคราบฝ้ารารักจางๆ และส่วนที่ขาวขุ่น
ด้านหน้าเด่นทางเส้นสายลายพิมพ์คมชัด แต่ด้อยด้านความนุ่มซึ้งของเนื้อหา ด้านหลังได้คะแนนธรรมชาติกลมกลืน เป็นตัวช่วย ดูสมเด็จวัดระฆังต้องดูองค์รวมจึงควรให้คะแนนสมเด็จวัดระฆังทรงเจดีย์องค์นี้เต็ม
พระสมเด็จวัดระฆังแท้ แต่ละองค์ ก็แค่นี้ ไม่มีอะไรซับซ้อนมากไปกว่านี้
กลัวศักดิ์ศรีวัดระฆังเกินไปถึงระดับจิตตก ก็ไม่กล้า เชื่อในทฤษฎีเซียนสอนไว้มากเกินจนฮึกเหิม ก็อาจเผลอเจอพระฝีมือ ต้องรักษาสมดุลของสภาพจิตไว้กลางๆ โอกาสจะได้พระสมเด็จวัดระฆังแท้แขวนคอ ยังพอมี.
พลายชุมพล